IV SA/Po 180/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-04-26

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o ostateczności decyzji z powodu braku akt sprawy, powinien podjąć dodatkowe działania w celu ustalenia tej ostateczności, w tym wszcząć postępowanie o odtworzenie akt?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia o ostateczności decyzji z powodu braku akt sprawy, narusza przepisy postępowania, jeśli nie podejmie wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia tej ostateczności, w tym rozważenia możliwości odtworzenia akt. Samo stwierdzenie braku akt nie jest wystarczającą podstawą do odmowy wydania zaświadczenia, jeśli istnieją inne sposoby weryfikacji stanu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia o ostateczności decyzji z 1963 r. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak akt sprawy i niemożność potwierdzenia ostateczności decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego i niepodjęcie działań zmierzających do odtworzenia akt.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzające je postanowienie Starosty, zasądzając jednocześnie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia. 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...], 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] Starosta [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: K.p.a.) w związku z wnioskiem [...] (dalej: Skarżąca) w sprawie wydania zaświadczenia w przedmiocie stwierdzenia ostateczności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. z [...] marca 1963 r. znak [...], postanowił odmówić wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. wynika, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu administracji, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a. (organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające) spełnia jedynie rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia. Postępowanie to nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia stanu istniejącego obecnie lub w przeszłości. Starosta wskazał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że nie istnieją akta sprawy zakończonej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1963 r., znak [...] i tym samym nie można stwierdzić, czy przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Status decyzji ostatecznej posiada natomiast taka decyzja, która została prawidłowo doręczona oraz od której nie przysługuje w toku postępowania administracyjnego żaden środek odwoławczy. A więc ustalenie tego, czy dana decyzja stała się ostateczna, może nastąpić jedynie na podstawie akt sprawy i znajdujących się tam zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji przez strony. Niedopuszczalne, zdaniem organu I instancji, jest przyjmowanie domniemania, że skoro inwestycja została zrealizowana, to decyzja zezwalająca na budowę stała się ostateczna. Starosta podkreślił, że w sytuacji, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ może wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Od powyższego postanowienia odwołanie złożyła Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarzuciła: - naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. poprzez niewydanie zaświadczenia pomimo wykazania przez wnioskodawczynię interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego; - naruszenie art. 218 § 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie zmierzającym przede wszystkim do ustalenia czy od decyzji, co do której wnioskodawczym domaga się wydania zaświadczenia o jej ostateczności, zostało wniesione odwołanie; - naruszenie art. 16 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy; - naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - naruszenie art. 218 § 2 K.p.a., poprzez niewykazanie w jaki sposób przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w sprawie; - naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władcy publicznej, oraz prowadzące do wniosku, iż decyzje wydane wiele lat temu nie mają mocy prawnej, z uwagi na brak możliwości potwierdzenia ich ostateczności; - naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z odpisu decyzji, który został przez wnioskodawczynię załączony do akt postępowania oraz niezebranie całego materiału dowodowego, w postaci przesłuchania wskazanego imiennie świadka, który podpisał przedmiotową decyzję, bądź innych pracowników ówczesnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P.; - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wnioskodawczym czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, powołania dalszych dowodów i przedstawienia stanowiska przed wydaniem postanowienia. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił stan sprawy i zważył, że artykuł 218 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. expressis verbis stanowi, iż organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie osobie ubiegającej się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. A contrario, organ administracji publicznej nie może potwierdzić określonych faktów lub stanu prawnego jeżeli nie wynikają one z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. W myśl art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2991/12 (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej NSA, dalej jako CBOSA) podkreślił, iż "1. Zaświadczeniem w rozumieniu przepisów k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie. 2. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu" (tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnych wyrokach z 19 października 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1061/15; z 23 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 335/12; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z 24 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1503/14 - CBOSA). Organ II instancji ocenił, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż brak podstaw do wydania zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony. Pomimo, iż strona wykazała interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (uzyskanie przedmiotowego zaświadczenia jest potrzebne w celu dokonania wpisu służebności w księdze wieczystej, a także złożenie go w toczących się postępowaniach sądowych dotyczących nieruchomości, przez które przebiega linia elektroenergetyczna) wydanie zaświadczenia żądanej treści nie jest możliwe, bowiem Starosta nie posiada ewidencji, rejestrów bądź innych danych umożliwiających potwierdzenie danego stanu rzeczy – ostateczności przedmiotowej decyzji. Zaświadczenie jest jedynie czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, co oznacza, że organ administracji publicznej nie może potwierdzić określonych faktów lub stanu prawnego, jeżeli nie wynikają one z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Tak więc, jeżeli Starosta nie posiada rejestrów, dokumentów lub innych danych, które pozwalałyby potwierdzić ostateczność ww. decyzji, nie może wydać zaświadczenia zgodnego z żądaniem strony. Brak możliwości potwierdzenia przez organ I instancji, na podstawie akt sprawy, niezłożenia przez strony odwołania od ww. decyzji wyklucza możliwość wydania zaświadczenia o ostateczności tej decyzji i czyni nieuzasadnionym zarzut strony w przedmiocie naruszenia przez Starostę art. 16 K.p.a. Na postanowienie Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyły [...], zastępowane przez tego samego zawodowego pełnomocnika. Postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. poprzez niewydanie zaświadczenia pomimo wykazania przez skarżącą interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego; 2. naruszenie art. 218 § 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie zmierzającym przede wszystkim do ustalenia czy od decyzji, co do której skarżąca domaga się wydania zaświadczenia o jej ostateczności, zostało wniesione odwołanie; 3. naruszenie art. 16 K.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu przy rozpoznawaniu sprawy; 4. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 5. naruszenie art. 218 § 2 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie zmierzającym przede wszystkim do ustalenia czy od decyzji, co do której skarżąca domaga się wydania zaświadczenia o jej ostateczności, zostało wniesione odwołanie, a ograniczenie się wyłącznie do czynności oceny prowadzonych aktualnie akt postępowań oraz skierowania zapytań o materiały archiwalne; 6. naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników do władcy publicznej oraz prowadzące do wniosku, iż decyzje wydane wiele lat temu nie mają mocy prawnej, z uwagi na brak możliwości potwierdzenia ich ostateczności, a także niearchiwizowaniu przez organ dokumentacji prowadzonej przed wieloma laty; 7. naruszenie art. 7 w zw. z art. 123 § 2 K.p.a. poprzez niewszczęcie postępowania o odtworzeniu akt administracyjnych, które to były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 8. naruszenie art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z pisma Starosty oraz zaświadczenia wydanego przez tego Starostę, mimo zgłoszenia takiego wniosku przez stronę skarżącą; 9. naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z odpisu decyzji, który został przez skarżącą załączony do akt postępowania oraz niezebranie całego materiału dowodowego, w postaci przesłuchania świadków, w tym osoby która podpisała przedmiotową decyzję bądź innych pracowników ówczesnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej; 10. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, powołania dalszych dowodów i przedstawienia stanowiska przed wydaniem postanowienia; 11. naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego, przy wydawaniu przedmiotowego postanowienia; 12. naruszenie art. 219 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w sprawie zachodziły okoliczności do wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem skarżącej; 13. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez zaaprobowanie przez Wojewodę stanowiska organu pierwszej instancji, nie dostrzegając jego wadliwości. W skardze wniesiono o uchylenie postanowienia Wojewody oraz postanowienia Starosty w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż celem uzyskania przedmiotowego zaświadczenia jest przedstawienie go we wskazanych w skardze postępowaniach sądowych, toczących się przeciwko Skarżącej, o ustanowienie służebności przesyłu. W ocenie skarżącej Starosta jako organ zobowiązany do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w T. jest ostateczna, powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do skompletowania akt administracyjnych w taki sposób, który pozwoliłby na rozpoznanie wniosku strony. Takie działanie mieści się w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 218 § 2 K.p.a. Stanowisko zaprezentowane przez Wojewodę stanowi naruszenie art. 218 § 2 K.p.a., gdyż ogranicza wydawanie zaświadczeń do faktów lub stanu prawnego, który wynika z posiadanych ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu bądź pobieżnego poszukiwania dokumentacji w jednostkach archiwalnych bez przeprowadzenia kwerendy akt prowadzonej przez te podmioty. Skarżąca wskazała, iż potwierdzenie faktów lub stanu prawnego nie zostało ograniczone czasowo. Ponadto art. 218 § 2 K.p.a., stanowiąc o obowiązku podjęcia czynności postępowania wyjaśniającego, nie wprowadza ograniczeń dowodowych, a zatem dla potwierdzenia faktu lub stanu prawnego może organ wykorzystać dokumentację znajdującą się w jego posiadaniu bądź też przesłuchać świadków. Starosta, jako organ pierwszej instancji, otrzymując odpowiedzi od jednostek prowadzących dokumentacje archiwalne nie ustalił z jakich przyczyn w ich zbiorach nie znajdują się akta zawierające przedmiotową decyzję oraz czy brak istnienia akt postępowania odwoławczego oznacza, iż żadna ze stron postępowania takiego odwołania nie wniosła, przez co akta odwoławcze istnieć nie mogą, a tym samym, decyzję z 1964 r. należy uznać za ostateczną. Starosta również nie wskazał, aby stwierdzono zaginięcie akt przedmiotowej sprawy. Wobec zatem braku tych akt organ powinien ustalić, co się z nimi stało. W przypadku stwierdzenia, że akta przedmiotowej sprawy nie istnieją, Starosta winien z urzędu wszcząć postępowanie o odtworzenie akt administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie mogą się ostać. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdyż zasadne są zarzuty skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 217 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 218 K.p.a., które to naruszenia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Problematykę wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej regulują przepisy działu VII K.p.a., zawarte w art. 217 – 220, postępowanie to ma więc charakter postępowania administracyjnego. W myśl powołanych przepisów postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia kończy się wydaniem zaświadczenia bądź postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 1 i 2 K.p.a.). Odmowa wystawienia zaświadczenia może nastąpić w trzech przypadkach: 1) przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, 2) w sytuacji niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie, 3) gdy nie można spełnić żądania odnośnie treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych (art. 219 K.p.a.). W sprawie niniejszej organy obu instancji stanęły na stanowisku, że nie mogą wydać zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na brak w ich posiadaniu stosownych akt administracyjnych. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, stanowisko organów jest nieprawidłowe. Zauważyć przy tym należy, że w istocie nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11, CBOSA). Dlatego nie jest dopuszczalne tworzenie na użytek jedynie tego postępowania materiałów dowodowych, czy też kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści. Treść zaświadczenia ma opierać się na posiadanych przez organ wcześniej ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych. A zatem ma opierać się na materiale zastanym, istniejącym w posiadaniu organu w chwili złożenia danego wniosku o wydanie zaświadczenia. Przewidziana w art. 218 § 2 K.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia sprowadza się w istocie do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie może prowadzić do dokonywania jakichkolwiek ocen, w tym prawnych, odnośnie informacji będących w dyspozycji organu. Co do zasady Sąd podziela stanowisko przedstawione w powołanych przez organ II instancji orzeczeniach sądów administracyjnych. Przy analizie zaskarżonego postanowienia nie można jednak tracić z pola widzenia specyfiki materii, w jakiej Skarżąca ubiega się o wydanie zaświadczenia. Wymaga ona od organów zdecydowanie większego zaangażowania, na co zwrócił uwagę WSA w Białymstoku w prawomocnym wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 660/16 (CBOSA), którego uzasadnienie jest w pełni podzielane przez Sąd w sprawie niniejszej. Jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Kielcach z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 761/13 (CBOSA), organ zobowiązany do rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia, że decyzja jest ostateczna, powinien podjąć wszelkie działania zmierzające do skompletowania akt administracyjnych w taki sposób, który pozwoliłby na rozpoznanie wniosku strony. W demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) nie powinno bowiem dochodzić do sytuacji, w której nie da się ustalić, czy wydana przez uprawniony organ decyzja administracyjna jest ostateczna (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 769/13, wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 769/13 i z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 767/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 362/09 oraz wyroki NSA z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt: II OSK 150/14, II OSK 152/14, II OSK 156/14, II OSK 160/12, CBOSA). Taka sytuacja stoi bowiem w sprzeczności z wymogiem działania organów administracji w taki sposób, by pogłębiać zaufanie do władzy publicznej. Zdaniem Sądu, organ winien podjąć wszelkie działania zmierzające do ustalenia, gdzie przedmiotowe akta się znajdują i je pozyskać, albo skompletować w taki sposób, który pozwoliłby na rozpoznanie wniosku strony. Być może zajdzie także potrzeba aktualizacji lub przetworzenia posiadanych informacji oraz wystąpienia do innych organów i instytucji o nadesłanie danych i informacji, które umożliwią pełne rozpoznanie wniosku strony. Badaniu powinno tu podlegać nie tylko kwestia istnienia akt sprawy, lecz także treść urządzeń ewidencyjnych organów. Działanie takie mieścić się będzie w zakresie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. Rzeczą organu będzie także interpretacja sytuacji, na którą powołuje się skarżąca – a mianowicie zrealizowania inwestycji – w aspekcie ustalenia przymiotu ostateczności decyzji (czy mogła ona zostać zrealizowana na podstawie nieostatecznej decyzji). Organ I instancji stwierdził wprawdzie, że niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, iż skoro inwestycja została zrealizowana, to zezwalająca na budowę decyzja stała się ostateczna, ale w żaden sposób swego stanowiska w tej kwestii nie uzasadnił. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Pamiętać przy tym musi, że jak wskazano w powołanych wyżej wyrokach NSA z dnia 2 października 2015 r., jeżeli nie jest podważony fakt wydania decyzji, uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności, potwierdzenie przymiotu ostateczności mieści się w dopuszczalnych granicach domniemania faktycznego, nie naruszającego przepisów prawa. Rzeczą organu będzie przedstawienie w decyzji wyczerpujących informacji co do tego jaki był tok instancyjny w czasie wydania decyzji, jakie działania organ podjął, by wyczerpać wszelkie możliwości ustalenia badanej kwestii, jakie w ich wyniku uzyskał informacje i jakie z nich należy wyciągnąć wnioski. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło