IV SA/Po 1460/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz, Protokolant sekr. sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak Decyzją z dnia [...] r. nr [...] działający z upoważnienia Rady Miasta [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] Filia – [...] przyznał skarżącemu M. G. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 418 zł miesięcznie począwszy od miesiąca [...] r., wypłacany w wysokości 30% świadczenia z racji przebywania strony w zakładzie karnym. Decyzję organ wysłał na adres Zakładu Karnego w [...], którego administracja potwierdziła odbiór przesyłki listowej w dniu [...]r. Składając w dniu [...] r. odwołanie od powyższej decyzji M. G. zakwestionował przyznanie zasiłku od miesiąca [...] r. Strona wyjaśniła, iż z wnioskiem o przyznanie zasiłku wystąpił w [...]r., niezwłocznie po wyjściu ze szpitala, a na komisję lekarską czekał długo, bowiem orzeczenie o niepełnosprawności wydano dopiero w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż decyzję doręczono stronie w dniu [...] r., odwołanie złożone zostało w administracji Zakładu Karnego w dniu [...] r., a strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie M. G. wniósł o merytoryczne rozpatrzenie decyzji organu I instancji. Skarżący wyjaśnił, iż w złożonym odwołaniu nie prosił o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wyjaśnił także, iż nie kwestionuje ustalenia złożenia odwołania po terminie, co spowodowane było jego złym stanem zdrowia oraz koniecznością przeprowadzenia licznych badań, co wpłynęło na jego złe samopoczucie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga sprawę w jej granicach, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Jednocześnie zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, m.in. w aspekcie zgodności podjętych rozstrzygnięć z przepisami prawa materialnego oraz procesowego. W przedmiotowej sprawie postanowienie organu drugiej instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zmianami – dalej k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] Filia – [...] z dnia [...] r. została wysłana na adres Zakładu Karnego w [...] i doręczona Dyrektorowi tego Zakładu w dniu [...] r. Przekazując odwołanie do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] organ I instancji w piśmie przewodnim podał, iż odwołanie wniesione zostało w terminie (karta 54 akt II instancji). Jednocześnie akta sprawy nie zawierają dowodu, na podstawie którego możliwym jest ustalenie, kiedy decyzja dotarła do skarżącego, który od dnia [...] r. przebywał w Zakładzie Karnym w [...]. Odwołanie opatrzone zostało datą [...] r., a na jego lewym grzbiecie odnotowano datę jej złożenia w administracji Zakładu Karnego w [...] – [...] r. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 §2 k.p.a. Oznacza to w pierwszej kolejności konieczność przesądzenia o skuteczności doręczenia zaskarżonej decyzji, dopiero bowiem ustalenie tej daty umożliwia przesądzenie o terminowości złożonego odwołania. W niniejszej sprawie obowiązku tego organ odwoławczy nie dopełnił, nie rozważył bowiem oraz nie zbadał, czy przeniesienie M. G. do Zakładu Karnego w [...] miało wpływ na skuteczność doręczenia decyzji, które nastąpiło na adres Zakładu Karnego w [...]. Zważyć należy, iż z informacji przekazanej organowi I instancji przez Kierownika Działu Penitencjarnego Zakładu Karnego w [...] przy piśmie z dnia [...] r. wynika, iż skarżący został przetransportowany do Zakładu Karnego w [...] w dniu [...]r. Pismo to do organu I instancji wpłynęło w dniu [...] r., co dokumentuje zamieszczona na nim prezentata wpływu korespondencji (karta 32 akt administracyjnych). Jednocześnie akta sprawy nie zawierają żądnego dokumentu, z treści którego wynikałoby, iż M. G. poinformował organ I instancji o zmianie adresu zakładu karnego w którym został osadzony. W tych okolicznościach rozważenia wymagało, czy obowiązek taki na nim ciążył. Zgodnie z art. 41 §1 k.p.a. w toku postępowania strony mają obowiązek zawiadamiać organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§2). Jednocześnie z art. 9 k.p.a. wynika obowiązek pouczania strony postępowania przez organ administracji publicznej o skutkach niedopełnienia obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu. W niniejszej sprawie akta administracyjne nie zawierają dowodu na okoliczność pouczenia strony skarżącej przez organ I instancji o obowiązku powiadomienia o zmianie miejsca pobytu oraz o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Pouczenia takiego nie odnotowano także w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego (karty nr 7-16 akt administracyjnych). W tych okolicznościach nie można uznać, iż doręczenie decyzji organu I instancji, które miało miejsce w dniu [...] r. na adres Zakładu Karnego w [...], było prawnie skuteczne. Skarżący od dnia [...] r. przebywał w Zakładzie Karnym w [...], stąd dopiero doręczenie decyzji na adres tego Zakładu rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania. Zważyć także należy, iż w dniu 12 maja 2004 r. skarżący pisał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] – Filia [...] przekonany, że właśnie ten Ośrodek jest właściwym do rozpatrzenia jego wniosku. Pismo to wpłynęło do Filii [...] w dniu [...] r. (karta 42 akt administracyjnych I instancji) i dopiero pismem z dnia [...] r. Filia [...] przekazała akta sprawy skarżącego do właściwego w sprawie ośrodka pomocy społecznej - Filii [...]. W ocenie Sądu powyższe wskazuje, iż do dnia [...]r. skarżący mógł nie znać treści decyzji z dnia [...] r., w przeciwnym razie w sprawie prawa do zasiłku po dniu [...] r. zwracałby się do organu administracji, który wydał w sprawie decyzję. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne oraz wydane z naruszeniem art. 7 oraz 77 k.p.a. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone postanowienie. Wydając niniejszy wyrok sąd miał na uwadze treść skargi, w której skarżący przyznał, iż odwołanie wniósł po terminie. Z przyczyn wyżej wskazanych okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na ocenę prawną postanowienia organu II instancji. W ocenie Sądu nie można bowiem wykluczyć, iż działając w zaufaniu do organów Państwa skarżący uznał, iż skoro stwierdzono uchybienie terminu, to miało ono miejsce. Wobec treści skargi, w której skarżący kwestionuje również decyzję organu I instancji należy wyjaśnić, iż w postępowaniu, którego przedmiot dotyczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie może podlegać ocenie zgodności z prawem decyzja, której wniesione odwołanie dotyczy. Decyzja taka podlegać może kontroli instancyjnej, a następnie sądowej tylko wówczas, gdy skuteczną będzie czynność, od której zależy uruchomienie postępowania odwoławczego. Wobec treści niniejszego wyroku, wraz z jego uprawomocnieniem, organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie wstępne oceniając czy odwołanie wniesiono w terminie, a w przypadku pozytywnej weryfikacji tej kwestii, rozpatrzy je merytorycznie, wydając w sprawie decyzję, od której stronie będzie przysługiwało prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zważyć także należy, iż w treści skargi strona skarżąca wskazała na okoliczności, które w świetle jej poważnej choroby uznać można za wiarygodne, a które mogą uzasadniać ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W przypadku ustalenia, iż odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu, rozważyć należy możliwość zastosowania tej instytucji. /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak jf