IV SA/Po 151/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-06-15
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Anna Jarosz, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniły zmiany w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, które weszły w życie w trakcie postępowania, w szczególności dotyczące analizy wpływu przedsięwzięcia na krajobraz?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, miały obowiązek uwzględnić zmiany w ustawie środowiskowej, które weszły w życie w trakcie postępowania, w tym przepisy dotyczące analizy wpływu przedsięwzięcia na krajobraz. Nieuwzględnienie tych zmian, mimo że mają one charakter uzupełniający, skutkuje niekompletnością materiału dowodowego i naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy zakładu przetwórstwa mięsa. Po przeprowadzeniu postępowania, organ pierwszej instancji wydał decyzję, która została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) z uwagi na brak analizy wariantów przedsięwzięcia. Po uzupełnieniu raportu, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję, a SKO utrzymało ją w mocy. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając organom nieuwzględnienie zmian w ustawie środowiskowej dotyczących analizy wpływu na krajobraz oraz brak analizy wariantowości przedsięwzięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz "[...]" Sp. z o. o. w [...] kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postepowania.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 roku [...] Sp. z o.o. zwana dalej: wnioskodawca, Spółka, Inwestor) wystąpiła do Wójta G. B. (zwanego dalej: Wójt) o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu przetwórstwa mięsa na działce o nr ewid. [...] obręb N., G. B., powiat K. (zwanego dalej: Przedsięwzięcie). Na wezwanie organu Inwestor uzupełnił następnie wniosek o wypisy z rejestru gruntów na działek o nr ewid. [...], 185, [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie N., z uwagi na ich występowanie w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na wnioski Wójta [...] Inspektor Sanitarny w K. (zwany dalej: PPIS) pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazując, że zakres raportu winien być zgodny z wymogami art. 66 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej: ustawa środowiskowa; InfoŚrodU) ze szczególnym uwzględnieniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi, zaś postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (zwany dalej: RDOŚ) wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływani na środowisko oraz, że raport o oddziaływaniu na środowisko powinien być wykonany zgodnie z art. 66 ustawy środowiskowej, a w szczególności zawierać analizę zagadnień z zakresu: ochrony powietrza, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, hydrogeologii, ochrony przyrody a także opisać analizowane warianty planowanego przedsięwzięcia i odnieś się do art. 81 ust. 3 ww. ustawy.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Wójt stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego Przedsięwzięcia i nałożył obowiązek wykonania raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie określonym w art. 66 InfoŚrodU.
W dniu [...] czerwca 2014 r. Wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko Przedsięwzięcia (zwany dalej: Raport).
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. organ zwrócił się do Inwestora o wyjaśnienie części zapisów zawartych w raporcie, co Inwestor uczynił w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. organ został poinformowany, że został uchwalony miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (uchwała Nr [...] Rady G. B. z [...] lutego 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Wielk. poz. [...] z [...].04.2014 r.), a w konsekwencji działka nr [...] przeznaczona jest na cele - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej (4 PU).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. PPIS zaopiniował warunki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pod względem higienicznym i zdrowotnym dla ww. przedsięwzięcia pozytywnie z zastrzeżeniami.
Pismem z [...] sierpnia 2014 r. RDOŚ zwrócił się do Inwestora o uzupełnienie raportu w zakresie ochrony powietrza, gospodarki odpadami, ochrony przyrody, jak i innych wskazanych nieścisłości, rozbieżności i braków występujących w dokumentacji. Inwestor uczynił zadość wezwaniu, a RDOŚ postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uzgodnił w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizację Przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji.
Obwieszczeniem z dnia [...] listopada 2014 r. Wójt poinformował o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko także o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania w formie pisemnej.
Pismem z [...] sierpnia 2014 r. RDOŚ wystąpił do Inwestora o uzupełnienie raportu w zakresie ochrony powietrza, gospodarki odpadami, ochrony przyrody, jak i pozostałych, wskazanych nieścisłości, rozbieżności i braków występujących w dokumentacji. Po uzupełnieniu raportu i złożeniu wymaganych wyjaśnień przez Inwestora, postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. RDOŚ uzgodnił w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizację Przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji.
