IV SA/Po 1476/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-02-03

Skład orzekający: Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich jest zasadne, gdy organ administracji publicznej wymaga od strony przedstawienia zaświadczenia Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej potwierdzającego okoliczności pobytu w więzieniu za działalność polityczną, mimo posiadania przez stronę wyroku sądu zasądzającego odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie?
Ratio decidendi
Skarga jest bezzasadna, ponieważ ustawa o kombatantach jednoznacznie wymaga potwierdzenia przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej okoliczności pobytu w więzieniu za działalność polityczną, a wyrok sądu zasądzający odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie nie przesądza o politycznym charakterze tego aresztowania w rozumieniu tej ustawy. Zatem zasadne było zawieszenie postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Strona N. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił postępowanie, wymagając zaświadczenia od Prezesa IPN o pobycie w więzieniu za działalność polityczną. Strona podniosła, że wyrok sądu zasądzający odszkodowanie za aresztowanie potwierdza polityczny charakter jej działań. Organ utrzymał postanowienie o zawieszeniu, a następnie WSA oddalił skargę strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Poznań, dnia 2 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o d d a l a s k a r g ę /-/ J.Stankowski JFS IV SA/Po 1476/04 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 97 § 1pkt 4 i art. 101 § 1 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiocie rozpoznania wniosku N. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]., nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ wskazał na wynikającą z art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 ze zm.) konieczność zwrócenia się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o potwierdzenie okoliczności pobytu N. .P. w więzieniu za działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na nie przedstawienie przez stronę decyzji Prezesa IPN organ orzekł o zawieszeniu postępowania. W odwołaniu N. P. podniósł, że domaganie się zaświadczenia Prezesa IPN w niniejszej sprawie jest zbędne z uwagi na wyrok Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 1997r. zasądzający Odwołującemu się odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie w grudniu 1953 r oraz w okresie od [...] lipca 1954r. do [...] grudnia 1954r. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że ustawa wymaga potwierdzenia wskazywanych przez Odwołującego się okoliczności decyzją Prezesa IPN, a orzeczenie Sądu Wojewódzkiego w sprawie odszkodowania za osadzenie w więzieniu nie wskazuje w żaden sposób, czy pobyt w więzieniu był spowodowany działalnością polityczną bądź religijną Odwołującego się, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. W skardze N. P. zarzucił Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych błędną interpretację postanowienia Sądu Wojewódzkiego i wskazał, że z orzeczenia tego wynika, iż ówczesne aresztowanie Skarżącego miało charakter polityczny. Zdaniem Skarżącego stwierdzenie przez Prezesa IPN uwięzienia za działalność związaną z walką o suwerenność nie jest w tej sytuacji potrzebne. Ponadto kwestia ta została już potwierdzona - zdaniem Skarżącego - pismem IPN z dnia 29 sierpnia 2001r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 97.142.950 ze zm.) stwierdza jednoznacznie, że okoliczność pobytu w więzieniu lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość musi być potwierdzona na wniosek osoby zainteresowanej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Należy zatem zauważyć, że wobec tej jednoznacznej regulacji ustawowej nie ma możliwości potwierdzania powyższych okoliczności w inny sposób, także za pomocą tak wiarygodnych środków dowodowych jak orzeczenia sądowe. W niniejszej sprawie słusznie zresztą zauważono, że postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 1997r., sygn. akt III.Ko.220/97 rozstrzyga jedynie o fakcie odszkodowania za niesłuszne tymczasowe aresztowanie pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 29 ustawy z 10 lipca 1952r., polegającego na naruszeniu obowiązków dostaw zboża. Orzeczenie to nie przesądza jednak w żaden sposób okoliczności, iż osadzenie w więzieniu nastąpiło z uwagi na prowadzoną przez Skarżącego działalnością polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność. Wskazać trzeba, że nie ma przy ustalaniu tej okoliczności znaczenia kwestia tytułu ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. nr 34, poz. 149). Z uwagi bowiem na nie zawsze konsekwentne posługiwanie się przez ustawodawcę tymi samymi terminami w różnych aktach prawnych oraz występującą w tym przypadku rozbieżność terminologiczną między pojęciem "działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" a "działalności politycznej bądź religijnej, związanej z walką o suwerenność i niepodległość" należy uznać, że wymóg potwierdzenia okoliczności wskazanych w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego przez Prezesa IPN jest całkowicie zasadny i aktualny, niezależnie od jakichkolwiek orzeczeń sądowych wydanych w odniesieniu do zdarzeń, które miałyby podlegać takiemu potwierdzeniu. Z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, aby Prezes IPN potwierdził wskazane w ustawie okoliczności w odniesieniu do Skarżącego. Należy zatem uznać, że zasadne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ J. Stankowski MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło