IV SA/Po 1817/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-04-07
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba rejestrująca się jako bezrobotna w okresie pandemii COVID-19, która złożyła wniosek elektronicznie w ustawowym terminie, ale otrzymała wyznaczony termin wizyty w urzędzie pracy po upływie tego terminu, spełnia warunek 14-dniowego terminu od ustania zatrudnienia do ponownego nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w okresie pandemii COVID-19, gdy funkcjonowanie urzędów pracy było ograniczone, a przepisy rozporządzenia o rejestracji bezrobotnych wprowadzały szczególne rozwiązania, nie można przerzucać negatywnych konsekwencji ograniczeń na bezrobotnych. Skoro skarżący złożył wniosek elektronicznie w ustawowym terminie i dysponował wszystkimi dokumentami, a termin wizyty został wygenerowany przez system po upływie 14 dni, należy uznać, że dochował on terminu do rejestracji. Literalna wykładnia przepisów w tych okolicznościach byłaby wadliwa i niezgodna z wolą ustawodawcy.Stan faktyczny
B. S. został zarejestrowany jako bezrobotny i odmówiono mu prawa do zasiłku, ponieważ nie udokumentował 365 dni pracy w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Skarżący twierdził, że dokonał pre-rejestracji przez Internet, a termin wizyty w urzędzie pracy został mu wygenerowany po upływie 14 dni od ustania zatrudnienia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie, uznając, że skarżący uchybił terminowi do rejestracji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 07 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowę przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. ([...]) Wojewoda, działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., ([...]) o odmowie przyznania B. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia przesłanek niezbędnych do nabycia prawa do zasiłku tj. niespełnienia warunków art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z.
Powyższa decyzja zapadła w poniższym stanie faktycznym i prawnym:
B. S. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...] sierpnia 2020 roku po uprzednim złożeniu wniosku o dokonanie rejestracji, na elektroniczną skrzynką podawczą PUP w P.. Decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2020 roku Starosta P. uznał B. S. za osobę bezrobotną z dniem rejestracji tj. od [...].08.2020 r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyczyną odmowy przyznania prawa do zasiłku było nieudokumentowanie faktu przepracowania 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, tj. niespełnienia warunków art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z.
B. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W odwołaniu skarżący podniósł, że dokonał pre-rejestracji przez Internet w dniu [...] sierpnia 2020 r. po otrzymaniu dokumentu potwierdzającego zatrudnienie. System wygenerował datę wizyty w PUP na dzień [...] sierpnia 2020 r. Skarżący podniósł także, że informację o możliwości korekty wygenerowanego terminu wizyty (na termin wcześniejszy) uzyskał w trakcie rozmowy z doradcą zawodowym dopiero w dniu [...] sierpnia 2020 r. Ponadto, B. S. wskazał, że nie posiadał informacji, że w celu uzyskania statusu powracającej osoby bezrobotnej musi dochować terminu 14 dni od dnia ustania zatrudnienia. Przywołując rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (dalej także jako "rozporządzenie w sprawie rejestracji"), skarżący podniósł także, że rejestracji w urzędzie pracy dokonuje się z chwilą złożenia wniosku w trybie elektronicznym o dokonanie rejestracji z podpisem własnoręcznym w trakcie wyznaczonej wizyty w Urzędzie co oznacza, że spełnił warunki dokonanie rejestracji w dniu [...] sierpnia 2020 r. i warunki o nabyciu prawa do zasiłku, którego wypłacanie winno rozpocząć się z dniem [...] sierpnia 2020 r. Sformułowane zatem wniosek o zmianę zaskarżonej decyzji Starosty [...].
Decyzją z dnia [...] września 2020 r. ([...]) Wojewoda, działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r., poz. 1482 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, po pierwsze, że B. S. w dniu [...] sierpnia 2020 r. za pośrednictwem Internetu dokonał pre-rejestracji tj. złożył "wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy" w tzw. "niepełnym trybie", tj. bez podpisania go podpisem elektronicznym (np. kwalifikowanym podpisem elektronicznym czy profilem zaufanym). Wskutek powyższego, zdaniem organu, na podstawie pre-rejestracji, B. S. został elektronicznie wygenerowany termin stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. na dzień [...] sierpnia 2020 r. w celu dokonania rejestracji jako osoby bezrobotnej na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 i § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie rejestracji.
Po drugie, organ wskazał, że powyższy tryb skutkuje nadaniem statusu bezrobotnego od dnia jego osobistego zgłoszenia się w organie, za czym decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. o przyznanie skarżącemu B. S. statutu osoby bezrobotnej od dnia [...] sierpnia 2020 r. odpowiada prawu. Organ przywołał dodatkowo § 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji, za czym wywiódł, że w okolicznościach sprawy nie było podstaw do nadania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] sierpnia 2020 r.
W dalszej kolejności, organ przywołał okoliczność pozostawania przez B. S. w rejestrze osób bezrobotnych w okresie od dnia [...] stycznia 2020 r. do dnia [...] marca 2020 r. na mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2020 r., ([...]) (k. 44 akt adm.), dzięki czemu nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni karencji na okres od [...].04.2020 r. do [...].07.2020 r. Przywołane rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2020 roku zapadło na podstawie art. 71 ust. 1 i 75 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 2 u.p.z.
Odnosząc się natomiast do art. 73 ust. 5 u.p.z. organ wskazał, że nie można go zastosować w sprawie, gdyż ponowna rejestracja w związku zakończeniem świadczenia usług na podstawie umowy zlecenie nastąpiła dopiero z dniem [...] sierpnia 2020 roku, tj. później niż 14 dni wskazane przez ustawodawcę w przedmiotowym artykule.
Zdaniem organu, B. S. nie spełnił także warunków wynikających z treści art. 73 ust. 7 u.p.z, gdyż w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających ponowną rejestrację w PUP w P. w dniu [...] sierpnia 2020 r., tj. od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r., B. S. nie wykazał okresu uprawniającego do przyznania zasiłku dla bezrobotnych wynoszącego co najmniej 365 dni. Do okresu uprawniającego do zasiłku prawidłowo zaliczono okres zatrudnienia w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w P. od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] listopada 2019 r., co stanowi 287 dni. Do wymaganych 365 dni brakowało B. S. 78 dni. Toteż organ skonkludował, że na dzień ponownej rejestracji w dniu [...] sierpnia 2020 r. B. S. nie spełnił przesłanek wynikających z art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z., co uzasadniało odmowę przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W końcu, organ II instancji stanął na stanowisku, że nie mógł dać wiary argumentacji skarżącego o tym, że nie zna on praw i obowiązków osoby bezrobotnej w świetle tego, że rejestrował się on w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. po raz [...].
Pismem z dnia [...] września 2020 roku w ustawowym terminie B. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której wniósł o uchylenie przytoczonej powyżej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł on, że § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rejestracji przewiduje trzy sposoby potwierdzenia rejestracji, a on wybrał ten sposób, który oparty jest na pkt 2 tego przepisu, a nie jak wskazał organ II instancji na pkt 1. Wskazano także na to, że tryb przewidziany w rozporządzeniu o rejestracji jest niemożliwy do spełnienia, gdyż nie jest w rzeczywistości możliwe złożenie podpisu własnoręcznego na wniosku elektronicznym. Podniesiono także, że gdyby przyjąć uzasadnienie organu za poprawne, nadanie statutu osoby bezrobotnej uzależnione byłoby w czasie pandemii od tego, kiedy pracownicy organu czuliby się bezpiecznie by przyjąć petenta. W takim stanie rzeczy należałoby interpretować przepisy w ten sposób, że system informatyczny powinien informować o takiej ewentualności i informować, że należy wówczas telefonować do organu albo alternatywnie złożyć wniosek z potwierdzeniem tożsamości podpisem elektronicznym, zwłaszcza że skarżący mógł to uczynić. Dodatkowo, skarżący wskazał, że nigdy nie był pouczany co do przysługującego mu prawa tzw. "powrotu" z oczekiwania na zasiłek w trakcie rejestracji w styczniu 2020 r. Tym bardziej nie mógł być on zaznajomiony w tamtym czasie z przepisami rozporządzenia w sprawie rejestracji, gdyż wówczas one jeszcze nie obowiązywały. Wskazał jednocześnie, że przepisy te przepisują możliwość rejestracji w trakcie rozmowy telefonicznej, która nie została zastosowana w jego przypadku, a on sam nie wiedział o takiej możliwości, gdyż go o tym nie pouczono. Skarżący oparł swój wniosek ze skargi w końcu na § 14 rozporządzenia w sprawie rejestracji, który według niego powinien był został zastosowania w jego sprawie.
