IV SA/Po 138/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 września 2007 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z dnia [...] nr [...] /-/ E. Kręcichwost- Durchowska /-/ E. Makosz- Frymus /-/ P. Miładowski W dniu [...] lutego 2005 r. [...] P.Z. zwrócił się o udzielenie pomocy finansowej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup budynku mieszkalnego. Dyrektor Aresztu w S. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), art.91 ust 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz.1761 ze zm. – dalej o Służbie Więziennej ) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ( Dz. U. nr 132, poz. 1235 – dalej rozporządzenie ) postanowił odmówić pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu organ podał m. in., że zgodnie z art. 90 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Szczegółowe zasady przyznawania pomocy określa rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z § 2 rozporządzenia pomoc finansowa przyznaje się jednorazowo funkcjonariuszowi, który spełnia warunki do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a takiego lokalu nie otrzymał. Art. 90. o Służbie Więziennej nie jest unormowaniem samodzielnym i nie może być interpretowany w oderwaniu od art. 91 o Służbie Więziennej. Z przedstawionych dokumentów jasno wynika, że w momencie złożenia wniosku strona była współwłaścicielem domu mieszkalnego, a to wyklucza przyznanie pomocy finansowej. Ponadto przepisy ustawy jasno precyzują cel na jaki pomoc ma być przyznana- na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wniosek o udzielenie pomocy na spłatę zobowiązań nie znajduje uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów prawa. Ani w sentencji decyzji ani jej uzasadnieniu nie wskazano jakiej osoby decyzja dotyczy. W dniu [...] grudnia 2006 r. P.Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wskazał, m. in., że w chwili wstąpienia do Służby Więziennej nie posiadał żadnego lokalu mieszkalnego. Fakt, że jest właścicielem nieruchomości od [...].04.2005 r. na której zakup zaciągnął kredyt jego zdaniem uprawnia go do otrzymania pomocy finansowej zgodnie z art. 90 ustawy o Służbie Więziennej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję złożył ppor. P.Z. podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów wskazanych przez skarżącego, jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania, a także ewentualnie innych danych (np. PESEL, NIP). Jak wynika z treści decyzji organu I instancji, ani w sentencji decyzji ani jej uzasadnieniu nie wskazano jakiej osoby decyzja dotyczy. Tym samym doszło do naruszenia bezwzględnego wymogu, jakiemu powinna odpowiadać decyzja, tj. wymogu oznaczenia strony (art. 107 § 1 k.p.a.). Bez znaczenia jest tu okoliczność, że na podstawie uzasadnienia faktycznego decyzji bez problemu można ustalić kto jest adresatem decyzji. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej powinien w toku postępowania administracyjnego po stwierdzeniu powyższego uchybienie organu I instancji powyższe uchybienie usunąć. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Przed jej wydaniem jednak ma obowiązek ją ocenić nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta powinna być poprzedzona także sprawdzeniem jej poprawności pod kątem wymagań jakie stawia decyzji art. 107 § 1 zdanie pierwsze kpa. Konkludując należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji miały miejsce mające wpływ na wynik sprawy uchybienia proceduralne skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na marginesie należy wskazać, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2000 r. stwierdzające, że: "zgodnie z art. 90 ustawy z 1996 r. o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. W przypadku nabycia przez funkcjonariusza Służby Więziennej lokalu mieszkalnego - domu jednorodzinnego - w wolnym obrocie dokumentem potwierdzającym fakt kupna będzie akt notarialny. Z zasady wejście nabywcy w posiadanie kupionego lokalu następuje z datą sporządzenia notarialnej umowy sprzedaży. Zatem w momencie złożenia wniosku wraz z odpowiednią dokumentacją funkcjonariusz jest już w posiadaniu lokalu i gdyby przyjąć sposób rozumowania organów orzekających w sprawie, to jeśli lokal ten posiada powierzchnię użytkową zgodną z należną funkcjonariuszowi, to pomoc finansowa na dofinansowanie kosztów nabycia tego lokalu nie przysługiwałaby mu. Otóż według Sądu tak nie jest." ( sygn. akt I SA 324/99, LEX nr 53778 ). Nadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2006 r., gdzie Sąd wskazał, że : "W art. 85 ust. 1 ustawa o Służbie Więziennej wprowadziła zasadę, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ustawodawca wskazał, że realizacja tej zasady może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Jeżeli prawo do lokalu mieszkalnego nie może być zrealizowane przez przydział lokalu na podstawie decyzji ustawa przewiduje świadczenie pieniężne, a mianowicie pomoc finansową (art. 90 ustawy) oraz równoważnik z tytułu braku mieszkania (art. 89 ustawy). Podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego stanowi art. 90 ust. 1 w związku z art. 85 i art. 91 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Powyższe jest uzasadnione tym, iż prawo do pomocy finansowej, o jakiej mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, jest formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 85 ustawy." ( sygn. akt I OSK 875/05, LEX nr 236565 ). Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji powinny uwzględnić powyższe uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skoro zaskarżone decyzje naruszały prawo procesowe i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski AT