IV SA/Po 144/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018r. wniosku adwokat M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G. W. na postanowienie Rektora Uniwersytetu w P. z dnia [...] grudnia 2016r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokat M. K. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę [...]zł. powiększoną o kwotę [...]zł. stawki podatku VAT Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017r. sygn. akt IV SA/Po 144/17 oddalił skargę G. W. na postanowienie Rektora Uniwersytetu w P. z dnia [...] grudnia 2016r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania. G. W. po doręczeniu mu uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata, który został rozstrzygnięty pozytywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2017r. Adwokat M. K. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym na mocy powyższego postanowienia, pismem z dnia 14 września 2017r. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku i złożyła wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wyznaczona w sprawie adwokat działając poprzez ustanowionego pełnomocnika substytucyjnego wzięła również w rozprawie z dnia 7 grudnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając w trybie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017r. uchylił pkt 1 zaskarżonego wyroku i uchylił zaskarżone postanowienie, nie orzekając o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Mając powyższe na uwadze rozpoznając wniosek zgłoszony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w przedmiotowej sprawie reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714 – dalej rozporządzenie), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 c tegoż rozporządzenia – stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. W drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 a rozporządzenia). Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. (§ 21 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia). Uwzględniając treść powyższych przepisów wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017r. uznając skargę kasacyjną za oczywiście usprawiedliwioną, działając w trybie art. 179a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Rektora Uniwersytetu w P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając wyrok z dnia 7 grudnia 2017r. zastosował więc przepis wprowadzający wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej, nakazującej rozpoznanie sprawy przez sąd wyższej instancji na skutek jej wniesienia. W tym miejscu wskazać należy, iż z treści art. 179a P.p.s.a. wynika, iż Sąd działając na wniosek strony rozstrzyga także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego. Uznanie należnego pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu wynagrodzenia za koszt postępowania kasacyjnego oznacza, iż w przypadku stawiennictwa pełnomocnika na rozprawę poprzedzającą wydanie wyroku w trybie art. 179a P.p.s.a. tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie co potwierdza protokół rozprawy, zdaniem orzekającego w sprawie referendarza stosować należy § 21 ust. 1 pkt 2 a rozporządzenia pomimo, iż przepis ten dotyczy wprost przyznania wynagrodzenia za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie można bowiem pominąć faktu, wyznaczony w sprawie pełnomocnik oprócz wniesienia skargi kasacyjnej wziął udział w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 7 grudnia 2017r. Uzasadniając powyższe można powołać się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi stanowią podstawę zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazanej uchwały podano, że rolą rozporządzeń regulujących wysokości opłat pełnomocników jest jedynie wyczerpujące określenie wysokości opłat (stawek) za poszczególne czynności, nie zaś wyczerpujące określenie tych czynności. Skoro zatem rozporządzenie nie zawiera wszystkich czynności procesowych dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, to pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Zdaniem orzekającego w sprawie referendarza oznacza to, iż w przypadku gdy rozporządzenie nie przewiduje odrębnej stawki wynagrodzenia adwokata za wniesienie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w trybie art. 179a P.p.s.a. możliwym jest zastosowanie przepisu § 21 ust. 1 pkt 2 a rozporządzenia. Uwzględniając zatem, iż adwokat M. K. została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącego po wydaniu przez Sąd wyroku z dnia 4 lipca 2017r., a w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej niż minimalna, mając na uwadze że koszty pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie zostały uiszczone nawet w części, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit 1 oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia orzeczono jak w sentencji postanowienia.