IV SA/Po 1324/04

PostanowienieWSA w Poznaniu2004-11-23

Skład orzekający: As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego przysługuje na orzeczenie fundacji odmawiającej przyznania odszkodowania za pracę przymusową w czasie II wojny światowej?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na orzeczenie fundacji odmawiającej przyznania odszkodowania za pracę przymusową w czasie II wojny światowej, ponieważ fundacja w tym zakresie nie działa jako organ administracji publicznej, a stosunek prawny między stronami nie ma charakteru administracyjnoprawnego. Kontrola sądów administracyjnych obejmuje wyłącznie działalność administracji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący E.Ż. domagał się wypłaty odszkodowania od Fundacji "P.-N. P." w W. za pracę przymusową w czasie II wojny światowej. Fundacja odmówiła przyznania świadczenia, a skarżący zaskarżył to orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga została odrzucona.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.Ż. na orzeczenie F. "P.-N. P." w W. z dnia [...]lipca 2004 r. Sygn. [...] w przedmiocie odszkodowania; postanawia odrzucić skargę /-/ Danuta Rzyminiak-Owczarczak JFS Skarżący ubiega się o wypłatę odszkodowania z środków będących w dyspozycji F. "P.-N. P." z siedzibą w W. z tytułu wykonywania w czasie II wojny światowej pracy przymusowej w majątku ziemskim będącym w zarządzie osadnika niemieckiego, a przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie F. "P.-N. P." w W. (zwanej dalej Fundacją), odmawiające przyznania mu wypłaty odszkodowania. Sprawa objęta niniejszą skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego, którego właściwość rzeczowa określona została w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270). Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne (decyzje, postanowienia) lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów tych jednostek podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością tych jednostek, na bezczynność wskazanych organów oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 §2 i 3 powołanej ustawy). Przyznając poszkodowanym w wyniku prześladowań nazistowskich świadczenia ze środków finansowych oddanych do jej dyspozycji przez zagraniczne podmioty, Fundacja nie wykonuje w tym zakresie funkcji administracji publicznej. Tym samym źródłem uprawnienia do świadczenia nie są władcze działania organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Warunkiem wejścia w życie tych źródeł prawa, a także innych umów międzynarodowych, jest ich ogłoszenie (art. 88 Konstytucji). Zarówno zawarte w dniu 16 października 1991 r. porozumienie między rządami Polski i Niemiec, które nie zostało ratyfikowane, jak i późniejsze akty dotyczące przyznawania przez wskazaną Fundację pomocy finansowej z tytułu doznanych prześladowań nazistowskich, nie spełniają kryteriów pozwalających na zaliczenie ich do źródeł powszechnie obowiązującego prawa polskiego. Na podstawie tych dokumentów pomiędzy osobą ubiegającą się o świadczenie a Fundacją nie powstaje stosunek administracyjnoprawny, co w konsekwencji oznacza, że Fundacja ta nie działa jako organ administracji publicznej powołany z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. W związku z powyższym na ostateczne rozstrzygnięcie Fundacji w przedmiocie przyznania świadczeń dla byłych robotników przymusowych i osób dotkniętych innymi krzywdami z czasów narodowego socjalizmu, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. uchwała 7sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 3/01 (ONSA 2002/3/99). Z tych względów na podstawie art. 58 §1 pkt 1 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym skargę należało odrzucić. /-/ Danuta Rzyminiak-Owczarczak JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło