IV SA/Po 152/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/M.Dybowski WSA/wyr.1-sentencja wyroku UZSADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Kierownik Filii Jeżyce Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P., odmówił K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup wykładziny podłogowej do pokoju, 6.5 m² gresu, zaprawy na kwotę 200 zł, tarczy do cięcia gresu, desek, dywaniku w kwocie 25 zł, zakupu szafy oraz butów. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 8, 9. 14, 39, 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz na wyrok NSA, który orzekł: "udzielana pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznawana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej". Ośrodki pomocy społecznej rozdzielając środki na świadczenia winny kierować się tym, czy dana osoba ubiegająca się o pomoc społeczną ze względu na brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość jest w stanie egzystować bez udzielenia jej pomocy( wyrok NSA z dnia 24.09. 1996 r., sygn. S.A./ Gd 3281/ 95, LEX nr 44077). Organ wskazał, iż dnia 11.07.2007 r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania Skarżącego, celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego. Pan K. nadal nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w PUP jako osoba bezrobotna bez uprawnień do zasiłku. Zamieszkuje w domku letniskowym, który jest ocieplony i otynkowany z zewnątrz. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Wnioskodawca otrzymuje z Filii regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 400 zł miesięcznie. Nadto odrębną decyzją z 26.06.07 K.K. otrzymał pomoc celową z przeznaczeniem na zakup farby, sznurka, art. malarskich, 2 powłok na poduszkę, zaprawy oraz posadzki podkładowej. Odnośnie zakupu obuwia K. K. nie określił o jaką kwotę wnosi. Oświadczył że "na zakup obuwia ma być taka sama kwota jaką wydał na obuwie ostatnio Pan Ryszard Grobelny". Mimo podjętych przez pracownika Ośrodka prób ustalenia wysokości oraz określenia czy ma to być obuwie letnie czy przejściowe klient pozostał przy swoim oświadczeniu. Nadto decyzją z dnia 12.07.07 Skarżący otrzymał pomoc finansową na zakup butów w kwocie- 50 zł. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia [...] marca 2008 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasiłki celowe są świadczeniami o charakterze nieobowiązkowym, a przyznanie tego zasiłku zależy od uznania administracyjnego. Do oceny organu należy, czy wnioskodawcy przyznać świadczenie, jaka będzie jego wysokość z uwzględnieniem warunków życiowych wnioskodawcy oraz możliwości finansowych. Pomoc udzielana przez organ pomocy społecznej ma charakter uzupełniający, organ nie może przejąć na siebie obowiązku pełnego utrzymania skarżącego. Skargę na powyższą decyzję, błędnie nazwaną odwołaniem, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. K., załączając m.in. artykuły prasowe, pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej oraz pismo z Prokuratury Apelacyjnej. Skarga nie zawiera uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 u. s. a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u. s. a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Podstawę materialno-prawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z poz. zm. dalej ups). Ocena zasadności rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem osądu wymaga w pierwszej kolejności odwołania się do zasad ogólnych zawartych w ups, w tym przede wszystkim do ustawowej definicji pomocy społecznej określonej w przepisie art. 2 ust. 1 ups Zgodnie z tym przepisem, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z cytowanej definicji jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, udzielane zaś świadczenia mają być adekwatne do sytuacji korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stosownie do art. 11 ust. 2 ups, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej lub odmowa zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie jest odmowa przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ups, zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wynika z powołanych przepisów, przyznanie świadczenia zależy od uznania organu rozstrzygającego sprawę( wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2005 r., I SA / Wa 448/04, LEX nr 166677). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, ze uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k. p. a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ - działając w ramach uznania - winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia ( wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego precyzyjnego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. Również przyznanie świadczenia w takiej, a nie innej wysokości, obliguje organ do podania uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Konieczność taka związana jest z jednej strony z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą przekonywania ( art. 11 k.p.a.), z drugiej zaś z koniecznością umożliwienia Sądowi przeprowadzenia kontroli legalności. W przedmiotowej sprawie w toku postępowania wyjaśniającego organy ustaliły, że Skarżący, spełniający kryterium dochodowe, mieszka w altanie, ogrzewanej piecykiem na węgiel, tzw. " kozą". Altana jest domkiem ocieplonym, otynkowanym. Piecyk na węgiel jest sprawny. Domek jest zadbany i nie wymaga remontu. Posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek, który skarżący zaadoptował dla celów mieszkalnych. Skarżący otrzymuje regularną pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 400 zł oraz pomoc w formie zasiłków celowych na inne niezbędne wydatki. Nadto decyzjami z 12.07.07 r. oraz 26.06.07 r. Skarżącemu została przyznana pomoc w formie zasiłków celowych na zakup farby, sznurka, art. malarskich, 2 powłok na poduszkę, zaprawy oraz posadzki podkładowej, a także pokrycie kosztów zakupu butów - 50 zł. Wsparcie finansowe udzielane Skarżącemu jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe. Jest także zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w rozumieniu art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Art. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że "Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka." Pan K. otrzymał i otrzymuje od MOPRu znaczną pomoc finansową, która pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka. Sąd zwraca uwagę na fakt, iż pomoc finansowa na remont domku w celu polepszenia standardu życia przekracza pojęcie :"niezbędnej potrzeby życiowej". W rozpatrywanej sprawie przyczyną odmowy przyznania zasiłku na wskazane we wnioskach cele była ocena sytuacji życiowej strony wnioskującej, ograniczone możliwości płatnicze Filii MOPR oraz systematyczne korzystanie przez skarżącego z pomocy społecznej. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji I instancji organ w sposób dostateczny wykazał, iż okoliczności te podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 §3 KPA, zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej), przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 KPA, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku /-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski