IV SA/Po 174/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a s k a r g ę /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski MW Decyzją z [...] listopada 2003 r. działający z upoważnienia Starosty Starszy Inspektor Powiatowy Powiatowego Urzędu Pracy w P. wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 6 lit. a i b oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2003 nr 58 poz. 514 ze zm.) orzekł o uznaniu B. P. z dniem 25 listopada 2003 r. za osobę bezrobotną odmawiając mu przyznania prawa do zasiłku. Według organu strona w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji łącznie przez okres 365 dni nie była zatrudniona i nie osiągnęła wynagrodzenia w kwocie, o której mowa w art. 23 ust. 1 wymienionej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (najniższego wynagrodzenia). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. P. Odwołujący podnosił, że od września 2002 r. cierpi na chorobę stawów, nadciśnienie tęcznicze i nie był w stanie podjąć pracy, a w Sądzie Okręgowym dowiedział się, że ma pożyczyć 200 złotych od 78-letniej matki emerytki, a jego sytuacja materialna jest trudna. Rozpoznając owe odwołanie Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ ustalił, że B. P. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 25 listopada 2003 r. Skarżący w dniu rejestracji nie wykazał zatrudnienia w warunkach określonych art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ubiegający się o pomoc przedłożył bowiem dokumenty potwierdzające jego zatrudnienie od 1 października 1997 do 21 listopada 1998 r. w Przedsiębiorstwie Produkcji Handlu i Usług "[...]" S.A. w P. Organ I instancji zwrócił się do strony o złożenie wyjaśnień i uzupełnienie dokumentacji w zakresie okresu zatrudnienia. B. P. zgłosił się do organu I instancji 17 grudnia 2003 r. dostarczając posiadane dokumenty związane z okresem zatrudnienia. Z dokumentów tych nie wynika by w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem odpowiadał warunkowi z art. 23 ust. 1 i 2 omawianej ustawy. Nie był on w tym czasie nigdzie zatrudniony i nie osiągnął wynagrodzenia w wysokości co najmniej najniższego w danym czasie. Nadto organ podnosił, że kwestia przyznania prawa do zasiłku nie ma charakteru uznaniowego, lecz ściśle określona jest przepisami ustawy. Skargę na powyższą decyzję wniósł 6 lutego 2004 r. do sądu administracyjnego B. P. Skarżący podnosił, że w Urzędzie Pracy zarejestrował się stosując się do zaleceń Sądu Okręgowego, przed którym toczy się postępowanie strony o rozwód. Skarżący nie kwestionował, iż ostatnie stałe jego zatrudnienie miało miejsce w "[...]" S.A, choć akcentował, że pomieszczenie, w którym wykonywał pracę nie odpowiadało warunkom do stałego przebywania ludzi. Wskazywał na swoje dolegliwości zdrowotne wskazując nadto, że w urzędzie zatrudnienia pytano tylko o ostatnie świadectwo pracy. Nikt od niego nie żądał umów zleceń, a jedna z nich z czerwca 2000 r. opiewała na 4500 złotych brutto. Nadto w ocenie skarżącego jakkolwiek można mu nie przyznać zasiłku, ale nikt nie może pozbawić go prawa do zabezpieczenia społecznego. Takie działanie jest sprzeczne z art. 47 ust. 1 Konstytucji RP. Tymczasem organ orzekający w rozstrzygnięciu I-instancyjnym pozbawił go prawa do zasiłku co jest niedopuszczalne. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżący wskazywał, że obowiązujący w Polsce system prawny jest wadliwy, że rejestracja jest niesłusznie potrzebna do uzyskania prawa do opieki zdrowotnej, że ostatnie zlecenie było zrealizowane w 2000 r., a czwarte miało być w 2001 r., chociaż inwestor nie zerwał. Według skarżącego w tym okresie cały czas chorował, chociaż do dotąd nie uzyskał orzeczenia o niepełnosprawności jest rencistą od maja 2004 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja wolna jest od uchybień, które pociągnęłyby za sobą konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jednym z warunków koniecznych do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych jest wypełnienie przesłanek z art. 23 ust. 1 przywołanej przez organy administracji publicznej obu instancji ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Tenże przepis wymaga by w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni jeśli ubiegający się o świadczenie: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2, b) wykonywał pracę na podstawie agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeśli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia, d) podlega ubezpieczeniu społecznemu ... z tytułu prowadzenia poza rolniczej działalności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności ....., f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych ...., g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem .... zagranicą u pracodawcy zagranicznego, h) był zatrudniony zagranicą i przybył do RP jako repatriant i był zatrudniony lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Według ust. 2 omawianego przepisu do 365 dni zalicza się m.in. okresy zasadniczej służby wojskowej, urlopu wychowawczego, pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego, a po ustaniu zatrudnienia – okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego i inne nie wymienione, za które opłacano składki jeśli podstawą wymiaru wspomnianych świadczeń była kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia. Do okresu 365 dni zalicza się także okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania stosunku pracy oraz z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Tymczasem skarżący nie wykazał i nie wynika to z akt administracyjnych by skarżący odpowiadał któremukolwiek z w/w warunków. 18-miesięczny okres poprzedzający zarejestrowanie jak prawidłowo to ustalił organ odwoławczy zamyka się w przedziale od 25 maja 2002 r. do 24 listopada 2003 r. Nawet z twierdzeń strony nie wynika by w tym okresie pracował, pobierał rentę lub otrzymywał inne świadczenie, zawierał i wykonywał umowy zlecenia. Z akt nie wynika też, by istniały okresy zaliczane do okresu 365 dni z ust. 2 omawianej regulacji. W tych warunkach brak było materialno-prawnych podstaw do przyznania skarżącemu uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Wbrew też twierdzeniu strony organ nie pozbawił go żadnych konstytucyjnych uprawnień. Konstytucja daje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co do zasady prawo to konkretyzuje akt niższego rzędu – ustawa zwykła – w niniejszej sprawie ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawodawca doprecyzował m.in. w art. 23 jakim warunkom formalnym musi odpowiadać osoba ubiegająca się o przedmiotowe świadczenie. Wyraźnie w art. 23 stanowiąc "Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu ....", zatem pojęcie prawo do zasiłku oznacza tu ustawowe skonkretyzowane uprawnienie. W tej sytuacji użyte przez organ administracji publicznej sformułowanie (prawo do zasiłku) "pozbawienie prawa do zasiłku" oznaczało i oznacza, że ubiegający się nie spełnia warunków do przyznania skonkretyzowanego w tej ustawie świadczenia, a nie jakiegokolwiek konstytucyjnie gwarantowanego prawa podmiotowego. W tych okolicznościach nie sposób podzielić zarzutów skargi co skutkuje z mocy w/w przepisów i naprowadzonej argumentacji oraz nadto art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddaleniem skargi. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski MW