IV SA/Po 158/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-07-18

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca gospodarstwo rolne i osiągająca dochody z produkcji rolnej oraz dopłat unijnych, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący, pomimo prowadzenia działalności rolniczej i otrzymywania dopłat, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący D.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę na decyzję Wojewody W. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swojego gospodarstwa rolnego, dochodów, wydatków oraz posiadanych pojazdów i maszyn rolniczych, a także dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 maja 2014r. oddalił skargę D.S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwoma synami, jego majątek stanowi dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz inne nieruchomości o pow. [...]m2. We wniosku skarżący podał, iż utrzymuje się z produkcji rolniczej przynoszącej dochód w kwocie ok. [...] zł. miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do udzielenia dodatkowych informacji skarżący pismem z dnia 18 lipca 2014r. wyjaśnił, iż gospodaruje na [...] ha ziemi z czego [...] ha przeznaczone jest na produkcję warzyw (kalafior, kapusta, marchew, seler, brokuł). W związku z prowadzoną działalnością skarżący pobiera dopłaty unijne w kwocie [...] zł. rocznie oraz ONW w kwocie [...] zł. Wnioskodawca wyjaśnił, iż ze sprzedaży warzyw opłaca koszty produkcji, serwisu sprzętu i pojazdów, opłat za paliwo oraz giełd i placów oraz bieżące utrzymanie. W piśmie przedstawiono również zestawienie rocznych wydatków na energię elektryczną ([...] zł.), wodę ([...] zł.), gaz ([...] zł.), odpady ([...] zł.), żywność ([...] zł.) wyposażenie dwójki dzieci do szkoły ([...] zł.), podatek rolny ([...] zł.), OC ciągników ([...] zł.), PZU Budynku ([...] zł.), KRUS ([...] zł.), dojazdy do lekarzy dzieci ([...] zł.), lekarstwa dla dzieci ([...] zł.), OC samochodów ([...] zł.), środki czystości ([...] zł.), opłaty telefoniczne ([...] zł.), Internet ([...] zł.). Skarżący poinformował, iż posiada samochody marki D. rok prod. 1999 (wartość ok. [...] zł.), rok prod. 2009 (wartość ok. [...] zł.), rok prod. 2003 (wartość [...] zł.) służące do realizacji sprzedaży kapusty i kalafiora oraz dwa ciągniki rolnicze URSUS z 1976 i 1983 służące do produkcji rolniczej. Do pisma stanowiącego uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy załączono wyciągi z dwóch kont bankowych, kopie faktur za prąd, wodę, wykaz opłat do KRUS, opłat ubezpieczeni PZU budynku, nakaz płatniczy podatku gruntowego oraz OC samochodów i cięgników. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu wysokości deklarowanego dochodu z produkcji rolnej przy uwzględnieniu świadczeniem wnioskodawcy, stwierdzić należy, że skarżący zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło