IV SA/Po 169/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy S. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. netto. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił posiadanie domu o pow. [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha oraz samochodu z 2003r. o wartości [...] zł. Wśród wierzytelności wnioskodawca wymienił kredyt budowlany w wysokości [...] zł. (rata [...] zł.) oraz kredyt na meble (rata [...] zł.). Skarżący przedstawił również zestawienie wydatków na wynajęcie pokoju ([...] zł.), prąd ([...] zł.), leki ([...] zł.), zastrzyk w kolano ([...] zł.), oraz inne wydatki w tym telefon i paliwo ([...] zł.), Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej, pismem z dnia 8 marca 2017r. (odebranym w dniu 13 marca 2017r. k. 66 akt) wezwano wnioskodawcę do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r. i przesłania umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedstawił zeznanie PIT 40A za 2016r. wystawiony przez ZUS, wyciąg z konta bankowego w Banku [...] za okres 23.09.2016 – 8.03.2017r., wyciąg z konta bankowego w banku [...] za okres 15.09.2016r.–4.02.2017r., formularz informacyjny kredytu konsumenckiego udzielonego w dniu 5.01.2017r. w kwocie [...]zł. przez [...] S.A. wraz z potwierdzeniem płatności raty w wysokości [...] zł. i harmonogramem spłat, potwierdzenie płatności raty kredytu hipotecznego w wysokości [...] zł. wraz ze stałym zleceniem płatności w/w raty, rozlicznie umowy kredytu udzielonego przez [...] Bank wraz z harmonogramem spłat rat kredytu i potwierdzeniem spłaty raty kredytu w wysokości [...] zł. z dnia 5.03.2017r., potwierdzenie przelewu opłat mieszkaniowych na kwotę [...]zł., oraz potwierdzenie płatności opłat za telefon i energię. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 P.p.s.a. - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 P.p.s.a., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie orzekającego w sprawie referendarza wyjaśnienia przedstawione przez skarżącego nie pozwalają na ustalenie ponad wszelką wątpliwość, iż jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc się szczegółowo do wyjaśnień strony należy wskazać, że wnioskodawca nie przedstawił aktualnych wyciągów ze wszystkich posiadanych kont bankowych. Z przedstawionych informacji wynika bowiem, że wnioskodawca posiada konta bankowe w Banku [...] oraz konto w Banku [...], z którego dokonywane są bieżące płatności w tym m.in. za mieszkanie, telefon i prąd. Wnioskodawca nie ujawnił jednak bieżącego stanu konta w Banku [...] przedstawiając wyciąg z tego konta za okres od 15.09.2016r. do 4.02.2017r. Ma to tyle istotne znaczenie, iż jak wynika z wyciągu z konta bankowego w banku [...], wnioskodawca w dniu 8 lutego 2017r. (a więc prawie miesiąc po wniesieniu skargi) dokonał przelewu na własne konto w Banku [...] S.A. kwoty [...]zł. Brak wyciągu z konta w Banku [...] za okres po 4.02.2017r. uniemożliwia zatem ustalenie sytuacji finansowej wnioskodawcy w okresie bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Dalej analizując przedstawione dokumenty kredytowe można stwierdzić, iż skarżący spłaca kredyt konsumpcyjny w [...] S.A (wysokość raty [...] zł.), kredyt konsumpcyjny w [...] (wysokość raty [...] zł.) oraz kredyt hipoteczny w [...] (wysokość raty [...] zł.). Mając zatem na uwadze zadeklarowaną przez wnioskodawcę spłatę rat kredytów w łącznej kwocie [...]zł. wskazać należy, że fakt zaciągnięcia kredytów bankowych nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu kolejnych kredytów bankowych (w tym kredytów konsumpcyjnych zawieranych na kilka dni przed wniesieniem skargi), nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. sygn. akt II GZ 56/05). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji