IV SA/Po 164/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę w całości Starosta [...] w dniu [...] września 2015 r. decyzją nr [...] (znak [...]), wskazując na art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 poz. 149 z późn. zm., dalej jako u.p.z.i.r.p.) orzekł o utracie przez Z. W. (dalej jako Strona, Skarżąca) statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] sierpnia 2015 r. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 33 ust. 4ca u.p.z.i.r.p. Uzasadniając napisał, że z posiadanych dokumentów wynika, że Strona podjęła zatrudnienie; zgodnie z przepisami w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. W odwołaniu od opisanej decyzji Strona napisała, że została pozbawiona prawa do bezpłatnego leczenia i refundowanych lekarstw i wniosła o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej, od dnia [...] sierpnia 2015 r. Napisała, że w dniu [...] października 2015 r., w dniu obowiązkowej wizyty w PUP poinformowała urzędnika PUP o kontaktach z pracodawcami, w ramach Indywidualnego Planu Działania. W tym samym dniu otrzymała informację, przez Internet, o utracie statusu osoby bezrobotnej z uwagi na informację o podjęciu zatrudnienia, na podstawie umowy zlecenia. Strona wyjaśniła, że w akcie desperacji podpisała umowę zlecenia z [...]. Umowę rozwiązała, za wypowiedzeniem, w dniu [...] września 2015 r. Strona podkreśliła, że nie została poinformowana we wrześniu o utracie statusu osoby bezrobotnej; wiedząc już we wrześniu o tej okoliczności, natychmiast zarejestrowałaby się ponownie. Wyjaśniła, że musiała zrezygnować z leczenia rehabilitacyjnego od dnia [...] września 2015 r. oraz z wizyty u lekarza rodzinnego i lekarza specjalisty. Na leczenie rehabilitacyjne czekała rok. W związku z utratą prawa do bezpłatnego leczenia musiałaby zapłacić za wszystkie wizyty, co jest niemożliwe z powodu tragicznej sytuacji materialnej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Wojewoda Wielkopolski, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 33 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że Strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 21 sierpnia 2013 r., jako osoba bezrobotna. PUP na podstawie raportu ZUS U3 w dniu [...] września 2015 r. ustalił, iż Strona podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu pracy na umowę zlecenie w [...] sp. z o.o. sp. komandytowa, od dnia 11 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r., oraz w [...] sp. z o.o. sp. komandytowa od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. Starosta decyzją z dnia [...] września 2015 r. orzekł o utracie przez Stronę statusu osoby bezrobotnej, z dniem [...] sierpnia 2015 r., z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. W reakcji na wezwanie PUP z dnia [...] października 2015 r. Strona przedstawiła potwierdzenie okresu ubezpieczenia z ZUS z dnia 1 października 2015 r. z którego wynika, iż podlegała ona ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia w [...] sp. z o.o. sp. komandytowa (dalej jako Spółka) od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. Strona ponownie zarejestrowała się w PUP w dniu 8 października 2015 r. jako osoba bezrobotna. PUP pismem z dnia [...] października 2015 r. zwrócił się do Spółki o wyjaśnienie, czy Strona nie podjęła pracy, a umowę rozwiązała za wypowiedzeniem z dniem 24 sierpnia 2015 r. i czy z tego tytułu pobierała wynagrodzenie. Spółka w dniu [...] listopada 2015 r. przesłała do PUP zaświadczenie o zarobkach Strony, z którego wynika, że Strona współpracowała w ramach umowy zlecenia zawartej na okres od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. i za sierpień 2015 r. pobrała 118,41 zł wynagrodzenia. Strona pismem z dnia 6 grudnia 2015 r. wyjaśniła, iż wynagrodzenie w kwocie 118.41 zł od Spółki zostało wypłacone za gotowość do pracy w ramach umowy zlecenia, a wynagrodzenie od drugiej ze spółek wyniosło 0 złotych. Nadto napisała, że czeka na pismo potwierdzające, że nie podjęła pracy i żadnych zleceń oraz niezwłocznie przekaże to pismo do PUP. Pisemnie oświadczyła, że nie wykonywała wskazanych zleceń i nie podjęła pracy. Wojewoda zaznaczył, że odwołanie zostało wniesione skutecznie. Wojewoda ocenił, że zgodnie z prawem orzeczono o utracie przez Stronę statusu osoby bezrobotnej, z dniem 10 sierpnia 2015 r. Na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.i.r.p. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 tej ustawy pozbawia statusu bezrobotnego, osobę, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. bezrobotny to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Na mocy art. 2. ust. 1 pkt 11 u.p.z.i.r.p.. "inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych". Wojewoda wskazał, że z dokumentacji wynika, że Strona została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. z tytułu wykonywania umowy zlecenia, jednakże sama Strona podkreśla, że nie wykonywała żadnych zleceń. Strona, jako osoba długotrwale bezrobotna, była poinformowana w PUP o braku możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej (umowy zlecenia) oraz o obowiązku powiadomienia organu zatrudnienia w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej (np. oświadczenie z dnia [...].08.2013 r.). Wojewoda ocenił, że Strona była prawidłowo pouczona, zgodnie z art. 9 K.p.a., o niemożności uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdy wykonywała umowę zlecenia. W sprawie podstawową kwestią było wyjaśnienie, czy podpisując dwie umowy zlecenia Strona mogła posiadać status osoby bezrobotnej, szczególnie w sytuacji, gdy podkreśla, że nie wykonywała żadnej pracy w ramach umów. Wojewoda stwierdził, że zaświadczenie z dnia 4 listopada 2015 r. wystawione przez Spółkę jednoznacznie wskazuje, że Strona współpracowała ze Spółką od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 27 sierpnia 2015 r. i pobrała za ten okres wynagrodzenie w kwocie 118.41 zł. Od wskazanej kwoty naliczone zostały składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz dobrowolna składka na ubezpieczenie chorobowe. Brak podstaw do kwestionowania takiego rodzaju zaświadczenia pracodawcy i nie wynika z niego, że Strona nie wykonywała wskazanego zlecenia. Wojewoda ocenił, że Strona nie mogła posiadać statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 sierpnia 2015 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej, tj. umowy zlecenia. Nawet gdyby uznać, iż otrzymana kwota 118,41 zł dotyczyła tylko czasu oczekiwania na zlecenia, to także było to w określonym zakresie wykonywanie takiej umowy i w tym czasie Strona nie była zdolna oraz gotowa do podjęcia zatrudnienia. Strona w ww. okresie była zgłoszona także do ubezpieczeń społecznych z innego tytułu niż status bezrobotnego, co także powodowało, iż nie mogła posiadać w tym okresie statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda stwierdził, że brak było przeszkód prawnych aby Strona powiadomiła wcześniej PUP o wykonywaniu umowy zlecenia, a po dniu [...] sierpnia 2015 r. Strona bez przeszkód ponownie mogła zarejestrować się jako osoba bezrobotna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. W. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, przyznanie statusu osoby bezrobotnej od dnia 28 sierpnia 2015 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie ustalono w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Uzasadniając skargę Skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. Podkreśliła, że otrzymała wynagrodzenie ryczałtowe. Pracownik PUP nie zawiadomił Skarżącej, czy to telefonicznie, mailowo czy pocztą o utracie statusu osoby bezrobotnej, ale czekał do dnia wizyty obowiązkowej w PUP w dniu 1 października 2015 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej jako P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy u.p.z.i.r.p. Spór dotyczy zasadności pozbawienia Skarżącej statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p., zawierającym obszerną definicję legalną osoby bezrobotnej, bezrobotnym jest osoba między innymi niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 43 u.p.z.i.r.p., zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą, natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z.i.r.p. przez inną pracę zarobkową rozumieć należy wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Tak szerokie rozumienie pracy w ustawie spowodowane jest koniecznością stworzenia rozwiązania uniemożliwiającego korzystanie ze świadczeń związanych z bezrobociem przez osoby, które pozostają w zatrudnieniu lub wykonują inną pracę zarobkową, pozwalającą im na osiąganie określonych dochodów oraz uniemożliwienia świadczenia pracy przez osoby zarejestrowane jako osoby bezrobotne, zwłaszcza pobierające zasiłek dla bezrobotnych. Sąd stwierdza, że Wojewoda prawidłowo wskazał, że w sprawie podstawową kwestią było wyjaśnienie, czy Skarżąca, po zawarciu dwóch umów zlecenia mogła nadal posiadać status osoby bezrobotnej, szczególnie w sytuacji gdy Skarżąca podkreślała w dokumentacji sprawy, że nie wykonywała żadnej pracy w ramach zawartych umów. W aktach sprawy znajdują się dwa zaświadczenia, z dnia 4 listopada 2015 r., wystawione przez spółki, z którymi Skarżąca podpisała umowy zlecenia. Z zaświadczenia na k. 137 jednoznacznie wynika, że Skarżąca współpracowała z [...] sp. z o.o. sp. komandytowa, w dniach 10-27 sierpnia 2015 r. i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie, w kwocie 118,41 brutto; od wynagrodzenia naliczone zostały składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz dobrowolna składka na ubezpieczenie chorobowe. Sąd podziela ocenę Wojewody o braku podstaw do kwestionowania takiego rodzaju zaświadczenia. Z zaświadczenia nie wynika, że Skarżąca nie wykonywała wskazanego zlecenia. Do skargi została załączona kserokopia dwóch stron umowy zlecenia, zawartej przez Skarżącą ze Spółką; przedmiotem umowy było świadczenie usług promocyjno-reklamowych, rekrutacyjnych, szkoleniowych, marketingowych oraz opieki i pomocy domowej, przy czym szczegółowy zakres usług został określony odrębnie, w załączniku do umowy (§ 1 umowy). Sąd ocenia, że nie było potrzeby doprecyzowania usług faktycznie świadczonych przez Skarżącą, bowiem Wojewoda słusznie napisał, że nawet gdyby uznać, że otrzymane wynagrodzenie dotyczyło tylko czasu oczekiwania na zlecenia, to także było to w określonym zakresie wykonywanie takiej umowy i w tym czasie Skarżąca nie była zdolna oraz gotowa do podjęcia zatrudnienia. Skarżąca nie zaprzecza, że skutecznie zawarła umowę, w której przewidziane było także wynagrodzenie ryczałtowe i zawarta umowa obowiązywała do czasu wypowiedzenia umowy (przez Skarżącą). Skarżąca zarzucała w odwołaniu i w skardze, że nie została poinformowana przez pracownika PUP we wrześniu 2015 r. o wydaniu decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej, z czym wiąże się utrata prawa do bezpłatnego ubezpieczenia i opisała, że musiała zrezygnować z leczenia rehabilitacyjnego. Skarżąca zarzuciła, że pracownik PUP czekał do dnia wizyty obowiązkowej Skarżącej, przypadającej na dzień 1 października 2015 r. Sąd stwierdza, że z analiza akt sprawy nie potwierdza zasadności takiego zarzutu. Decyzja o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej została wydana w dniu [...] września 2015 r.; przesyłka została nadana w dniu [...] września 2015 r. (k. 119). Przede wszystkim trzeba jednak podkreślić, w ślad za Wojewodą, że Skarżąca, jako osoba długotrwale bezrobotna, była poinformowana w PUP o braku możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej (umowy zlecenia) oraz o obowiązku powiadomienia organu zatrudnienia, w ciągu 7 dni, o podjęciu zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Brak było przeszkód do zawiadomienia przez Skarżącą o zawarciu, celem wykonywania przecież, umów zlecenia. Marginalnie Sąd zaznacza, że jeżeli Skarżąca zarzuca urzędnikom organu I instancji nieodpowiednie procedowanie, to może pisemnie zawiadomić Starostę o domniemywanych uchybieniach w pracy pracowników Powiatowego Urzędu Pracy. Kwestie te nie mogą jednak mieć znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.