IV SA/Po 162/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K.M. i A.M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Starosta P , działając na podstawie art. 133 ust. 2 w związku z art. 140 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił zmiany pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Starostę P w dniu [...] września 2002 r. nr [...] i obejmującego pobór wód podziemnych ze studni nr 1 (wykonanej w 1977 r.) i studni nr 2 (wykonanej w 2000 r.) oraz na zrzut wód popłucznych do rowu melioracyjnego. Wnioskowana przez K. i A.M. zmiana obejmowała ograniczenie zakresu korzystania z wód - poprzez nakazanie zaprzestania przez [...] S.A. zrzutu wody z ujęcia w K. do czasu wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania ww. pozwolenia oraz obejmowała ustalenie niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko (poprzez rozbudowę i przebudowę urządzeń wodnych prowadzących do udrożnienia odpływu wody z rowu melioracyjnego, do którego [...] S.A odprowadza wody popłuczne). W uzasadnieniu decyzji Starosta P napisał, że [...] S.A. w P eksploatuje wodę podziemną z utworów czwartorzędowych w K , gmina K w ramach ww. pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] września 2002 r. nr [...]. W pozwoleniu tym udzielono Urzędowi Miasta i Gminy K pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych i zrzut wód popłucznych do rowu melioracyjnego, za zgodą jego właściciela. Na podstawie decyzji Starosty P z dnia [...].08.2006 r. nr [...] przeniesiono prawa i obowiązki wynikające z ww. decyzji na [...] S.A. Ujęcie wody podziemnej w K składa się z dwóch studni nr 1 wykonanej w 1979 r. i studni nr 2z wykonanej w 2007 r. w miejsce zlikwidowanej studni nr 2 (wykonanej w 2000 r.). W 2007 r. podczas wykonywania próbnego pompowania wybudowanej nowej studni nastąpił zrzut wód bezpośrednio do obniżenia terenu, po drugiej stronie drogi powiatowej, gdzie po skarpie dopływała do stawu i dalej przelewając się przez groblę woda zrzucana z pompowania studni spowodowała podtopienie m.in. części działki nr [...] należącej do K.i A.M Właściciele działki nr [...] w zażądali od [...] S.A. spompowania wody po czym wystąpili do Starosty P z wnioskiem o: 1) nałożenie na [...] S.A. obowiązków w zakresie rozbudowy i przebudowy urządzeń wodnych prowadzących do udrożnienia odpływu wody z rowu melioracyjnego, do którego [...] S.A. odprowadza wody popłuczne, 2) nakazanie zaprzestania przez [...] S.A. zrzutu wody z ujęcia w m. K i do czasu wykonania obowiązków, o których mowa w punkcie 1, 3) nakazanie [...] S.A. likwidacji powstałego rozlewiska wody na terenie nieruchomości wnioskodawców. W trakcie toczącego się przed Starostą postępowania [...] S.A. spompowała wodę z rozlewiska w ilości zaakceptowanej przez A.M. oraz zobowiązała się do wykonania ekspertyzy określającej wpływ zrzucanych do rowu wód popłucznych na tereny znajdujące się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód, na które [...] S.A. posiada ww. pozwolenie wodnoprawne. Po umorzeniu przez Starostę P decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] postępowania administracyjnego w sprawie likwidacji powstałego na terenie przedmiotowej działki rozlewiska wody, w celu jednoznacznego określenia wpływu odprowadzanych wód popłucznych ze stacji uzdatniania wody ujęcia w Kamionkach na tereny znajdujące się w zasięgu zamierzonego oddziaływania korzystania z wód, Starosta P decyzją z dnia [...].11.2008r. znak: [...] nałożył na [...] S.A. obowiązek wykonania ekspertyzy. Ekspertyza zlecona przez [...] wykazała, że działka wnioskodawców jest poza zasięgiem oddziaływania zrzucanych wód popłucznych ze stacji uzdatniania wody na ujęciu w K . Rozpoznając odwołanie K. i A.M. od decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]o umorzeniu postępowania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], uchylił w całości decyzję Starosty P o z dnia [...] czerwca 2009 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej udzielonego pozwolenia wodnoprawnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji orzekł, że dopóki w indywidualnej sprawie administracyjnej istnieje przepis prawa materialnego będący podstawą przyznania prawa lub nałożenia obowiązku oraz dopóki istnieje właściwy organ władny rozstrzygnąć tę sprawę w drodze decyzji administracyjnej nie można przyjąć, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, odmówił zmiany decyzji - pozwolenia wodnoprawnego z dnia 26 września 2002 r. na pobór wód podziemnych ze studni nr 1 i nr 2 oraz na zrzut wód popłucznych do rowu melioracyjnego. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że należąca do wnioskodawców działka nr [...] jest poza zasięgiem wpływu zrzucanych wód popłucznych ze stacji uzdatniania wody na ujęciu w K . Powyższe wykazuje wykonana w 2008 r. ekspertyza, której poprawność opracowania potwierdzona została koreferatem wykonanym na zlecenie Starosty. W związku z powyższym nie ma podstaw do zmiany pozwolenia wodnoprawnego w zakresie nałożenia obowiązku rozbudowy lub przebudowy urządzeń wodnych zapobiegających szkodom lub zmniejszającym negatywne skutki wykonywania ww. pozwolenia tj. nałożenie na [...] S.A. obowiązków w zakresie rozbudowy i przebudowy urządzeń wodnych prowadzących do udrożnienia odpływu wody z rowu melioracyjnego, do którego [...] S.A. odprowadza wody popłuczne, a co z tym związane, nakazanie zaprzestania przez [...] S.A. zrzutu wody z ujęcia w m. K do czasu wykonania powyższym obowiązków w zakresie rozbudowy i przebudowy urządzeń wodnych. Z materiału dowodowego wynika, że podtopienie części działki nr [...] nastąpiło wodami opadowymi i wodami z próbnego pompowania studni 2z, a nie wskutek realizacji pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do sugestii wnioskodawców odnośnie wykorzystania udrożnionych i pogłębionych rowów wzdłuż drogi w K. Starosta podkreślił, iż przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. u. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) zabraniają dokonywania w pasie drogowym czynności m.in. odprowadzania ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych. Od opisanej decyzji odwołanie wniósł A.M.. Napisał, że nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji. Rejon posesji odwołującego się jest najniżej położonym terenem dla przedmiotowej zlewni wody i jakikolwiek zrzut wody powoduje tworzenie się zastoisk i podtapianie nieruchomości wnioskodawców. Organ swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na treści ekspertyz wykonanych przez [...] całkowicie pomijając okoliczności faktyczne związane z usytuowaniem terenu. Organ raz ustala, że [...] odprowadza wody popłuczne do ziemi a w innym miejscu, że do rowu. Prawo wodne nie pozwala na odprowadzanie wód popłucznych do ziemi. Rozpoznając wniesione odwołanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie art. 133 ustawy -Prawo wodne, w myśl którego w przypadku naruszenia interesów osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek: 1)wykonania ekspertyzy; 2)opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą (art. 133 ust. 1) 2. Na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne (art. 133 ust. 2). Zakwestionowane rozstrzygnięcie Starosty zostało oparte na podstawie ekspertyzy potwierdzonej koreferatem. Odwołujący się nie przedłożyli do akt sprawy dokumentu o takiej samej mocy dowodowej, który stanowiłby przeciwdowód. Z dokumentów przedstawianych przez Starostę wynika, iż miejscem wprowadzania ścieków jest rów położony na działce [...] będącej własnością G.S. oraz W.S., którzy pismem z dnia 22.09.2008 r. skierowanym do [...] S.A. wyrazili zgodę na odprowadzanie wód popłucznych ze stacji uzdatniania wody K.i do rowu melioracyjnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], ponadto z opisu informacji z rejestru gruntów wynika, iż na działce nr [...] znajdują się m.in. rowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wskazali, że miejsce do którego odprowadzane są przez [...] wody z ujęcia w K nie ma ujścia do żadnego cieku naturalnego a zakończeniem miejsca do którego woda ta może spływać jest rejon nieruchomości skarżących. Organ II instancji zupełnie pominął fakt, że miejsce które w pozwoleniu wodnoprawnym jest wskazane jako rów melioracyjny, z uwagi na brak odpływu do jakiegokolwiek innego rowu lub cieku podstawowego nie jest rowem melioracyjnym. Stanowi to naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest usprawiedliwiona. Art. 133 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2005 nr 239 poz. 2019 zezm.) stanowi: 1. w przypadku naruszenia interesu osób trzecich lub zmiany sposobu użytkowania wód w regionie wodnym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji, może nałożyć na zakład posiadający pozwolenie obowiązek: - wykonania ekspertyzy - opracowania lub aktualizowania instrukcji gospodarowania wodą 2. na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może odpowiednio zmienić pozwolenie wodnoprawne: - ograniczając zakres korzystania z wód - w zakresie obowiązków, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 3. W przedmiotowej sprawie jest niespornym, że Starosta P pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych i zrzut wód popłucznych wydał [...].09.2002 r. dla Gminy K. Od 01.08.2006 r. pozwolenie przeniesiono na [...] S. A. W 2007 r. w miejsce zlikwidowanej studni nr 2 z 2000 r. wykonaną nową studnię nr 2 przy czym po uruchomieniu jej podczas zrzutu wód popłucznych w znacznej ilości doszło do zalania części nieruchomości skarżących, jednakże na skutek wykonania obowiązków nałożonych przez organ zlikwidowano rozlewisko. W kolejnym roku - bo wnioskiem, z 23.04.2008 r. skarżący ponownie złożyli wniosek o nałożenie na [...] rozbudowy i przebudowy urządzeń wodnych odprowadzających wody popłuczne. Organ administracyjny zgodnie z przytoczonymi przepisami art. 133 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego decyzją z dnia v.11.2008 r. nr [...]nałożył na [...] S. A. w Poznaniu wykonanie ekspertyzy mającej na celu określenie wpływu zrzucanych wód popłucznych z ujęcia wód podziemnych K Gm. K na tereny znajdujące się w zasięgu oddziaływania korzystania z wód, na które [...] S. A. posiada pozwolenie wodnoprawne. Przedstawiona przez adresata decyzji i dysponenta pozwolenia wodnoprawnego ekspertyza we wnioskach końcowych stwierdza, że nieruchomość skarżących pozostaje poza zasięgiem oddziaływania wód popłucznych odprowadzanych przez [...] ze stacji uzdatniania wody w K do odbiornika - rowu melioracyjnego. Z ekspertyzy wynika, że rów melioracyjny przebiega w granicach działki nr [...], będącej własnością W.S., następnie działki [...],[...], stanowiące własność Skarbu Państwa, działkę [...], stanowiącą własność R.k., na której to działce znajdują się 3 stawy, działkę nr [...], stanowiącą własność P. P , na której znajduje się staw bezodpływowy o powierzchni 2481 m2 i na tejże działce kończy bieg. Organ pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu wychodząc poza obowiązki, jakie nakłada na niego przepis przytoczonego art. 133 ust. 1 pkt 1 zlecił z urzędu w dniu 31.03.2009 r. opracowanie opinii kontrolującej przedstawioną ekspertyzę (nazwanej koreferatem), w wyniku której uzyskał potwierdzenie, że głównym sprawcą zalewów działki skarżących są długotrwałe deszcze podnoszące poziom wody gruntowej lub opady nawalne, a nie odprowadzane wody popłuczne, przede wszystkim z uwagi na usytuowanie działki skarżących. Po tak przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji wyznaczył również rozprawę administracyjną w dniu 06.10.2009 r. i wydając decyzję pierwszoinstancyjną oparł się zarówno na przedłożonej ekspertyzie przez dysponenta pozwolenia wodnoprawnego jak i opinii kontrolującej tę ekspertyzę. Wobec ustaleń ekspertyzy i opinii ją kontrolującej w ocenie Sadu zarówno decyzja organu I instancji jak i zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa dotyczącym postępowania administracyjnego, jak i przepisom prawa materialnego wskazanego na wstępie uzasadnienia, w którym Sąd przytoczył brzmienie art. 133 ustawy Prawo wodne. Zdaniem Sądu organy rozstrzygające sprawę nie uchybiły w prowadzonym postępowaniu ani zasadom ogólnym zawartym w Kpa, ani też przepisom art. 76 i 77 Kpa, a organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu. Nie można też organom rozstrzygającym sprawę zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego, których to przepisów konkretnie skarga nie wskazuje. Skarżący kwestionując ekspertyzę opracowaną na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego nie wskazali żadnego przeciwdowodu, a przepisy art. 133 zezwalają organowi nakazanie i wykonanie urządzeń tylko na podstawie ekspertyzy, zawiera bowiem ona wiadomości specjalne poparte badaniami. Wywody ekspertyzy wyraźnie wskazują na to, że tereny działek 219, północnej części działek nr 215, 214/1 i zachodnia część działki skarżących to teren podmokły, charakteryzujący się płytkim zaleganiem wód gruntowych. Jest terenem zalewowym i bezodpływowym. Podobne stanowisko prezentuje uczestnik [...] S. A., który w piśmie złożonym w sprawie administracyjnej z 10.09.2009 r. wskazuje, że poziom wody na terenie przylegającym do nieruchomości skarżących był bardzo wysoki, mimo że w okresie od lutego 2009 r. do czerwca 2009 r. nie były odprowadzane do rowu melioracyjnego żadne wody popłuczne. O charakterze nieruchomości skarżących świadczy również i to, że sami skarżący (co przyznano na rozprawie przed sądem w dniu 09 czerwca 2010 r.) są właścicielami oczka wodnego o powierzchni 70 m2. W ocenie Sądu prowadzone postępowanie administracyjne nie wskazuje na to, aby organy uchybiły przepisom prawa materialnego w szczególności art. 133 ustawy Prawo wodne. Z tych też powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić. ja