IV SA/Po 144/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-07-04
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której skarga została oddalona wyrokiem WSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) na etapie skargi kasacyjnej, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, nawet jeśli jej skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, która ogranicza dostęp do sądu.Stan faktyczny
G. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata na etapie skargi kasacyjnej, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę na postanowienie Rektora Uniwersytetu w P. stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na posiadane oszczędności, dochody z pracy, spłacanie kredytów oraz posiadanie nieruchomości rolnej objętej programem rolno-środowiskowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Rektora Uniwersytetu w P. z dnia [...] grudnia 2016r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 144/17 oddalił skargę G. W. na postanowienie Rektora Uniwersytetu w P. z dnia [...] grudnia 2016r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania.
G. W. po doręczeniu mu uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata, w którym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a jego majątek stanowi nieruchomość rolna o pow. [...] ha (w tym [...] ha użytków rolnych) dzierżawiona od rodziców, która nie jest użytkowana rolniczo, lecz jest objęta programem rolno – środowiskowym "trawy wysoko turzycowe" na bagnach, stanowiącym dofinansowanie za utracone korzyści rolne. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy posiada on oszczędności w wysokości [...] zł., a źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]zł. Opisując swą sytuację materialną wnioskodawca wskazał na fakt spłacania kredytu bankowego w kwocie [...]zł. i kredytu w kwocie [...]zł.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że wnioskodawca prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymując się z kwoty [...]zł., nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić go od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowić dla niego adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło