IV SA/Po 1465/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant ref-staż Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2004 r. nr[...] w przedmiocie Zasiłku przedemerytalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w J. z dnia [...] lipca 2004 r. nr[...], 2. stwierdza nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. nr[...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. w J. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] /-/ I.Kucznerowicz /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski Pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. T. W. zwrócił się do Starosty J. z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] maja 2002 r., [...], wydaną z upoważnienia Starosty J., na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793, dalej: ustawa zmieniająca) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) odmówiono Wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazano, że powodem odmowy jest okoliczność, iż Wnioskodawca w udokumentowanym okresie pracy 32 lat, 8 miesięcy i 1 dzień nie udokumentował co najmniej 15 lat wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Od decyzji odwołał się Wnioskodawca, żądając przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Do odwołania załączył świadectwo pracy w warunkach szczególnych w PEC w J. Stwierdził nadto, że ma trudności z potwierdzeniem pracy w warunkach szczególnych w [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56, dalej: uzb) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r., [...], Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. odrzucił skargę na decyzję Wojewody. Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. T.W. ponownie złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, przedkładając kopie dokumentów potwierdzających okres zatrudnienia. Przytoczył okoliczności odnoszące się do pracy w kopalni K. Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty J., odmówiono Wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, wskazując, że nie spełnia warunku posiadania co najmniej 15-letniego okresu wykonywania prac w warunkach szczególnych. Na skutek odwołania złożonego przez T. W. decyzja poddana została kontroli Wojewody W., który decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda wskazał, że organ I instancji naruszył art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechania w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego. Zauważył nadto, iż z uwagi na okoliczność, że sprawa przyznania Wnioskodawcy zasiłku przedemerytalnego była już przedmiotem rozstrzygania organów administracji publicznej, organ I instancji winien ustalić, czy zamiarem strony było złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., [...], organ I instancji na podstawie art. 29 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), art. 11 ust. 2 ustawy zmieniającej, art. 6 pkt 15 lit. b) uzb oraz art. 104 kpa ponownie odmówił przyznania Zainteresowanemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazana wyżej decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody W. z dnia [...] października 2004 r., [...], wydaną na skutek odwołania Wnioskodawcy. Organ wskazał, że wskazanych przez Wnioskodawcę okresów pracy w KWK "K.-K." oraz w PPB PL w P. nie mogą być zaliczone do okresów pracy w warunkach szczególnych. T. W. złożył skargę do sądu administracyjnego, żądając uchylenia decyzji Wojewody W. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że okresy zatrudnienia zakwestionowane przez Wojewodę winny być uznane za okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 184 Konstytucji RP sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) nie ogranicza się wyłącznie do kwestii podniesionych w skardze. Sąd działa bowiem w granicach sprawy, w szczególności biorąc pod rozwagę z urzędu te przesłanki, które stanowią o nieważności decyzji administracyjnej. Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, iż Skarżący dwukrotnie poddał pod rozstrzygnięcie organom administracji publicznej tą samą sprawę administracyjną. Pierwsza decyzja o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego, utrzymana w mocy decyzją Wojewody W. z dnia [...] lipca 2002 r., stała się prawomocna na skutek odrzucenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący ponownie zwrócił się do organów administracji publicznej z wnioskiem o przyznanie wnioskowanego świadczenia, przedstawiając nowe dowody i okoliczności, które w jego ocenie winny skutkować wydaniem odmiennego rozstrzygnięcia. Organy na skutek tego wniosku prowadziły postępowanie administracyjne, w efekcie którego ponownie negatywnie oceniono możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego. Reasumując stwierdzić trzeba, że w tej samej sprawie, pomimo jej zakończenia decyzją ostateczną, prowadzone było ponownie postępowanie administracyjne. Możliwość taka jest zaś dopuszczalna tylko i wyłącznie w szczególnym trybie wzruszenia decyzji ostatecznej, jakim w tym wypadku winno być ewentualnie wznowienie postępowania administracyjnego. Bez zastosowania trybu nadzwyczajnego w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] maja 2002 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, utrzymana w mocy decyzją Wojewody W. dnia [...] lipca 2002 r. Decyzja ta w wiążący sposób ustala sytuację prawną Skarżącego. Skarżący złożył ponownie wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który organy administracji publicznej potraktowały jako wniosek wszczynający nową sprawę. Takie rozumowanie nie jest jednak uprawnione. We wniosku tym Skarżący podawał jedynie nowe okoliczności i dowody, które miały przyczynić się do odmiennego – korzystnego dla niego – rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności te nie powinny być jednak traktowane jako elementy innej niźli już rozstrzygnięta sprawy. Mogły być one analizowane jedynie jako nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa – a więc stanowiące podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Organy prowadząc postępowanie w sprawie bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania doprowadziły do stanu opisanego w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, wydając decyzje dotyczące sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Takie decyzje z uwagi na charakter i wagę naruszenia prawa nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Nadto wskazać należy, że decyzje wydane przez organy w przedmiotowej sprawie rażąco naruszają wyrażoną w art. 16 kpa zasadę trwałości decyzji ostatecznej. Zasada ta ma fundamentalne znaczenie dla ukształtowanego przez ustawodawcę systemu postępowania administracyjnego. Zarówno ze względu na charakter naruszenia, jak i opisane wyżej jego skutki, uznać więc należy, iż decyzje wskazane w sentencji wyroku spełniają przesłankę rażącego naruszenia prawa, wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organy administracji publicznej analizując ponownie sprawę winny rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego. W przypadku, gdy wznowienie postępowania nie okaże się dopuszczalne, właściwy organ winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji Wojewody z dnia [...]4 czerwca 2004 r. znalazły się uwagi odnoszące się do kwestii konieczności zbadania sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wznowienia postępowania. W toku dalszego postępowania organy (zarówno organ I instancji, jak i ponownie Wojewoda) nie odniosły się do tego problemu. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 upsa stwierdził nieważność wskazanych w sentencji wyroku decyzji. /-/.Kucznerowicz /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski KB/