IV SA/Po 146/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W.P. wniósł skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie postanowieniem referendarza sadowego z dnia 14 kwietnia 2015r. Po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł skarżący złożył ponowny wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 14 maja 2015r. i złożonym następnie formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jego sytuacja pogorszyła się. Wnioskodawca powołał się przy tym na okoliczność, iż jest inwalidą i nie ma w obecnym okresie żadnych dochodów, ma natomiast obowiązki płatnicze (w tym alimentacyjne). Dodatkowo skarżący wskazał, iż jego matka coraz bardziej podupada na zdrowiu i posiada skierowania na leczenie operacyjne. Uwzględniając powyższe okoliczności skarżący wskazał, iż odmowa przyznania mu prawa pomocy oznaczać będzie w praktyce pozbawienie go prawa do Sądu. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270 - dalej p.p.s.a.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Mając powyższe na uwadze, w wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że przesłanki konieczne do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym nie zostały spełnione. Oceniając przedmiotowy wniosek należy wskazać, iż jest on kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącego w ramach postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wskazać należy bowiem, że prawomocnym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu powołując się na analizę konta bankowego wskazano, iż w dniu złożenia skargi skarżący dysponował na koncie kwotą [...] zł. Powyższe było wynikiem m.in. wpływu w listopadzie 2014r. na konto kwoty [...] zł. z rozliczenia dostawy kukurydzy do Fermy Drobiu K. Dodatkowo wskazano, iż skarżący w dniu 2 lutego 2015r. odnotował wpływ kwoty [...] zł. tytułem dopłat do produkcji rolnej. Uwzględniając informacje podane we wniosku wskazano, że deklarowana przez wnioskodawcę suma miesięcznych wydatków w kwocie [...] zł przekracza deklarowane dochody w kwocie [...] zł. miesięcznie. Ponadto analiza przedstawionego wyciągu z konta bankowego wskazywała, iż skarżący w okresie od 1.10.2014r. dokonał spłat kredytów na innym koncie, z którego wyciągu nie przedstawiono na łączną kwotę [...] zł. W ramach postępowania wpadkowego zainicjowanego przedmiotowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący został wezwany do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe za okres ostatnich 6 miesięcy, wskazania osób prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z podaniem informacji dotyczących ich dochodu i majątku, wyjaśnienia co stało się z majątkiem deklarowanym we wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoznanym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015r. w tym w szczególności domem i gospodarstwem rolnym, w przypadku sprzedaży, darowizny lub dzierżawy należy powyższe udokumentować (np. aktem notarialnym), podania szczegółowych informacji dotyczących prowadzonego gospodarstwa rolnego ze wskazaniem rodzaju produkcji rolnej, jego skali oraz dochodu z produkcji rolnej, określenia kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, udokumentowania wysokości należności aktualnie egzekwowanych od wnioskodawcy, tytułów prawnych egzekwowanych należności, zastosowanych środków egzekucyjnych, a ponadto udokumentowania wysokości kwot wyegzekwowanych w okresie od 1 stycznia 2015 r. oraz przesłania szczegółowych informacji (umów kredytowych i harmonogramów spłat) dotyczących zaciągniętych kredytów w tym wysokości pożyczonych kwot, przeznaczenia kredytu i wysokości rat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 22 czerwca 2015r. wyjaśnił, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką będącą na emeryturze i czekającą na operację. Wnioskodawca wyjaśnił, iż nadal jest właścicielem domu i gospodarstwa rolnego nastawionego na produkcję roślinną, z którego dochodu skarżący nie jest w stanie określić, gdyż nie wie jaki i za ile będzie zbiór. Przedstawiając swa sytuację materialną skarżący ujawnił wydatki miesięczne na ubezpieczenie ([...] zł.), podatek od gruntów ([...] zł.), telefon i Internet ([...] zł.), woda i ścieki ([...] zł.), gaz ([...] zł.)prąd ([...] zł.), leki ([...] zł.), opał ([...] zł.), alimenty ([...] zł.), jedzenie ([...] zł.), paliwo ([...] zł.), najem pracownika ([...] zł.) i naprawę maszyn ([...] zł.). Ponadto skarżący zadeklarował obowiązek ponoszenia ubezpieczeń komunikacyjnych i egzekucje komorniczą. Opisując swój stan majątkowy skarżący nie przedłożył żadnych umów kredytowych argumentując, iż wyciągi z banku są płatne oraz ujawnił posiadanie ciągnika [...] z 1996r. o wartości ok. [...] tys. zł. Do pisma skarżący załączył wyciąg z konta bankowego za okres 16.01.2015 – 22.06.2015r. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż skarżący nadal nie przedstawił wiarygodnych danych dotyczących swej sytuacji finansowej. Wnioskodawca z jednej strony podnosi brak dochodu a drugiej strony deklaruje stale miesięczne wydatki na poziomie [...] zł., która nie uwzględnia ponoszonych kosztów egzekucji komorniczej. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii braku dochodu w ostatnim czasie wskazać należy, iż proces produkcji w rolnictwie może prowadzić do pewnych okresów braku dochodu (szczególnie na przednówku). Nie stanowi jednak to nadzwyczajnej sytuacji, której wystąpienie byłoby dla skarżącego zaskoczeniem i które mogłoby świadczyć o pogorszeniu jego sytuacji finansowej w porównaniu do analizowanej w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2015r. Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący wbrew wezwaniu nie udzielił wyczerpujących wyjaśnień na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powyższe dotyczy w szczególności udokumentowania wysokości należności aktualnie egzekwowanych od wnioskodawcy, tytułów prawnych egzekwowanych należności, zastosowanych środków egzekucyjnych, a ponadto udokumentowania wysokości kwot wyegzekwowanych w okresie od 1 stycznia 2015 r. oraz przesłania szczegółowych informacji (umów kredytowych i harmonogramów spłat) dotyczących zaciągniętych kredytów w tym wysokości pożyczonych kwot, przeznaczenia kredytu i wysokości rat. Jest to nowa okoliczność, której wcześniej skarżący nie podnosił, jednak której też w ogóle nie uprawdopodobnił. Brak odpowiedzi na wezwanie w w/w zakresie, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.