IV SA/Po 175/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-23

Skład orzekający: sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, aby nie mógł ponieść kosztów postępowania. Dysponowanie przez skarżącego znacznymi środkami pieniężnymi na kontach bankowych oraz uzyskiwanie dochodu netto pozwala na opłacenie kosztów sądowych i ewentualnie pełnomocnika z wyboru.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zmianę i przebudowę budynku. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją sytuację materialną i dochody. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia z dnia 10 stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na zmianę i przebudowę budynku postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie D. P. wniósł skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na zmianę i przebudowę budynku. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w którym podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i matką, a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w kwocie [...]zł netto i renta chorobowa matki w kwocie [...]zł. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca poinformował, że posiada dom o pow. 85 m2 o wartości [...] zł. i nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych. Wśród składników majątku o wartości przekraczającej [...] zł. skarżący wskazał samochód. Wnioskodawca wyjaśnił również, że jego stałe wydatki stanowią opłaty za prąd, wodę, podatek od nieruchomości, śmieci, koszty leczenia i media. Pismem z dnia 24 marca 2017 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu, Skarżący wyjaśnił, że inwestycję objętą zakresem niniejszego postępowania, której koszt oszacował na 30 tys. zł. planuje sfinansować z oszczędności pochodzących z prezentów weselnych w kwocie [...]tys. zł. Wnioskodawca przedłożył również zaświadczenie o zarobkach, z którego wynika, że średnio miesięcznie zarabia ok [...] zł netto, kopię dowodu rejestracyjnego samochodu [...] z 2005 r. o wartości [...] zł., kopię faktury za wodę, prąd, dowodu uiszczenia opłaty za śmieci, decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017r. oraz zeznania PIT 37 za 2016r. Wnioskodawca przedstawił również zaświadczenie o wysokości posiadanych środków na kontach bankowych i lokatach w Banku [...] oraz nieautoryzowane przez bank zestawienie operacji bankowych za okres 01.09.2016 – 21.03.2017. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04 kwietnia 2017 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw Skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe oznacza, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie stwierdził, że sprzeciw nie zawiera uzasadnionych podstaw, a orzekający w sprawie referendarz sądowy ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy na podstawie pełnego, dostępnego w dniu orzekania materiału dowodowego, który jednakże nie pozwalał na przyjęcie, że sytuacja majątkowa strony jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Treść oświadczeń złożonych przez skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje należy stwierdzić, że Skarżący w Banku [...] na koncie bieżącym, lokacie i koncie oszczędnościowym posiada środki pieniężne w łącznej kwocie [...]zł. W ocenie Sądu fakt dysponowania takimi środkami finansowymi pozwala na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak i ewentualnie opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru. Ponadto Skarżący na podstawie umowy o pracę uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...]netto. Dodatkowo Sąd, oceniając dokumentację nadesłaną przez stronę, stwierdził, że okoliczności w niej wskazane, tj. fakt ponoszenia przez Skarżącego wydatków związanych z opłacaniem czynszu, opłat za media czy odżywek dla dziecka również nie stanowią o konieczności przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Świadczą one bowiem jedynie o regulowaniu przez skarżącego na bieżąco swoich zobowiązań. Resumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowo referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu ustalił, iż skarżący nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło