IV SA/Po 167/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE R. P. wniósł skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, który rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016r., w którym postanowiono o przyznaniu wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i odmówiono ustanowienia adwokata. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia, który z uwagi na uchybienie terminu został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2016r. R. P. wniósł ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w którym zawarł informacje tożsame z podniesionymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoznanym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 maja 2016r. Mając powyższe na uwadze na wstępie należy wskazać, że skarżący na podstawie postanowienia z dnia 10 maja 2016r. korzysta już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadnia to umorzenie postępowania w zakresie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów na podstawie art. 249 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W związku z powyższym orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie adwokata należy wskazać, że porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym, ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R. P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Wnioskodawca przedstawia bowiem swą sytuację majątkową i finansową w ten sam sposób co we wniosku stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia z dnia 10 maja 2016r., a formularz w swej istocie stanowi kopię wcześniejszego formularza. Dalej należy wskazać, iż nie zmieniała się również sytuacja procesowa skarżącego, gdyż wciąż toczy się postępowanie przed sądem I instancji. Samodzielne działanie skarżącego na obecnym etapie postępowania nadal nie pozbawia go prawa do sądu. W tym miejscu powtarzając argumentację zawartą w postanowieniu z dnia 10 maja 2016r. wskazać należy, że decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy w tym zakresie, należy kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych. Odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego powinno się jednak również uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W tym aspekcie należy brać pod uwagę, w szczególności aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ [...]). Ponadto jak wynika z orzecznictwa ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ [...], z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ [...], postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr [...]).. Strona działając bez adwokata lub radcy prawnego nie zostanie zatem pozbawiona możliwości obrony jej praw (por. postanowienia NSA: z dnia 27 września 2004 r., FZ [...], z dnia 28 września 2004 r., FZ [...]). Okoliczności te powodują, że nie ma obecnie podstaw do angażowania publicznych środków na pokrycie kosztów pomocy prawnej w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.