IV SA/Po 137/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-04

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Brak współpracy strony uniemożliwia ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej i tym samym nie pozwala na uprawdopodobnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
K. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przedstawiając swoje dochody i wydatki. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący nie zastosował się do tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy K. R. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. [...] IV SA/Po 137/17 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego i rzecznika patentowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy K. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł., skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką dzieci, a ich jedyny dochód stanowi wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy wynoszące [...] zł. netto i zasiłek rodzinny uzyskiwany przez żonę w kwocie [...]zł. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy jego jedyny majątek stanowi dom o pow. [...] m2. Opisując swą sytuację majątkową skarżący przedstawił również zestawienie wydatków na prąd ([...] zł.), wodę ([...] zł.), śmieci ([...] zł.) i internet ([...] zł.). Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 9 marca 2017r. (odebranym w dniu 13 marca 2017r.) wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych; przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości; podania czy, skarżący wraz z żoną korzysta ze świadczenia wychowawczego na dzieci – jeżeli tak to należało przedłożyć stosowne decyzje; wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanych dochodów miesięcznych i przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r. Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył dokumentacji pozwalającej na ustalenie swej sytuacji finansowej, w tym nie przedłożył wyciągów bankowych i nie wyjaśnił czy w związku z posiadaniem trójki dzieci pobiera na nie świadczenie wychowawcze. Powyższe przy uwzględnieniu wysokości możliwego do uzyskania świadczenia z tego tytułu (łącznie [...] zł.) uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Brak rzeczywistej współpracy wnioskodawcy skutkować musiało zatem odmową przyznania tego prawa, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło