IV SA/Po 173/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-21

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, w sytuacji gdy skarżący podnosi, że przyczyną postępowania jest jedynie brak zgłoszenia budowy, a nie niedopuszczalność obiektu w danym miejscu, może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę, uzasadniając wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego samo w sobie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, związanych z utratą nakładów finansowych na inwestycję oraz kosztami wykonania nałożonego obowiązku. W sytuacji, gdy skarżący podnosi, że przyczyną postępowania jest jedynie brak zgłoszenia budowy, a nie niedopuszczalność obiektu, istnieje uzasadnione niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący U. P. i E. P. wnieśli skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Wnieśli również o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci zbędnego rozebrania obiektu, który mógłby nadal funkcjonować po wdrożeniu właściwej procedury. Podkreślili, że przyczyną postępowania jest jedynie brak zgłoszenia zamiaru budowy, a nie niedopuszczalność obiektu w danym miejscu.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. P. i E. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. P. i E. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. U. P. oraz E. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie decyzji o rozbiórce może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci zbędnego rozebrania obiektu, który po wdrożeniu właściwej procedury mógłby nadal funkcjonować. Skarżący wskazali, iż obiekt budowlany jest wprawdzie niewielki i nie jest trwale związany z gruntem, ale zważywszy na fakt, iż wyłącznie brak zgłoszenia zamiaru budowy jest przyczyną postępowania administracyjnego, a nie niedopuszczalności obiektu w danym miejscu, to uznać należy iż właśnie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "Ppsa") stworzony został w celu zminimalizowania obiektywnych skutków ubocznych do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i 3 Ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przywołanej normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno się zatem odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. W związku z powyższym wnioskujący musi dokładanie określić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków, zależy orzeczenie sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 201/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli strona nie przytoczy w tym zakresie wystarczających okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OSK 1041/08, Baza Orzeczeń LEX nr 527673). Należy również zgodzić się z poglądem, zaprezentowanym przez J. P. Tarno w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" (Wydawnictwo LexisNexis Warszawa 2008, wydanie 3, str. 218), że: "Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. (LexPolonica nr 402376). Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 385/12; z dnia 19 stycznia 2012r., sygn. akt II OZ 1382/11; z dnia 10 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2619/11; z dnia 6 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 2046/11 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższe zdaniem Sądu uzasadnia stwierdzenie, iż na skutek wykonania zaskarżonej decyzji istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków. W ocenie Sądu skarżący wykazali, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka przedmiotowego obiektu niewątpliwie może prowadzić do sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego obiektu w razie wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego - to jest jego odbudowanie - będzie się wiązało z poniesieniem znacznych nakładów (finansowych, organizacyjnych). W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 Ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło