IV SA/Po 145/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 145/16 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia . listopada 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osoba bezrobotną, nie ma żadnego dochodu a jego jedyny majątek stanowi dom o pow. 54 m2 oraz nieruchomość stanowiąca las o pow. 0,6 ha. W uzasadnieniu wniosku Skarżący poinformował również, że jest osobą schorowaną i nie otrzymuje żadnej pomocy społecznej. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia [...] maja 2016r. wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2015r., wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, wskazania źródeł utrzymania, w szczególności oświadczenia czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy społecznej bądź pomocy materialnej innych osób (jeżeli tak, to należy przedstawić kopie decyzji o przyznaniu zasiłków lub podania przez kogo i w jakim zakresie skarżący jest utrzymywany, tj. kto zapewnia mu żywność, odzież i.t.p.), oświadczenia, czy skarżący jest zarejestrowany w ewidencji osób bezrobotnych (jeśli tak, to należało przedłożyć stosowne zaświadczenie z właściwego powiatowego urzędu pracy ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), wyjaśnienia czy w związku z posiadaną nieruchomością rolną o pow. 0,6 ha uzyskuje on jakikolwiek dochód (z dofinansowania lub np. ze sprzedaży drewna), oraz wyjaśnienia czy oprócz ujawnionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy nieruchomości rolnej o pow. 0,6 ha i nieruchomości położonej przy ul. S. [...]w J. (stanowiącej adres zamieszkania) posiada inne nieruchomości (jeżeli tak to należy przedstawić informacje co ich powierzchni, rodzaju i powierzchni zabudowy oraz ich potencjalnego wykorzystania). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że nie ma żadnego dochodu, kont bankowych, lokat i kart kredytowych oraz nie posiada pojazdów mechanicznych. Skarżący wyjaśnił również, że nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, gdyż z uwagi na schorzenia nie może podjąć pracy. Wnioskodawca wskazał także, że posiadana nieruchomość rolna o pow. 0,6 ha nie przynosi mu żadnego dochodu, gdyż obsadzona jest młodymi drzewami. Odnosząc się do żądania przedłożenia dokumentów w tym zaświadczeń z Urzędu Skarbowego skarżący poinformował, że nie ma środków na opłacenie wystawienia zaświadczeń o braku dochodów. Wnioskodawca wskazał przy tym, że stosowane zaświadczenie może pobrać personel Sądu. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2016 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący nie wyjaśnił w pełni swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żadnych dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów oraz swego stanu majątkowego. W tym miejscu należy wskazać, iż informacje złożone przez wnioskodawcę budziły uzasadnione wątpliwości. We wniosku skarżący nie wskazał bowiem skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie. Ponadto z analizy akt sprawy wynika, że istnieją rozbieżności pomiędzy majątkiem deklarowanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy (nieruchomość stanowiąca adres zamieszkania położona w J. przy ul. S.... i las o pow. 0,6 ha) a majątkiem wynikającym ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji Urzędu Miejskiego w J. z dnia [...] maja 2015r. nr [...], w której podano, że skarżący oprócz wskazanego we wniosku majątku, posiada również nieruchomość położoną w J. przy ul. J. S. [...]. Ze zgromadzonych w aktach zdjęć wynika również, iż na posiadanej nieruchomości wykazywanej jako las wnioskodawca uprawia wierzbę energetyczną. Powyższych wątpliwości co do źródła dochodu i stanu majątkowego skarżący nie wyjaśnił, pomimo wezwania obejmującego szczegółowe informacje odnoszące się zarówno do posiadanego majątku jaki i źródła dochodu. Sprzeciw od powyższego postanowienia w ustawowym terminie wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "Ppsa")., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 Ppsa Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Za zasadne należało uznać również umorzenie postępowania w części odnoszącej się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a Ppsa, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. Uwzględniając fakt, iż przedmiotowa skarga dotyczy decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, stwierdzić należy, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznać za bezprzedmiotowy, co oznacza, iż wydanie orzeczenia w tym zakresie jest zbędne. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak na wstępie