IV SA/Po 160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/J. Stankowski /-/E. Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania M.P. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego na A., D. i M. P., utrzymało decyzję w mocy. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r. M.P. zwrócił się z prośbą o ustalenie prawa do zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na A., D. i M.P.. Dnia [...] października 2007 r. Prezydent Miasta P. odmówił skarżącemu przyznania świadczenia na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 2, art. 8 ust. 6, art. 15a, art. 20, art. 24 ust. 1i 2, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: K.p.a.). Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] nie przyznano M.P. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na rzecz A., D. i M.P. Zgodnie z art. 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 1 i 4 uchwały Rady Miasta P. z dnia 26 września 2006 r. w sprawie podniesienia kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. zwiększono dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej o kwotę 100 zł na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego. Organ wyjaśnił, że zwiększenie dodatku jest uwarunkowane posiadaniem uprawnień do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Skarżącemu nie przysługiwało prawo do takiego dodatku, stąd nie można było przyznać uprawnienia do pobierania zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego. W odwołaniu od decyzji M.P. zarzucił przyjęcie błędnej kwalifikacji rodziny zastępczej. Wyjaśnił, iż pomiędzy nim, jego małżonką H.P. a D. i M. P. zachodzą więzy pokrewieństwa, stąd powinni być traktowani inaczej jak rodziny zastępcze niespokrewnione i placówki wychowawcze. Wskazał także, że od orzeczenia o niepełnosprawności A.P. zostało złożone odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 2, art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ustalenie uprawnienia do dodatków do zasiłku rodzinnego jest uzależnione od ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] lipca 2007 r. A.P. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim. Był on jednocześnie uczeniem Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Poznaniu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego lekki stopień niepełnosprawności dziecka, jeżeli ma ono powyżej 21 roku życia, nie daje podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten uzależnia przyznanie uprawnienia od umiarkowanego stopnia niepełnosprawności dziecka. Organ wskazał także, że zgodnie z art. 7 ust. 2 zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. Zaznaczył przy tym, że D. i M. P. zostali umieszczeni w rodzinie zastępczej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1999 r. sygn. akt [...]. Na tej podstawie organ stwierdził, że również i w odniesieniu do tych dzieci nie można było przyznać zasiłku rodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że brak prawa do zasiłku rodzinnego wyłącza uprawnienie do dodatków do zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji zwiększonego zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. W skardze M.P. podniósł, że organy niewłaściwie kwalifikują rodzinę tworzoną przez niego, małżonkę oraz M. i D. P. jako rodzinę zastępczą i odmawiają świadczenia na tej podstawie. Zdaniem skarżącego należy rozróżnić placówki wychowawcze od rodzin, które łączą więzy pokrewieństwa. Ponownie zaznaczył, że od orzeczenia o niepełnosprawności A.P. złożył odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżący nie mógł się ubiegać o zasiłek rodzinny na A.P., bowiem jest on niepełnosprawny w stopniu lekkim i ukończył 22 rok życia. W odniesieniu do takich osób zasiłek może być przyznany, jeżeli legitymują się niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy). Zasiłek nie przysługiwał również w stosunku do M. i D.P., gdyż dzieci te umieszczone zostały w rodzinie zastępczej. W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. Mając na względzie powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie można było przyznać skarżącemu również zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego, gdyż świadczenie to jest uwarunkowane posiadaniem prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255, ze zm.) zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku co do zasady przysługują: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się. W art. 6 ust. 1 ustawy sformułowano dalsze warunki uzyskania świadczenia, odnoszące się do rodziców i opiekunów (art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Mogą oni wystąpić o zasiłek rodzinny na podopiecznego w wieku do 18 roku życia lub 21 roku życia, jeżeli pobiera nauki w szkole. Zasiłek rodzinny na dziecko niepełnosprawne można uzyskać do ukończenia przez nie 24 roku życia, pod warunkiem, że kontynuuje ono naukę i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W art. 7 ustawy zawarto natomiast katalog przesłanek negatywnych przyznania świadczenia. Zasiłek rodzinny nie przysługuje, między innymi, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. Mając na względzie treść wskazanych wyżej przepisów nie było podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na A., M. i D. P. Z akt sprawy wynika, że syn skarżącego A.P., choć kontynuuje naukę i nie ukończył 24 roku życia, to jednak legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. W takim przypadku świadczenie może być przyznane jedynie na dzieci legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym (lub znacznym) stopniu niepełnosprawności. Co prawda, skarżący zaznaczył, iż w sprawie stopnia niepełnosprawności syna A. złożył odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, niemniej jednak do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie przedstawił orzeczenia, z którego wynikałoby że legitymuje się on umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Również Sąd nie mógł z tej przyczyny uwzględnić skargi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Sąd uchyla decyzję, jeżeli orzeczenie, w oparciu o które wydano zaskarżoną decyzję zostało uchylone lub zmienione. Natomiast sam fakt toczącego się postępowania w odniesieniu do orzeczenia o niepełnosprawności nie daje podstawy do uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku rodzinnego. M. i D. P. zasiłek rodzinny nie mógł być przyznany, ponieważ dzieci te zostały umieszczone w rodzinie zastępczej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1999 r. sygn. akt [...] (art. 7 ust. 2 ustawy). W świetle unormowań ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób nie budzący wątpliwości wykluczono możliwość przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej (bez względu na rodzaj rodziny zastępczej - por. wyrok z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1261/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedynie na marginesie sprawy Sąd wskazuje, iż w przypadku tego przepisu nie znajduje zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. P 41/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 138, poz. 875). Dotyczył on bowiem niezgodności z Konstytucją jedynie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy - w zakresie uprawnienia rodzin zastępczych spokrewnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Należy też wskazać, że zasiłek rodzinny jest innego rodzaju świadczeniem, stąd Sąd - uwzględniając stanowisko Trybunału - nie miał wątpliwości co do konstytucyjności art. 7 ust. 2 ustawy, na którym oparto decyzję w tej sprawie. Z uwagi na fakt, że skarżącemu nie przysługiwał zasiłek rodzinny, a co za tym idzie, dodatek do zasiłku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, to w konsekwencji nie można było przyznać również zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego na podstawie art. 15a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/J. Stankowski /-/E./Makosz-Frymus