Wójt, obwieszczeniem z dnia [...] listopada 2014 r., poinformował zainteresowanych o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie oraz o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko także o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania w formie pisemnej lub ustnej w terminie 21 dni od daty ogłoszenia obwieszczenia tj. od [...] listopada 2014 r. do dnia [...] listopada 2014 r. (włącznie) w siedzibie Urzędu G. B.. Jednocześnie poinformowano, że zgodnie z art. 35 InfoŚrodU uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu pozostawia się bez rozpatrzenia. Obwieszczenie podano do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu G. B., na tablicy ogłoszeń w sołectwie [...], oraz w m. K. B. ul. [...] oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu G. B. [...], a także w miejscu planowanej inwestycji.
Dnia [...] listopada 2014 r. organ I instancji dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału na prawach strony w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Przedsięwzięcia.
Następnie dnia [...] listopada 2014 r. Wójt uznał [...] Sp. z o.o. za stronę postępowania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 roku organ zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. ponownie zwrócił się do PPIS o opinię warunków realizacji przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji z uwagi na uzupełnienie raportu o oddziaływaniu Przedsięwzięcia na środowisko przez wnioskodawcę na wniosek RDOŚ. PPIS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone opinią z dnia [...] sierpnia 2014 r. W konsekwencji Wójt ponownie obwieszczeniem z dnia [...] stycznia 2015 r. podał do publicznej wiadomości informację o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując 21-dniowy termin ich składania tj. od [...] stycznia 2015 r. do [...] stycznia 2015 r. Zaś pismem z dnia [...] stycznia 2015 roku zawiadomił Strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku, nr [...] Wójt (organ I instancji) określił środowiskowe uwarunkowania dla Przedsięwzięcia.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji w terminie wniosła "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwana dalej: Spółka, skarżąca) zarzucając naruszenie art. 66 InfoŚrodU poprzez odstąpienie od wariantowości projektowanego przedsięwzięcia, naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z zaniechaniem uwzględnienia konsekwencji akustycznych przedsięwzięcia oraz art. 66 i następnych ustawy środowiskowej; naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z brakiem uwzględnienia okoliczności związanych z charakterem terenu pod przedsięwzięcie. W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, tzw. raport środowiskowy powinien zawierać: 5) opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru tymczasem w sprawie Wnioskodawca zaniechał wskazania alternatywy. Skoro zaś Wnioskodawca nie przedstawił wariantów przedsięwzięcia to, w ocenie Spółki, naruszono art. 66 ustawy środowiskowej, albowiem Raport nie może stanowić podstawowy pozytywnego rozstrzygnięcia, ponieważ nie zawierał jednego z obligatoryjnych elementów - wariantów przedsięwzięcia. W ocenie Odwołującej się przeprowadzone postępowanie nie obejmuje analizy akustycznej, podczas gdy przeprowadzenie analizy hałasu emitowanego z zakładu jest konieczne. W ocenie strony skarżącej uwarunkowania lokalizacyjne, prawne i historyczne predestynują obszar planowany pod Przedsięwzięcie do budowy zakładów i instalacji przemysłowych o istotnym oddziaływaniu. Dlatego też, lokalizacja obiektów usługowych i produkcyjnych związanych z przetwórstwem spożywczym jest, zdaniem skarżącej, nie wskazana, na potwierdzenie czego skarżąca powołała opinię Pana [...], inwestora [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2015 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: SKO, Kolegium) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie obowiązany będzie uwzględnić wyrażoną w przedmiotowej decyzji ocenę prawną, co powinno polegać przede wszystkim na zobowiązaniu wnioskodawcy do uzupełnienia Raportu o opis racjonalnego wariantu alternatywnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a InfoŚrodU.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku organ I instancji wezwał Inwestora do o uzupełnienie Raportu o opis wariantu alternatywnego, zgodnie ze wskazanym przepisem.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] lipca 2015 roku Inwestor przekazał do organu I instancji opis wariantów alternatywnych realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Pismami z dnia [...] lipca 2015 r. organ zwrócił się następnie do PPIS i RDOŚ z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. RDOŚ uzgodnił w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizację Przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji.
Opinią sanitarną z dnia [...] sierpnia 2015 r. PPIS zaopiniował pozytywnie warunki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pod względem higienicznym i zdrowotnym dla Przedsięwzięcia ze wskazanymi zastrzeżeniami.
Przed wydaniem decyzji zapewniono możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez obwieszczenie z dnia [...] września 2015 r. informujące o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty ogłoszenia niniejszego obwieszczenia tj. od [...] września 2015 r. do dnia [...] września 2015 r. (włącznie) w siedzibie Urzędu G. B.. Jednocześnie ponownie poinformowano społeczeństwo, że zgodnie z art. 35 ww. ustawy, uwagi łub wnioski złożone po upływie terminu pozostawia się bez rozpatrzenia. Obwieszczenie podano do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu G. B., na tablicy ogłoszeń w sołectwie [...], oraz w m. K. B. ul. [...] oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu G. B. [...], a także w miejscu planowanej inwestycji. Pismem z dnia [...] września 2015 roku organ I instancji zawiadomił Strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzją z dnia [...] października 2015 roku nr [...], na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 późn. zm., zwanej dalej: ustawa środowiskowa, InfoŚrodU) a także na podstawie § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisk (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.) oraz zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa) Wójt określił środowiskowe uwarunkowania dla realizacji Przedsięwzięcia.
W decyzji organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1. w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 InfoŚrodU; wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko; kwestie gotowości instalacji do wychwytywania dwutlenku węgla w przypadku instalacji do spalania paliw w celu wytwarzania energii elektrycznej, o elektrycznej mocy znamionowej nie mniejszej niż 300 MW. Organ nie stwierdził konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej oraz zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie stwierdził również konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, ani, że Przedsięwzięcie należy do kategorii inwestycji, o których mowa art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2013, poz.1232 z późn. zm.), dla których istnieje możliwość utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Organ nie nałożył obowiązku przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ani przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej. Nie stwierdził również konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub inwestycji jej towarzyszącej wydawanej na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących; ani też konieczności oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, z zastrzeżeniem pkt 4a i 4b, biorąc w szczególności pod uwagę: posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko; ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi, przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; że istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk, przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Wreszcie organ nie stwierdził konieczności przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowiła załącznik Nr 1 do decyzji.
Organ podał do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji poprzez umieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu G. B., na tablicy ogłoszeń w sołectwie [...], oraz w m. K. B. ul. [...] oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu G. B. [...], a także w miejscu planowanej inwestycji.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji w terminie wniosła skarżąca zarzucając: 1. naruszenie 82 i 85 InfoŚrodU oraz art. 107 Kpa w związku z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej poprzez odstąpienie od analizy wariantowości projektowanego przedsięwzięcia;
2.naruszenie 82 i 85 ustawy środowiskowej oraz art. 107 Kpa w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej poprzez odstąpienie od analizy wpływu projektowanego przedsięwzięcia na krajobraz oraz
3. naruszenie art. 77 i 80 Kpa wobec braku przeprowadzenia ustaleń przez organ w kwestii wariantów inwestycji oraz wpływu inwestycji na krajobraz.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca, powołując się na art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tir. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt. 5 ustawy środowiskowej zarzuciła, iż organ w zaskarżonej decyzji nie wykonał obowiązku określonego w ww. art. 85 ustawy środowiskowej i 107 Kpa, ponieważ nie odniósł się przedstawionych przez stronę wariantów przedsięwzięcia, ani nie poddał ich analizie, a jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiedział się zdawkowo we fragmentach na dwóch stronach (15 i 22). Jednocześnie podkreślono, że pominięcie zagadnienia wariantowości Przedsięwzięcia stało się przyczyną uchylenia przez SKO wcześniejszej decyzji Wójta w tym postępowaniu. Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądowe podkreśliła, że organy są wręcz obowiązane do wyjścia poza przedstawiony przez inwestor zestaw wariantów, albowiem nie jest bezwzględnie związany katalogiem propozycji konkretnego Inwestora.
Po wtóre strona skarżąca zarzuciła, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3a ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane. Natomiast, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 a oraz pkt 7 lit da i e ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na krajobraz oraz wzajemne oddziaływanie krajobrazu na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków. Wywodzono, że z kolei z art. 85 ustawy środowiskowej i 107 Kpa wynika, iż uzasadnienie decyzji środowiskowej winno zawierać ww. elementy. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnych (nawet zdawkowych) uwag w kwestii wpływu na krajobraz. Tym samym, w ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja w rażący sposób narusza przywołane przepisy. Zdaniem Spółki Organ nie opisał swoich uwag i konkluzji w odniesieniu do wariantowości przedsięwzięcia oraz jego wpływu na krajobraz, a zebrany w sprawie materiał nie pozwala na ustalenie, czy organ I instancji w ogóle ww. kwestiami się zajmował, tj. czy przeprowadził ich wszechstronną i wnikliwą analizę. Według skarżącej organ zaniechał zbadania Raportu przedłożonego przez inwestora w kwestii krajobrazu oraz wariantowości, czym naruszył reguły ustalania prawdy procesowej w Kpa (art. 7 Kpa) poprzez naruszenie art. 77 i 80 Kpa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny w sprawie oraz dotychczasowy przebieg postępowania. W ocenie Kolegium organ I instancji w zaskarżonej decyzji uwzględnił w całości treść sentencji postanowienia RDOŚ, opinię PPIS oraz wziął pod uwagę przedstawione przez Inwestora materiały, w postaci Raportu oraz jego uzupełnień, w zakresie kształtu inwestycji oraz rozwiązań zapewniających minimalizację negatywnego wpływu na środowisko. Kolegium nie znalazło żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanych uzgodnień i opinii. Zdaniem Kolegium organ I instancji zastosował kryteria, o jakich mowa w art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, a wydana przez ten organ decyzja spełnia wymogi art. 85 ust. 2 pkt 1 tej ustawy oraz art. 107 § 3 Kpa. Wójt podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa). Nie znajduje tym samym, według Kolegium, uzasadnienia zarzut w kwestii naruszenia art. 80 Kpa
Odnosząc się do zarzutu Spółki naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej poprzez odstąpienie od analizy wpływu projektowanego przedsięwzięcia na krajobraz organ wywodził, że przepisy art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej dodane zostały odpowiednio przez art. 10 pkt 2 lit. a, art. 10 pkt 2 lit. b tiret pierwsze, art. 10 pkt 2 lit. b tiret drugie ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015.774) zmieniającej ustawę środowiskową z dniem [...] września 2015 r. Z kolei raport sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania sporządzony został w czerwcu 2014 roku, a jego uzupełnienia kolejno w dniu: [...].07.2014 r., [...].08.2014 r. oraz [...].07.2015 r. W ocenie Kolegium brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów w kwestii naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej skoro w dniu wydania przez Wójta postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] o stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przedmiotowe przepisy nie obowiązywały. Organ wywodził, że przepisy te nie obowiązywały również na etapie składania przez Inwestora uzupełnień do raportu oraz wydania przez PPIS w K. opinii sanitarnej z dnia [...] sierpnia 2015 roku oraz postanowienia RDOŚ w P. z dnia [...] sierpnia 2015 roku.
Odnosząc się z kolei do zarzutu, iż organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu nie dokonał analizy wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia, SKO wskazało, że pismem z dnia [...] czerwca 2015 roku organ I instancji wezwał Inwestora o uzupełnienie Raportu o opis wariantu alternatywnego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy. Podkreślono, że pismem z dnia [...] lipca 2015 roku Inwestor przekazał do organu I instancji opis wariantów alternatywnych realizacji planowanego przedsięwzięcia. Warianty alternatywne to "wariant inwestycyjny nr 2" i "wariant inwestycyjny nr 3". "Wariant inwestycyjny nr 1" został opisany w Raporcie. Zdaniem organu odwoławczego Inwestor przedstawił analizę trzech wariantów planowanego przedsięwzięcia. W raporcie konieczne jest wskazanie wariantu proponowanego przez inwestora, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W rozpatrywanym przypadku do realizacji wybierano wariant proponowany przez Inwestora, który jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. W opinii Kolegium w Raporcie i jego uzupełnieniach zawarto prawidłowe opisy wszystkich trzech wariantów, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej.
Kolejno organ wskazał, że Raport wraz z uzupełnieniami odnosi się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia i jego analiza pozwala na stwierdzenie, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i warunków życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji. Podkreślono, że Raport poddany został na etapie uzgodnień szczegółowej weryfikacji organu uzgadniającego - RODŚ i opiniującego - PPIS, a więc organów wyspecjalizowanych w dziedzinie ochrony środowiska i wymagań higieniczno-sanitarnych. Jednocześnie warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia określone szczegółowo przez RDOŚ oraz PPIS zgodnie z regulacją art. 80 ust. 1 ustawy zostały uwzględnione w całości przez organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji. Podkreślono także, że organ I instancji zapewnił udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz zawiadomił Strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja zawiera również wszystkie elementy określone w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej. Załącznikiem do niej zgodnie z przepisem art. 84 ust. 2 ustawy jest charakterystyka całego przedsięwzięcia. Oprócz elementów wymaganych przepisem art. 107 § 3 Kpa decyzja ta spełnia dodatkowo wymagania przewidziane w art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej. W ocenie organu odwoławczego analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że organ I instancji miał podstawy do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia dla Inwestora. Realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w wydanej decyzji.
Wreszcie organ wskazał, że w jego ocenie w ustawie środowiskowej precyzyjnie został określony katalog okoliczności uzasadniających odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można bowiem odmówić jedynie w razie: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy), odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy), braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy) oraz wykazania że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38 lit. j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy).Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi, a w konsekwencji organ I instancji był obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka, zaskarżając ją w całości, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzucając naruszenie art. 6 Kpa w związku z 82 i 85 ustawy środowiskowej oraz art. 107 Kpa w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej oraz naruszenie art. 77 i 80 Kpa wobec braku przeprowadzenia ustaleń przez organ w kwestii wpływu inwestycji na krajobraz.
Rozwijając postawione zarzuty skarżąca wskazała na naruszenie przez organy zasady wyprowadzonej w orzecznictwie z art. 6 i art. 138 Kpa, zgodnie z którą organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Podkreślono, że w toku postępowania przed organem I instancji weszły w życie przepisy art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit. da i e ustawy środowiskowej, a organ I instancji pominął oba ww. przepisy. Natomiast organ II instancji wskazał, iż w toku postępowania w I instancji przed wejściem w życie tych przepisów złożony już został Raport, zapadło postanowienie RDOŚ oraz została wydana opinia sanitarna PPIS, a więc, zdaniem tego organu, nie trzeba stosować nowych przepisów. Tymczasem z art. 6 Kpa wynika reguła, iż nawet jeżeli zmiana przepisów miałaby miejsce na etapie II instancji to i tak sam organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie zmiana przepisów miała miejsce już na etapie postępowania pierwszo instancyjnego, a zatem tym bardziej powinna być uwzględniona.
Na tle powyższych rozważań wskazano na regulację art. 66 ust. 1 pkt 3a oraz pkt 7 lit da i e ustawy środowiskowej i zarzucono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji nie zawierają żadnych (nawet zdawkowych) uwag w kwestii wpływu na krajobraz.
Kolejno podniesiono, że przedstawione wcześniej argumenty wskazują, iż w uzasadnieniu organ nie opisał swoich uwag i konkluzji w odniesieniu do wariantowości przedsięwzięcia oraz jego wpływu na krajobraz. Zdaniem skarżącej zebrany w sprawie materiał oraz rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji wskazują, iż organ II instancji w ogóle ww. kwestiami się nie zajmował, w szczególności nie przeprowadził ich wszechstronnej i wnikliwej analizy, tak jak nakazują to przepisy prawa. Podobnie jak organ I instancji, Kolegium zaniechało zbadania raportu przedłożonego przez inwestora w kwestii krajobrazu oraz wariantowości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna .
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718, zwanej dalej – Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na wstępie należy wskazać, że zasadą w administracyjnym postępowaniu odwoławczym są kompetencje organu odwoławczego obejmujące merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Jeśli w dacie orzekania przez ten organ obowiązują już inne przepisy, to organ odwoławczy musi orzekać biorąc pod rozwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia. Utrzymując w mocy decyzję czy postanowienie, które nie uwzględniło aktualnego stanu prawnego, np. znowelizowanego przepisu, organ odwoławczy narusza przepis art. 138 § 1 Kpa, narusza także przepis art. 7 i art. 77 § 1 tej ustawy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku bowiem zmiany stanu prawnego w toku sprawy administracyjnej, niezależnie od tego, czy zmiana następuje w toku postępowania I, czy II instancji, wydanie decyzji musi nastąpić z uwzględnieniem zmienionego stanu prawnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OSK 138/07 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 7/08, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W powyższym kontekście wskazać należy, że decyzją organu I instancji została wydana dnia [...] października 2015 r., zaś decyzja organu odwoławczego dnia [...] stycznia 2016 r. Z dniem 11 września 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r., poz. 774 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa zmieniająca), zmieniająca w szczególności (art. 10 tej ustawy) ustawę środowiskową. Powyższe zestawienie dat w sposób klarowny wskazuje, że organy obu instancji winny były uwzględnić zmianę stanu prawnego przy wydawaniu decyzji, czego jednak nie uczyniły. To zaś spowodowało konieczność uchylenia rozstrzygnięć obu zaskarżonych decyzji w związku z art. 135 Ppsa.
Należy bowiem wskazać, że zgodnie ze wspomnianym art. 10 ustawy zmieniającej, w ustawie środowiskowej wprowadzono następujące zmiany:
1) w art. 62 w ust. 1 w pkt 1:
a) po lit. c dodano się lit. ca w brzmieniu:
"ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, ",
b) lit. d otrzymał brzmienie:
"d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,";
2) w art. 66 w ust. 1:
a) po pkt 3 dodano pkt 3a w brzmieniu:
"3a) opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane;",
b) w pkt 7:
- po lit. d dodano się lit. da w brzmieniu:
"da) krajobraz, ",
- lit. e otrzymała brzmienie:
"e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-da,".
Należy zatem stwierdzić, że przedmiotem kontroli sądu, również w kontekście zarzutów skargi, było w szczególności sprawdzenie, czy organy obu instancji zmianę tę uwzględniły.
Sąd stwierdza, co następuje.
Na podstawie akt sprawy uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły, że przedsięwzięcie będące przedmiotem decyzji organów polegało na budowie zakładu przetwórstwa mięsa i produkcji żywności złożonej. Realizacja planowanego przedsięwzięcia przewidziana jest na działce oznaczonej nr [...], obręb geodezyjny [...], G. B.. Z przedłożonego Raportu i jego uzupełnienia wynika, że całkowita powierzchnia ww. działki wynosi [...] ha. Natomiast powierzchnia budynku w którym umiejscowiony będzie zakład będzie wynosić około [...] m2. W bezpośrednim sąsiedztwie planowanego obiektu na w/w działce znajduje się budynek o powierzchni około [...] m2, który zostanie rozbudowany i zaadoptowany na biuro i część socjalną. Powierzchnia tego budynku o rozbudowie wynosić będzie około [...] m2. W ramach omawianego przedsięwzięcia zakłada się również realizację następujących obiektów towarzyszących oraz infrastruktury technicznej i technologicznej: systemu centralnego ogrzewania zasilanego z kotłowni olejowej o nominalnej mocy [...] kW; zbiornika na olej opałowy, zbiornika na ścieki bytowe, zbiornika na ścieki przemysłowe, agregatu chłodniczego oraz agregatu prądotwórczego, służącego jako zasilanie awaryjne w przypadku przerw w dostawie energii elektrycznej. Zakład będzie się składał z czterech działów produkcyjnych:
dział rozbioru mięsa czerwonego,
dział produkcji wędlin i wędzonek,
dział rozbioru i produkcji elementów mięsa drobiowego,
dział produkcji żywności złożonej.
Dostarczone do zakładu półtusze wieprzowe, ćwierci wołowe oraz tuszki drobiowe magazynowane będą w chłodni, skąd sukcesywnie będą przekazywane do rozbioru. Mięso po rozbiorze odpowiednio posortowane trafi do peklowni oraz do chłodni mięsa świeżego kulinarnego. Transport surowca będzie się odbywać w warunkach chłodniczych specjalistycznymi pojazdami. Mięso przeznaczone na wędzonki oraz kiełbasy poddawane będzie obróbce termicznej, a następnie wędzone. Wychłodzone wyroby przekazywane będą do chłodni. Proces produkcyjny obejmuje następujące fazy:
- rozbiór i wykrawanie półtusz wieprzowych i ćwierćtusz wołowych oraz tuszek drobiowych na elementy handlowe i produkcyjne,
- przygotowanie do ekspedycji elementów łub mięs drobnych w pojemnikach luzem,
- produkcja wędzonek, kiełbas i innych wyrobów garmażeryjnych.
Mięso handlowe z rozbioru przekazywane będzie do pakowania, a następnie do ekspedycji, natomiast elementy produkcyjne przeznaczane będą na produkcję wędlin. Mięsa przeznaczone na wędzonki oraz kiełbasy poddawane będą obróbce termiczne i wędzarniczej. Roczna wielkość produkcji wyrobów przetworzonych wynosić będzie około 650 Mg. Ponadto prowadzony będzie rozbiór i wykrawanie półtusz i ćwierćtusz na elementy handlowe i przygotowanie mięs drobnych do ekspedycji. Planuje się zatrudnienie około 33 pracowników.
Organy prawidłowo ustaliły również, że planowana inwestycja na podstawie § 3 ust. 1 pkt 92 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Zatem dla wnioskowanego przedsięwzięcia zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W swojej decyzji organ odwoławczy wprawdzie przywołał znowelizowane brzmienie art. 62 ustawy środowiskowej wskazującego obowiązki organu określenia, analizy i ocenienia (w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko):
bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na:
środowisko oraz zdrowie i warunki życia łudzi,
dobra materialne,
zabytki,
ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy,
wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca,
dostępność do złóż kopalin;
możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
wymaganego zakres monitoringu,
to jednak przepisu tego nie zastosował. Oparł się bowiem na materiale zgromadzonym przez organ I instancji, który wprowadzone przez nowelizację wymogi pominął, sam zaś nie uzupełnił postępowania dowodowego o tę materię.
Przyznaje to zresztą sam organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, wskazując, jak to pisano na wstępie uzasadnienia, że nie było podstaw do uwzględnienia nowelizacji ustawy środowiskowej przez Wójta, albowiem raport sporządzony na potrzeby postępowania sporządzony został w czerwcu 2014 roku, a jego uzupełnienia kolejno w dniu: [...].07.2014 r., [...].08.2014 r. oraz [...].07.2015 r.), postanowienia Wójta o stwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zapadło z kolei dnia [...] stycznia 2013 r., a zatem wówczas, gdy znowelizowane przepisy jeszcze nie obowiązywały. Organ wywodził, że przepisy te nie obowiązywały również na etapie składania przez Inwestora uzupełnień do raportu oraz wydania przez PPIS w K. opinii sanitarnej z dnia [...] sierpnia 2015 roku oraz postanowienia RDOŚ w P. z dnia [...] sierpnia 2015 roku.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Nie ulega najmniejsze wątpliwości, że tak organ I instancji, jak i organ II instancji winny były uwzględnić w postępowaniu zmianę stanu prawego, czego nie uczyniły. W konsekwencji decyzje te nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Należy również stwierdzić, że kontrola zaskarżonych decyzji, abstrahująca od powyższej konstatacji organu, także nie wykazała, aby znowelizowane przepisy zostały przez organy uwzględnione przy wydawaniu decyzji.
Zdaniem Sądu decyzja Wójta – gdyby zapadła pod rządami ustawy środowiskowej w brzmieniu sprzed nowelizacji, byłaby prawidłowa. Prawidłowo też organ II instancji utrzymałby ją wówczas w mocy. Obie decyzje nie tylko bowiem odpowiadają standardom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, ale też są zgodne z wymogami stawianymi przez ustawę środowiskową (w brzmieniu sprzed nowelizacji). Nie ulega wątpliwości, że zapewniono udział społeczeństwa w postępowaniu (art. 79 ustawy środowiskowej). Zadośćuczyniono obowiązkom uzgadniania i poddania opinii innych organów zgodnie z art. 64 ustawy środowiskowej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Wójt po uzyskaniu opinii PPIS z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz postanowienia RDOŚ z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego Przedsięwzięcia i nałożył obowiązek wykonania raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie określonym w art. 66 InfoŚrodU. W dniu [...] czerwca 2014 r. Wnioskodawca przedłożył Raport, do którego – poza nieuwzględnieniem zagadnień wymaganych po nowelizacji ustawy środowiskowej – Sąd nie ma zastrzeżeń.
Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej warunki realizacji przedsięwzięcia zostały uzgodnione z RDOŚ i pozytywnie zaopiniowane przez PPIS. Postanowieniem bowiem z dnia [...] sierpnia 2015 roku RDOŚ uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia, określając w sposób szczegółowy jego warunki, nie stwierdzając konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. InfoŚrodU. Zaś opinią sanitarną z dnia [...] sierpnia 2015 roku PPIS zaopiniował pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pod względem higienicznym i zdrowotnym z zastrzeżeniami.
Zgodzić się należy z organem II instancji, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji uwzględnił w całości treść sentencji postanowienia RDOŚ, opinię PPIS oraz wziął pod uwagę przedstawione przez Inwestora materiały, w postaci Raportu oraz jego uzupełnień, w zakresie kształtu inwestycji oraz rozwiązań zapewniających minimalizację negatywnego wpływu na środowisko. Podobnie jak organ odwoławczy Sąd nie znalazło podstaw do zakwestionowania prawidłowości dokonanych uzgodnień i opinii, poza okolicznością podkreślaną, iż nie została wzięta pod uwagę zmiana przepisów w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, i w konsekwencji nie uzupełniono w wymaganym zakresie Raportu, który był podstawą wydania opinii i uzgodnień z wymienionymi organami.
Należy zgodzić się również, że lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu decyzja organu I instancji uwzględniła również wszystkie elementy wymagane na mocy art. 82 i art. 85 ustawy środowiskowej w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Stwierdzić jednak należy, że nowelizacja ustawy środowiskowej, dotycząca art. 62 i 66 tej ustawy jest tego rodzaju, że poszerza zakres postępowania w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przed nowelizacją bowiem przepis art. 62 ust. 1 wskazywał, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; o tyle po nowelizacji dodano pkt ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz adekwatnie zmieniono punkt d, który otrzymał brzmienie - na wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca.
Z kolei art. 66 ust. 1 został uzupełniony w ten sposób, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać dodatkowo - od czasu wejścia w życie ustawy nowelizującej – opis krajobrazu, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane (dodany pkt 3a), a także (pkt 7) uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na krajobraz (dodane w pkt da) oraz wzajemne oddziaływania między elementami, o których mowa w lit. a-da (dodany w pkt e).
Z uwagi zatem na fakt, iż wskazana nowelizacja ma charakter uzupełniający o nowe elementy, a nie modyfikuje brzmienia dotychczasowego przepisu poprzez zmianę sformułowań, to zadaniem organów obu instancji było uzupełnienie materiału dowodowego i postępowania o wskazane nowe elementy. Ustalenia organów obu instancji poczynione na podstawie dotychczasowych przepisów sprzed nowelizacji uznać zatem można w części za prawidłowe, ale niekompletne w świetle art. 80 Kpa. Podobnie całe postępowania z uwagi na niepełny Raport w świetle znowelizowanego art. 66 InfoŚrodU.
Słusznie zatem skarżący zarzucił organom brak określenia, analizy oraz oceny w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko bezpośredniego i pośredniego wpływu danego Przedsięwzięcia na krajobraz, w tym krajobraz kulturowy oraz wzajemne oddziaływanie między tym krajobrazem i elementami, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a-ca InfoŚrodU. Słusznie również uznał, że Raport, stanowiący główny dowód w postępowaniu, nie zawiera opisu krajobrazu, w którym Przedsięwzięcie ma być zlokalizowane, zaś uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu przedsięwzięcia nie zawiera wskazania jego oddziaływania na krajobraz, oraz odniesienia do wzajemnych oddziaływań między tym krajobrazem i elementami, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a-da InfoŚrodU.
Wobec nieuwzględnienia aktualnego stanu prawnego przez organu obu instancji, a w konsekwencji opisanych uchybień, koniecznym stało się uchylenie decyzji tych organów, albowiem organy uchybiły przepisów m postępowania w sposób, który niewątpliwie mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
W opisanych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa.
Organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnią powyższe uwagi, oceny prawne i wytyczne Sądu, w szczególności wezmą pod uwagę znowelizowane przepisy i orzekną na podstawie przepisów obowiązujących w dacie, w której będą wydawane decyzję. W szczególności uzupełnią materiał dowodowy i postepowanie o wskazane w niniejszym uzasadnieniu elementy wynikające z ustawy nowelizującej ustawę środowiskową, jak również, w zależności od wyników tej procedury, podejmą dalsze czynności w sprawie, niezbędne do sprawnego i prawidłowego jej załatwienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło