IV SA/Po 169/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 169/17 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 2 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie S. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 2 grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości 2640 zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha oraz samochodu z 2003r. o wartości [...] zł. Wśród wierzytelności wnioskodawca wymienił kredyt budowlany w wysokości 105.000 zł. (rata 1100 zł) oraz kredyt na meble (rata 150 zł). Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków na wynajęcie pokoju (300 zł), prąd (100 zł), leki (100 zł), zastrzyk w kolano (150 zł), oraz inne wydatki w tym telefon i paliwo (150 zł), Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej, pismem z dnia 8 marca 2017r. (odebranym w dniu 13 marca 2017r. k. 66 akt) wezwano wnioskodawcę do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r. i przesłania umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedstawił zeznanie PIT 40A za 2016r. wystawiony przez ZUS, wyciąg z konta bankowego w [...]za okres [...].09.2016 – [...].03.2017r., wyciąg z konta bankowego w banku [...] za okres [...].09.2016r.– [...].02.2017r., formularz informacyjny kredytu konsumenckiego udzielonego w dniu [...].01.2017r. w kwocie 3703,10 zł przez [...]S.A. wraz z potwierdzeniem płatności raty w wysokości 370,31 zł i harmonogramem spłat, potwierdzenie płatności raty kredytu hipotecznego w wysokości 1100 zł wraz ze stałym zleceniem płatności w/w raty, rozliczenie umowy kredytu udzielonego przez [...] wraz z harmonogramem spłat rat kredytu i potwierdzeniem spłaty raty kredytu w wysokości 143,38 zł z dnia 5.03.2017r., potwierdzenie przelewu opłat mieszkaniowych na kwotę 276,23 zł, oraz potwierdzenie płatności opłat za telefon i energię. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 28 marca 2017 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie wykazał on, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. S. S. 7 kwietnia 2017 r. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że kwota 500 zł wpisu jest dla niego za wysoka i wniósł o obniżenie tej kwoty do 200 zł. Wskazał, że jest w trudnej sytuacji materialnej i jest po operacji kolana. Podniósł, że 20.000 zł, to kwota która pozostała mu z nabytego kredytu i pieniądze te przeznaczone są na zapłatę dla murarza, który buduje mu dom. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.)w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 w/w przepisu). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3 w/w przepisu). Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Referendarz sądowy słusznie wskazał, że wyjaśnienia przedstawione przez skarżącego nie pozwalają na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, iż jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca nie przedstawił aktualnych wyciągów ze wszystkich posiadanych kont bankowych. Z przedstawionych informacji wynika bowiem, że wnioskodawca posiada konta bankowe w [...] oraz konto w [...] , z którego dokonywane są bieżące płatności w tym m.in. za mieszkanie, telefon i prąd. Wnioskodawca nie ujawnił bieżącego stanu konta w [...] przedstawiając wyciąg z tego konta za okres od [...].09.2016r. do [...].02.2017r. Ma to tyle istotne znaczenie, iż jak wynika z wyciągu z konta bankowego w banku [...], wnioskodawca w dniu 8 lutego 2017r. (a więc prawie miesiąc po wniesieniu skargi) dokonał przelewu na własne konto w [...] kwoty 20.000 zł. Brak wyciągu z konta w [...] za okres po 4.02.2017r. uniemożliwia zatem ustalenie sytuacji finansowej wnioskodawcy w okresie bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił tych wyciągów nawet na etapie sprzeciwu. Referendarz sądowy słusznie stwierdził, iż skarżący spłaca kredyt konsumpcyjny w [...] (wysokość raty 370,31 zł.), kredyt konsumpcyjny w [...] (wysokość raty 143,38 zł.) oraz kredyt hipoteczny w [...] (wysokość raty 1.100 zł.). Mając zatem na uwadze zadeklarowaną przez wnioskodawcę spłatę rat kredytów w łącznej kwocie 1613 zł wskazać należy, że fakt zaciągnięcia kredytów bankowych nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu kolejnych kredytów bankowych (w tym kredytów konsumpcyjnych zawieranych na kilka dni przed wniesieniem skargi), nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (post. NSA z 28.06.2005r. sygn. akt II GZ 56/05). Również zapłata należności murarzowi nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 260 §1 i § 3 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.