IV SA/Po 1808/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania postanawia 1. odrzucić skargę 2. odmówić przyznania prawa pomocy M. Z. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Wraz ze skargą skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi wskazując, że zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postepowanie i nie przysługuje na nie zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Nie budzi zatem wątpliwości, iż Sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Ocenie tej podlega między innymi to, czy skarga nie zawiera braków, przy czym w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w § 1 pkt 1-5 tegoż artykułu wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Postanowienie wydane na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.) o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zgodnie z przepisem art. 141 k.p.a na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Stosownie do unormowania zawartego w art. 59 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Zaskarżone postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest wprawdzie postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, lecz nie służy na nie prawo wniesienia zażalenia. Postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie należy do kończących postępowanie w sprawie, ani rozstrzygającego sprawę co do istoty. Kończącym postępowanie jest tylko takie orzeczenie, którego uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Taki charakter ma postanowienie, którym organ administracji publicznej w następstwie negatywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania stwierdza fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach normowanych przepisami prawa materialnego, ma wyłącznie charakter aktu procesowego, wywiera skutki dla dalszego postępowania, a zatem nie należy do kategorii rozstrzygających sprawę co do istoty. Co oczywiste, wobec stwierdzenia, że jest to postanowienie wydane w ramach postępowania administracyjnego, nie jest to również postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Wskazane powyżej argumenty prowadzą do wniosku, iż zaskarżone przedmiotową skargą postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia M. Z. terminu do złożenia odwołania w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, nie podlega samodzielnemu zaskarżaniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Czyni to wniesioną skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W tym stanie rzeczy nie było podstaw także do rozpatrzenia przez Sąd wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi świadczy niemożność jej rozpoznania pod względem merytorycznym i w sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, sąd I instancji jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia [...] marca 2012 r., II GZ [...], www.orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). W niniejszej sprawie oczywista bezzasadność skargi M. Z. wynikała z jej niedopuszczalności. W konsekwencji, na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.