IV SA/Po 147/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-06-03
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli dłużnik nie stawił się na wezwanie do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, pomimo skutecznego doręczenia wezwania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo uznały dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, ponieważ dłużnik uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz uchylił się od złożenia oświadczenia majątkowego, mimo skutecznego doręczenia wezwania. Bezskuteczność egzekucji alimentów przez okres co najmniej 6 miesięcy również potwierdza spełnienie przesłanek do wydania takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Skarżący nie stawił się na wezwanie do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego, mimo że wezwanie zostało mu skutecznie doręczone. Skarżący podnosił, że nie był bezrobotny i proponowanie mu robót publicznych było nieuzasadnione, a także kwestionował rolę PCŚ w jego relacjach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta P. (dalej jako: organ I instancji), na podstawie art. 5 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 670 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji - dalej jako: u.p.o.u.a.), uznano dłużnika alimentacyjnego A. W. (dalej jako: strona lub skarżący) za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu przytoczono treść art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a. Wskazano, że w dniu [...] stycznia 2019 r. organ I instancji wezwał stronę w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu [...] stycznia 2019 r., strona nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie. W związku z tym zostało wszczęte postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podano, że z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, że od momentu wszczęcia postępowania alimentacyjnego KMP [...], nie została wyegzekwowana żadna kwota na poczet zobowiązań alimentacyjnych strony, dłużnik nie dokonał żadnej wpłaty środków na poczet zaległych, bieżących alimentów.
Od powyższej decyzji odwołał się A. W. podnosząc, iż nigdy nie był bezrobotny i proponowanie robót publicznych lub jakiejś innej aktywności zawodowej w jego przypadku nie znajduje uzasadnienia. Podniósł, że PCŚ nie wnika w relacje rodzinne i nie powinno w ogóle wypłacać środków, gdyż spowodowało to zero aktywizacji jego żony do mediacji i nie ma to nic wspólnego z dobrem dzieci.
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podano, że strona odwołująca się wiedziała o konieczności stawienia się w siedzibie organu I instancji oraz o celu tego stawiennictwa. W dniu [...] listopada 2018 r. organ i instancji skierował do odwołującego wezwanie do stawienia się w siedzibie organu celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie zostało skutecznie doręczone odwołującemu w dniu [...] grudnia 2018 r. co potwierdza jednoznacznie podpisane przez niego zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki. Organ Ii instancji wskazał, że w decyzji pierwszoinstancyjnej omyłkowo wskazano jako datę skierowania wezwania [...] stycznia 2019 r., zamiast [...] listopada 2018 r., a jako datę jego doręczenia [...] stycznia 2019 r., zamiast [...] grudnia 2018 r. Jednak zaistniała pomyłka nie ma wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Fakt doręczenia wezwania jednoznacznie potwierdzają akta sprawy, a przy tym sama strona postępowania w odwołaniu tego nie kwestionuje, a wręcz wskazuje iż [...] stycznia 2019 r. miała stawić się w siedzibie Poznańskiego Centrum Świadczeń celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Odwołujący jednak nie stawił się na przeprowadzenie tego wywiadu, pomimo prawidłowego zawiadomienia. Ponadto został pouczony o treści swoich obowiązków i skutkach nie wywiązania się z nich. Ponadto z akt sprawy, jak i treści odwołania wynika, że jego nie stawienie się w wyznaczonym terminie w siedzibie organu i brak współpracy było celowe i zamierzone. Zatem z ocenie Kolegium zachodzą przesłanki do uznania strony za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podano także, że skoro art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, od nie wywiązywania się od tych zobowiązań w okresie 6 miesięcy, to okoliczność ta również może uzasadniać wszczęcie postępowania w takiej sprawie.
W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, szczegółowo uzasadniając i argumentując swoją sytuację osobistą oraz przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 914 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 934 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W myśl natomiast art. 5 ust.3a u.o.p.o.u.a. decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Podstawą wszczęcia postępowania o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji oraz wystąpienie jednej z sytuacji, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W sprawie bezsporne jest, że prowadzona względem skarżącego egzekucja jest bezskuteczna. Skarżący w ciągu ostatnich 6-ciu miesięcy nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Jak wynika bowiem z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia [...] kwietnia 2019 r. (k. 14 akt administracyjnych) od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wyegzekwowano od skarżącego żadnych należności alimentacyjnych. Z kolei z zaświadczenia tego Komornika z dnia [...] sierpnia 2018r. wynika, że postępowanie egzekucyjne KMP [...] prowadzone jest od dnia [...].10.2017 r. i zarówno w roku 2017, jak i 2018 nie wyegzekwowano żadnych kwot. Zatem bezskuteczność egzekucji spełnia warunek, o którym mowa w art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a.
Ponadto organy prawidłowo uznały, że zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 5 ust. 3 pkt 1 u.o.p.o.u.a., albowiem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz – pomimo wezwania - nie złożył oświadczenia majątkowego. W przedmiotowej sprawie w dniu [...].12.2018 r. zostało skutecznie dostarczone skarżącemu wezwanie do stawienia się w siedzibie organu. Skarżący nie stawił się na obowiązkowe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, pomimo iż został o nim prawidłowo powiadomiony i pouczony o skutkach nie wywiązania się z tego obowiązku. Ponadto z korespondencji skarżącego do organu zawartej w akt administracyjnych wynika, zła wola oraz świadome działanie dłużnika, który celowo i w sposób zamierzony nie chce współdziałać z organami w celu wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego.
A zatem należy podkreślić, że pomimo ustalonej daty skarżący nie pojawił się w organie, nie wyjaśnił przyczyn swojej nieobecności, ani też nie podjął żadnych działań, które wskazywałyby na gotowość złożenia oświadczenia majątkowego, czy też umożliwienia organowi przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego.
W tej sytuacji Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz uchylił się od złożenia oświadczenia majątkowego. Skoro bowiem skarżący nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, to przede wszystkim powinien zadbać o kontakt z organami pomocy społecznej, które za niego ten obowiązek wykonują. Jeżeli zaś tego obowiązku nie dopełnił, to zasadnie organy administracji uznały go za uniemożliwiającego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, a tym samym została spełniona przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 u.p.o.u.a.. Ponadto skarżący - uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz uchylając się od złożenia oświadczenia majątkowego – pozbawił organ możności prowadzenia jakichkolwiek ustaleń związanych z sytuacją majątkową skarżącego, a tym samym prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło