IV SA/Po 146/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-04-14
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i posiadający znaczące środki na koncie bankowym oraz dochody z dopłat rolnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia stwierdzenia niemożności poniesienia kosztów postępowania. Na koncie bankowym skarżącego znajdowały się środki przekraczające deklarowane dochody i wystarczające na pokrycie kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru. Ponadto, skarżący nie przedstawił pełnej dokumentacji finansowej, w tym wyciągów z innych kont, co uniemożliwiło pełną analizę jego sytuacji majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący W.P. wniósł skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód pochodzi z gospodarstwa rolnego i dopłat. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji finansowej, na co skarżący przedłożył częściowe dane. Sąd uznał, że przedstawiony materiał dowodowy nie uprawdopodabnia niezdolności do poniesienia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
W.P. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe a źródłem jego utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. miesięcznie. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] ha.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 25 marca 2015r. wezwano go do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe za okres ostatnich 6 miesięcy, oszacowania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jego skali (ilości zwierząt, powierzchni upraw w tym na nieruchomościach dzierżawionych), wskazać należało również czy wnioskodawca korzysta z dopłat do produkcji rolnej (jeżeli tak to należało podać wysokość dofinansowania) i przedstawić dokumentację finansową prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawcę wezwano również do określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.) i przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył wyciąg z konta bankowego w Banku Spółdzielczym w D. za okres 01.10.2014 – 31.03.2015r. Wnioskodawca wyjaśnił również, że jego miesięczne wydatki to alimenty ([...] zł.), prąd ([...] zł.), gaz ([...] zł.), woda i ścieki ([...] zł.), opał ([...] zł.), leki ([...] zł.), wyżywienie ([...] zł.), paliwo ([...] zł.), naprawa maszyn ([...] zł.), telefon i internet ([...] zł.) i ubezpieczenie ([...] zł.). Skarżący poinformował również, iż posiada ciągnik Cejs 7210 z 1997r. Wnioskodawca wyjaśnił także, iż zajmuje się produkcją kukurydzy na ziarno oraz korzysta z dopłat do produkcji rolnej wynoszącej ok. [...] zł./ha.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Już tylko z analizy konta wynika, iż na dzień 2 lutego 2015r., a więc w dniu złożenia skargi skarżący dysponował na koncie kwotą [...] zł. Powyższe było wynikiem m.in. wpływu w listopadzie 2014r. na konto kwoty [...] zł. z rozliczenia dostawy kukurydzy do Fermy Drobiu K. W tym miejscu należy wskazać, iż powyższa kwota przekracza deklarowany dochód z produkcji rolnej wynoszący w stosunku rocznym [...] zł. ([...] x 12). Dodatkowo wskazać należy, iż skarżący w dniu 2 lutego 2015r. odnotował wpływ kwoty [...] zł. tytułem dopłat do produkcji rolnej. Oznacza to iż skarżący na dzień złożenia skargi dysponował kwotą dysponował kwotą pozwalającą na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika z wyboru.
W tym miejscu należy wskazać, że deklarowana przez wnioskodawcę suma miesięcznych wydatków w kwocie [...] zł przekracza deklarowane dochody w kwocie [...] zł. miesięcznie. Ponadto analiza przedstawionego wyciągu z konta bankowego wskazuje, iż skarżący w okresie od 1.10.2014r. dokonał spłat kredytów na innym koncie, z którego wyciągu nie przedstawiono na łączną kwotę [...] zł.
Przy braku możliwości analizy wyciągu z konta, którego stanu nie ujawniono oznacza to, iż przedstawiony w toku niniejszego postępowania materiał dowodowy nie uprawdopodabnia deklarowanej przez wnioskodawcę niezdolności do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego w pełnym zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło