IV SA/Po 166/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-25
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił liczbę punktów karnych przypisanych kierowcy, co stanowi podstawę do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy. Skarżący przedstawił dowód (kserokopię mandatu) podważający liczbę punktów karnych przypisanych mu za wykroczenie z dnia 6 października 2003 r. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie zbadał tej kwestii, co stanowiło naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję o sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy T. B. i skierowaniu go na egzamin teoretyczny i praktyczny, a także o zobowiązaniu do zdania blankietu prawa jazdy, z uwagi na wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego i uzyskanie 30 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Kierowca w skardze do sądu administracyjnego podtrzymał zarzuty dotyczące niewłaściwej liczby punktów karnych i przedawnienia niektórych wykroczeń.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Sąd określił również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. przy udziale ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. B. 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa ) i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm. ), postanowił:
- w pkt 1 - poddać T. B. sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami
- w pkt 2 - skierować kierującego na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B
- w pkt 3 - zobowiązać do stawienia się na egzamin w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji
- w pkt 4 - zobowiązać do zdania blankietu prawa jazdy nr [...] kat. B, wydanego dnia [...] października 1999 r. w terminie 7 dni od uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, organ otrzymał wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 15 października 2003 r. o sprawdzenie kwalifikacji T. B. z uwagi na to, że w okresie od 16 października 2002 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, a suma punktów, licząc od pierwszego naruszenia, wyniosła 30.
W odwołaniu od decyzji T. B. w niósł o uchylenie decyzji w całości i wskazał, że przedmiotowa decyzja jest z mocy prawa nieważną ponieważ wydał ja organ niewłaściwy. Wydał ją bowiem prezydent miasta, winien zaś wydać starosta.( art..138 Prawa o ruchu drogowym ) Skarżący podniósł także, że w okresie wskazanym w decyzji otrzymał 20 punktów karnych, a nie 30. W dniu 17 października 2003 r. uległo przedawnieniu wykroczenie popełnione w dniu 16 października 2002 r. za które otrzymał 4 punkty karne. W dniu 4 sierpnia 2003 r. za przekroczenie prędkości otrzymał 4 punkty karne. Natomiast w dniu 6 października 2003 r. otrzymał 16 punktów karnych za przekroczenie prędkości i niezastosowanie się do sygnałów świetlnych. (na dowód czego przedłożył kserokopię mandatu karnego z dnia 6 października 2003 r. ). Policja samowolnie dopisała wykroczenie, które nie zostało ujawnione w powołanym mandacie karnym, a mianowicie "niezastosowanie się do sygnałów i poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym " - 6 punktów karnych, przez co złamała prawo.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, popierając w całej rozciągłości Jego stanowisko w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wskazano m.in., że Skarżący został 3-krotnie ukarany mandatami karnymi za wykroczenia w ruchu drogowym i że owym wykroczeniom przypisano punkty karne ujęte następnie w ewidencji kierowców. Łącznie Skarżący uzyskał 30 punktów naliczonych za okres od dnia 16 października 2002 r. do 6 października 2003 r. Z powyższego wynika, że zaistniały wszystkie warunki obligujące do cofnięcia odwołującemu omawianych uprawnień. Kolegium podkreśliło także, że nie jest uprawnione do badania zasadności ukarania skarżącego za określone wykroczenie w ruchu drogowym.
W skardze, na decyzję organu II instancji, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, T. B. wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podtrzymał jednocześnie wszystkie zgłoszone dotychczas zarzuty. Kolejny raz podkreślił, że w dniu 6 października 2003 r. został ukarany za dwa wykroczenia i otrzymał za nie 16 punktów karnych, a nie jak wskazuje we wniosku policja tj. trzy wykroczenia i 22 punkty karne. 6 punktów karnych zostało mu dopisane bez żadnych podstaw prawnych. Skoro przedawniła się karalność za wykroczenie z 16 października 2002 r,. to na dzień 6 października 2003r. skarżącemu było przypisane tylko 20 punktów karnych, co zgodnie z prawem nie kwalifikuje się do wymierzenia skarżącemu sankcji wymienionych w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji mimo zgłoszonych zarzutów przez skarżącego, nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie wyjaśnił ile faktycznie w dniu 6 października 2003 r. skarżący popełnił wykroczeń i ile uzyskał za nie punktów karnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalił i zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Art.140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz.515 ze zm.) stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie, niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym a art. 114 ust. 1 pkt 1. W miastach na prawach powiatu decyzję tą wydaje prezydent miasta ( art. 92 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm. )
Na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1b w zw. z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, no wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych w ciągu roku od dnia pierwszego naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekraczałaby 24 punkty.
Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Komendant Wojewódzki Policji i on jest wnioskodawcą o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to jednak nie zwalnia organów administracji, od kontroli wniosku, pod katem zasadności jego sporządzenia. Jak wynika z akt administracyjnych, we wniosku z dnia 15 października 2003, I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji stwierdził, że T. B. w okresie od 16 października 2002 r. do 6 października 2003 r. trzykrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za które otrzymał 30 pkt karnych
1 - 10.10.2002 r.-przekroczył prędkość od 21 do 30 km/ha za co otrzymał 4 pkt karne
2 - 4.08.2003 r.-przekroczył prędkość od 21 do 30 km/ha - 4 pkt karne
3 - 6.10.2003 r.-a)przekroczył prędkość powyżej 50 km/h
-b) niezastosował się do sygnałów świetlnych
-c)niezastosował się do poleceń podawanych przez osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym - łącznie 22.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji Skarżący podnosił m.in., że w dniu 6.10.2003 r. popełnił tylko dwa wykroczenia określone w pkt 3 a i b, za które otrzymał 16 punktów karnych. Na dowód powyższych twierdzeń T. B. załączył kserokopię mandatu karnego z dnia 6.10.2003 r. seria [...]. Takie twierdzenia nakładają na organ administracji obowiązek zbadania, jaką faktycznie liczbę punktów karnych nałożono na Skarżącego i za jakie wykroczenia. Jeżeli bowiem faktycznie błędnie naliczono skarżącemu 6 punktów karnych i liczba punktów po korekcie wyniosłaby 24, to skarżącego nie można było skierować na sprawdzenie kwalifikacji, gdyż przepis art.114 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., mówi o przekroczeniu 24 punkt. Przekroczenie oznacza więc liczbę 25. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że jego rolą jest jedynie ocena decyzji organu I instancji, a nie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Zadaniem organów administracji państwowej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie do niego odpowiedniej normy prawnej. I to zwłaszcza w sytuacji, gdy organowi II instancji przedłożono dokument podważający prawdziwość twierdzeń wniosku. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie zaniedbania organu administracji państwowej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak również jego uproszczona ocena jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej.( patrz. wyrok z dnia 11.06.1081, SA 503/81, ONSA 1981,Nr 1,poz. 54)
Za chybiony natomiast należy uznać zarzut skarżącego, że punkty karne za wykroczenie z dnia 16 października 2002 r. winny zostać wykreślone z ewidencji kierowców, bowiem jak słusznie wskazał organ II instancji do sytuacji skarżącego mają zastosowanie przepisy art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. nr 236, poz. 1998 ze zm. ).
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie w/w przepisów w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 kpa w zw. z 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło