IV SA/Po 158/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi B. N., J. N. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z 4 stycznia 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji"), w związku z odwołaniem B. N. i J. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] września 2021 r. znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Przywołaną wyżej decyzją z [...] września 2021 r. (zwaną dalej "Decyzją PINB") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") nakazał współwłaścicielom, B. N. i J. N., rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach [...] położonego na działce nr ewid. [...], przy ul. [...], w m. B. , gm. M.. W dniu [...] listopada 2021 r. do WWINB, za pośrednictwem PINB, wpłynął wniosek z [...] listopada 2021 r. B. i J. N. (zwanych dalej łącznie "Wnioskodawcami" lub "Skarżącymi"), reprezentowanych przez pełnomocnika, M. F., o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania od Decyzji PINB. Pismem z [...] grudnia 2021 r. WWINB wezwał Wnioskodawców do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez złożenia odwołania od Decyzji PINB. W dniu [...] grudnia 2021 r., za pośrednictwem platformy e-PUAP, do WWINB wpłynęło odwołanie Wnioskodawców od Decyzji PINB. Postanowieniem z [...] stycznia 2022 r., nr [...], WWINB odmówił wnioskowanego przywrócenia terminu. Stwierdzając następnie uchybienie przez Skarżących terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB – przywołanym na wstępie postanowieniem z 04 stycznia 2022 r. – WWINB wyjaśnił, że w postępowaniu przed organem I instancji, zakończonym wydaniem Decyzji PINB, Wnioskodawcy byli reprezentowani przez pełnomocnika, M. F.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, załączonego do akt sprawy organu I instancji, wynika, że pełnomocnik w ustawowym terminie nie podjął przesyłki pocztowej, która zawierała Decyzję PINB. Zarazem z akt tych wynika, że ww. korespondencja została zwrócona do PINB w dniu [...] września 2021 r. (wtorek), w związku z niepodjęciem korespondencji w ustawowym terminie. Zatem termin do wniesienia odwołania minął w dniu [...] października 2021 r. (wtorek). Tymczasem odwołanie B. i J. N. od Decyzji PINB zostało sporządzone w dniu [...] grudnia 2021 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania – w dniu [...] listopada 2021 r. Zdaniem organu II instancji, uwzględniając powyższe oraz fakt, że postanowieniem WWINB z [...] stycznia 2022 r. odmówiono Skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB, organ obowiązany był orzec o uchybieniu terminu w związku z wniesionym odwołaniem, na podstawie art. 134 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie WWINB, B. i J. N. wskazali, że nie mogą się zgodzić ze stwierdzeniem, iż ich odwołanie pełnomocnik złożył po terminie. Wyjaśnili, że pełnomocnik Skarżących uzyskał kopię Decyzji PINB od osoby prowadzącej sprawę w organie I instancji na prośbę mailową, i także drogą mailową, w dniu [...] listopada 2021 r., dzięki czemu dopiero wtedy miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji. Składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pełnomocnik Skarżących nie dysponował jeszcze treścią decyzji, a więc nie mógł jednocześnie wraz z tym wnioskiem wnieść samego odwołania. Do wniesienia odwołania oddzielne wezwanie poprzez ePUAP wystosował WWINB, z terminem jego złożenia do [...] grudnia 2021 r. I w tymże terminie pełnomocnik stosowne odwołanie złożył. Mając powyższe na względzie, Skarżący stwierdzili, że ich odwołanie zostało złożone w terminie, a postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę, WWINB wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie zaznaczył, że Skarżący złożyli odrębną skargę na postanowienie WWINB z [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wynika z jego istoty (zamknięcie drogi do rozpoznania odwołania) oraz z art. 134 zd. drugie k.p.a. (w brzmieniu: "Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne"). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 04 stycznia 2022 r. ([...]) stwierdzające uchybienie przez Skarżących terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB (tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z [...] września 2021 r. znak: [...]). Należy jeszcze zaznaczyć, że w sytuacji, gdy skarga dotyczy postanowienia organu administracji, sprawa może zostać rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.) – co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że: - ostatecznym postanowieniem z [...] stycznia 2022 r. nr [...] WWINB odmówił Skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB; - Sąd w niniejszym składzie, w równolegle toczącym się postępowaniu, wyrokiem z 02 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 157/22, oddalił skargę B. i J. N. na ww. postanowienie WWINB z [...] stycznia 2022 r.; - w wyroku tym Sąd w szczególności podzielił stanowisko WWINB, że wysłanie przez organ I instancji egzemplarza Decyzji PINB przeznaczonego dla Skarżących na dotychczasowy adres ich pełnomocnika (ul. [...] [...]) było prawidłowe, a wynikające z tego doręczenie na warunkach określonych w art. 44 k.p.a. (tzw. fikcja doręczenia) – skuteczne, oraz że złożony przez Skarżących wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB nie spełniał wszystkich przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a ściślej: nie spełniał przesłanki (uprawdopodobnienia) braku winy strony w uchybieniu terminu, w rozumieniu art. 58 § 1 in fine k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, że WWINB prawidłowo odmówił Skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od Decyzji PINB. W myśl art. 129 k.p.a.: "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie." Z akt administracyjnych sprawy wynika, że adresowana do pełnomocnika Skarżących przesyłka zawierająca egzemplarz Decyzji PINB była awizowana po raz pierwszy w dniu [...] września 2021 r. (a powtórnie w dniu [...] września 2021 r.) – k. 40v. akt adm. I inst. Zatem zgodnie z art. 44 § 4 w zw. z § 1 k.p.a. skutek doręczenia nastąpił z upływem 14 dni od pierwszego awizo, tj. z dniem [...] września 2021 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania przez Skarżących ekspirował z upływem kolejnych 14 dni (art. 129 k.p.a.), tj. z dniem [...] października 2021 r. (a nie: [...] października 2021 r., jak omyłkowo podano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia). W konsekwencji, wnosząc odwołanie od Decyzji PINB w dniu [...] grudnia 2021 r. (k. 16 akt adm. II inst.) – i to, notabene, dopiero na skutek wezwania przez WWINB do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. 11 akt adm. II inst.) – Skarżący (ich pełnomocnik) nie dochowali ustawowego terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. A ponieważ termin ten nie został im przywrócony, to WWINB zasadnie stwierdził, że odwołanie od Decyzji PINB zostało przez Skarżących wniesione z uchybieniem terminu (art. 134 k.p.a.). Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.