IV SA/Po 133/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i radcy prawnego powinien zostać uwzględniony w całości, czy też częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniając dochód, sezonowość pracy męża za granicą i wysokość tego dochodu, uniemożliwia jej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie odmówiono ustanowienia radcy prawnego, mimo że obie grupy pełnomocników są uprawnione do reprezentowania strony, w tym do wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni wraz z mężem i trójką dzieci uzyskuje łączny średni dochód miesięczny z pracy skarżącej na ¼ etatu i pracy męża za granicą. Wnioskodawczyni posiada dom, mieszkanie i gospodarstwo rolne. Po wezwaniu przez Sąd, wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty dotyczące dochodów, podatku rolnego, opłat i wyciągi bankowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu i odmówiono ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i radcy prawnego w sprawie ze skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu i odmówić ustanowienia radcy prawnego.
E.M. w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w związku ze skargami na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Z informacji zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo wraz z mężem i trójką dzieci. Jak wynika z wniosku mąż pracuje za granicą przez ok. 3 miesiące w roku a skarżąca pracuje na ¼ etatu i z tego tytułu uzyskują łączny średni dochód miesięczny w kwocie [...] zł. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca posiada dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2 oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca przesłała zeznanie podatkowe za rok 2008 i 2009 wraz z informacją o wysokości dochodu uzyskanego za granicą, decyzje o ustaleniu podatku rolnego za 2011, dowody wpłaty składek na ubezpieczenie na życie, abonamentu RTV, faktury za prąd, telefon, wodę i ścieki, zaświadczenie o uiszczeniu opłat za utrzymanie nieruchomości wspólnej we Wspólnocie Mieszkaniowej w Z. oraz wyciągi z kont bankowych prowadzonych przez Bank Spółdzielczy w W. i Bank [...].
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanego dochodu, przy uwzględnieniu sezonowości dochodu z pracy męża za granicą i jej wysokości wynoszącej rocznie [...]zł. (w 2009r.) i [...] ( w 2008r.), stwierdzić należy że wnioskodawczyni zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie złożenie wniosku o przyznanie prawa w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata, mając na względzie fakt, iż obie grupy pełnomocników są uprawnione do reprezentowania strony przed sądem w tym do wniesienia skargi kasacyjnej, postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata i odmówić ustanowienia radcy prawnego.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło