IV SA/Po 175/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 listopada 2007r. przy udziale sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] nr [...] /-/I.Kucznerowicz /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak Postanowieniem Starosty z dnia [...] nr [...] na postawie art. 123 kpa i art. 219 kpa odmówiono S.P. wydania zaświadczenia dotyczącego rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy syna R.P. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. nr 101, poz. 926 z 2002 r. ze zm.) przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą wyrazi na to zgodę. S.P. nie przedstawił zgody syna na wydanie takiego zaświadczenia. S.P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, uznając je za krzywdzące. Stwierdził, że zaświadczenie to jest mu niezbędne w związku z ubieganiem się o dodatek mieszkaniowy i został on zobligowany do złożenia tego dokumentu. Jego zdaniem postanowienie to narusza przepisy art. 217 i 218 kpa. Postanowieniem Wojewody z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu II instancji, słuszne jest stanowisko Powiatowego Urzędu Pracy, iż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o danych osobowych (Dz.U. Nr 101 z 2002 r. poz. 926) przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy gdy osoba której to dotyczy wyrazi na to zgodę. Pozbawiona jednak podstaw prawnych jest ocena organu I instancji, iż w każdym przypadku nie wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych nie jest dopuszczalne. W świetle art. 23 ust. 1 zgoda osoby, której dane dotyczą stanowi jedynie jeden, lecz nie jedyny, przypadek dopuszczalności przetwarzania danych. Zgodnie z art. 23 ust. 3 ww. ustawy przetwarzanie danych dopuszczalne jest jeśli to jest niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązków wynikających dla ochrony interesów osoby, której dane dotyczą, a spełnienie warunku określonego w art. 23 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy jest niemożliwe. W ocenie organu II instancji przetwarzanie danych poprzez wydanie zaświadczenie nie jest niezbędne dla zrealizowania uprawnień S.P., jak też nie jest niezbędne dla spełnienia jego ustawowego obowiązku. Wnioskodawca nie wykazał swego interesu prawnego. Organ II instancji zważył, iż w dokumentacji sprawy znajduje się korespondencja – pismo Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta, kierowane do Powiatowego Urzędu Pracy, dotyczące udzielenia informacji, a nie zaś, jak brzmi odpowiedź Powiatowego Urzędu Pracy, wydania zaświadczenia. Zdaniem organu postępowanie toczące się w Urzędzie Miejskim jest postępowaniem administracyjnym dotyczącym przyznania S.P. dodatku mieszkaniowego, i należy je rozpatrywać na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie zaś ustawy o ochronie danych osobowych. Działając na podstawie art. 75 § 1 kpa, jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Stosownie natomiast do art. 217 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Osoba ubiegająca o wydanie zaświadczenia musi zatem wykazać się interesem prawnym w urzędowym poświadczeniu faktów lub stanu prawnego lub wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, o które ubiega się osoba, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu. Jak wynika z dokumentacji, Urząd Miasta zwrócił się do PUP z prośbą o udzielenie informacji, nie zaś o wydanie zaświadczenia. Nadto, zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 z 2001 r. poz. 734) organ powołany do przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że konieczne jest weryfikowanie stanu faktycznego ze stanem podanym w deklaracji, może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. S.P. złożył skargę na to postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 220 § 2, art. 75 § 1, art. 217, art. 218, 124 § 2 kpa i art. 23 ust. 3 i ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nadto Skarżący zarzuca organom błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego Urząd Miasta nie żąda od niego przedłożenia zaświadczenia PUP dotyczącego rejestracji syna R.P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Skarżący w dniu 2 października 2006 r. wystąpił do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z wnioskiem o wydanie zaświadczenia dotyczącego rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy jego syna – R.P. Skarżący uzasadnił swoje żądanie faktem toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania dodatku mieszkaniowego. Nadto podkreślił, że korespondencja pomiędzy Urzędem Miasta a PUP nie odniosła pozytywnych skutków. R.P. w dniach: 25.09.2006 r., 06.11.2006 r. i 07.11.2006 r. złożył w PUP w Poznaniu zastrzeżenie i prośbę dotyczącą nie wydawania żadnych zaświadczeń i nie udzielania żadnych informacji dotyczących Jego osoby. R.P. zastrzegł wydawanie zaświadczeń członkom swojej rodziny, w tym swojemu ojcu S.P. Organy administracyjne niezasadnie przyjęły, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o odmowie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: 1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych; 2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa; 3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą; 4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego; 5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. R.P. nie wyraził zgody na przetwarzanie jego danych osobowych w zakresie wydawania zaświadczeń i innych dokumentów członkom rodziny. W związku z tym w ocenie organu należało odmówić wydania zaświadczenia S.P. Sąd nie podziela tego stanowiska. S.P. wystąpił o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego a zatem toczy się postępowanie administracyjne w tej kwestii. Wniosek Skarżącego o wydanie przedmiotowego zaświadczenia należy rozpatrywać na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego, a nie ustawy o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (§ 2 powołanego przepisu). Stosownie natomiast do art. 217 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej sie o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2). Osoba ubiegająca się o zaświadczenie musi zatem wykazać się interesem prawnym w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego lub wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Stanowisko to znalazło oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2000 r., sygn. akt III SA 502/99, w którym Sąd orzekł, iż "Organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie dotyczące urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie każdej osobie, lecz tylko tej, która wykaże swój interes prawny w urzędowym poświadczeniu określonych faktów lub stanu prawnego (...)". Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, o które ubiega się osoba, o której mowa w art. 217 § 2 pkt 2, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 i 2 kpa). Warto także nadmienić, iż zgodnie z art. 220 § 2 kpa, organ administracji publicznej żądający od strony zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia. Nie można bowiem przyjąć, że wnioskodawca ma interes prawny w urzędowym poświadczeniu faktów lub stanu prawnego, jeżeli inny organ administracji żąda od strony przedstawienia zaświadczenia, ale nie wskazuje przepisu prawa wymagającego wydania zaświadczenia dla potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego (Piotr Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie II) ss. 444). Z załączonych dokumentów wynika, że Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych Oddział ds. Dodatków Mieszkaniowych Delegatury Urzędu Miasta prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Skarżącemu dodatku mieszkaniowego zwrócił się do Niego, jako strony tego postępowania, o udzielenie informacji dotyczących potwierdzenia faktu zarejestrowania syna jako osoby bezrobotnej wraz z informacją o jego prawie do zasiłku, a także z podaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu, jak również o potwierdzenie informacji o fakcie otrzymanej przez niego pomocy społecznej we wskazanych miesiącach wraz z podaniem kwoty tego zasiłku. W tym celu żąda od Skarżącego zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy oraz zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. A zatem w sprawie tej mają zastosowanie przytoczone wyżej przepisy kpa. Dodatkowo należy nadmienić, iż w kwestii dotyczącej wydawania zaświadczeń przez powiatowe urzędy pracy zastosowanie ma art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.), zgodnie z którym starosta może w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym. W świetle powyższego uznać należy, iż powiatowe urzędy pracy realizujące swoje zadania, dotyczące m.in. rejestracji bezrobotnych i osób poszukujących pracy, są zobligowane do wydawania zaświadczeń potwierdzających fakty lub stan prawny wynikający z prowadzonego przez nie rejestru bądź też innych danych przez siebie posiadanych. Przedmiotem takiego zaświadczenia mogą być zatem informacje dotyczące posiadania przez określoną osobę statusu bezrobotnego. Istotnym jest jednak, aby osoba, która zwraca się z taką prośbą wykazała interes prawny w jego uzyskaniu. Na marginesie należy także zauważyć, iż instytucja pisemnego zastrzeżenia zawierającego wolę osoby o nieudzielaniu o niej określonych informacji wskazanych osobom nie występuje, ani w kpa, ani w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ani w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Skoro zatem przepisy prawa, tj. kpa, regulują wyczerpująco zagadnienie dotyczące wydawania zaświadczeń, w tym warunki, po spełnieniu których zaświadczenie może być wydane, to wola osoby w postaci zastrzeżenia o nieudzielaniu o niej określonych informacji wskazanych osobom, nie ma znaczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MZ