W skardze zawarto także wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt IV SPP/Po [...], pozostawiono bez rozpoznania na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 257 p.p.s.a. (prawomocne).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając stanowisko zbieżne z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W związku z sytuacją epidemiologiczną na terenie kraju pismami z dnia [...] listopada 2020 roku (k. 18, 20 akt sąd.) Wojewódzki Sąd Administracyjny poinformował strony o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zwrócił się o potwierdzenie w terminie 7 dni od daty doręczenia czy strona postępowania sądowego wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, z tym zastrzeżeniem że nieudzielenie odpowiedzi w terminie równoznaczne będzie z brakiem sprzeciwu strony co do rozpoznania sprawy w takim trybie. Strony nie przedstawiły swojego stanowiska w tej kwestii, za czym sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w zarządzeniem z dnia [...] marca 2021 r. (k. 27).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. o odmowie przyznania B. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią unormowania ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "ustawą") oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. z 2020, poz. 67 – dalej jako: rozporządzenie z 2020 r.).
Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół zachowania przez Skarżącego 14-dniowego terminu do zarejestrowania się w urzędzie pracy od dnia ustania zatrudnienia, o którym to warunku mowa w art. 73 ust. 5 powołanej ustawy. Na podstawie tego przepisu bezrobotny, który utracił status bezrobotnego na okres krótszy niż 365 dni z powodu podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności lub uzyskiwania przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie i zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny w okresie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności, pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, zaprzestaniu wykonywania innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności lub osiągania przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie, posiada prawo do zasiłku na czas skrócony o okres pobierania-zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego oraz o okresy, o których mowa w ust. 4.
Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że B. S. utracił status osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2020 r. w związku z podjęciem zatrudnienia. Kwestią bezsporną pozostaje nadto, że Skarżący pracował do [...] lipca 2020 r. W dniu [...] sierpnia 2020 r. za pośrednictwem internetu B. S. złożył wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy. Termin stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy został elektronicznie wygenerowany Skarżącemu na dzień [...] sierpnia 2020 r. Poza sporem pozostaje, że Skarżący stawił się w urzędzie w [...] sierpnia 2020 r. (w terminie wygenerowanym przez system) i został uznany za osobę bezrobotną. Starosta kierując się natomiast brzmieniem § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2020 r. odmówił B. S. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ wskazał, że rejestracji osoby ubiegającej się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy dokonuje się z dniem, w którym osoba wniosła wniosek o dokonanie rejestracji w trybie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 albo ust. 2 pkt 2 - po opatrzeniu go i załączonych do wniosku dokumentów oraz oświadczenia, o którym mowa w pkt 1, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skoro zatem B. S. dopiero w dniu [...] sierpnia 2020 r. podpisał złożony wniosek to oznacza, że uchybił on terminowi, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy, a to wykluczało możliwość przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych.
Sąd miał na uwadze, że w przypadku tekstów prawnych nie chodzi o to, aby po prostu rozumieć tekst czy jakiś jego przepis, ale o to by zrozumieć ten tekst (przepis) zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2016 r. sygn. akt I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] maja 2017 r. sygn. II FSK [...], a także A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, S. 2004 s. 103-104, 151-152, 217, E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego – kpa, B. 1994 s. 18-51; J.P. T., Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999 s. 52-53, M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, W. Pr. LexisNexis 2008 s. 57-64 [za:] wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r. sygn. I OSK [...], www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też dla ustalenia znaczenia tekstu prawnego konieczne jest przejście przez wszystkie fazy wykładni, w tym wykorzystanie wszystkich - wyróżnionych w nauce - reguł interpretacyjnych, tj. językowych, systemowych oraz funkcjonalnych.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej należało wziąć pod uwagę pełen jej kontekst, w tym w szczególności fakt, że sporna rejestracja B. S. miała miejsce w okresie pandemii, kiedy zastosowanie znajdowały doraźne rozwiązania służące przeciwdziałaniu Covid-19, a funkcjonowanie urzędów zostało ograniczone lub było zawieszane. Nie można również pomijać faktu, że B. S. zgłoszenia dokonywał w określonym celu ("powrotu na zasiłek") i jak wynika z akt, w dacie internetowej rejestracji dysponował wszystkimi niezbędnym do rozpoznania jego wniosku dokumentami. Jak dokumentują też akta sprawy, Skarżący w sposób prawidłowy skorzystał z jednego ze wskazanych przez prawodawcę trybów rejestracji.
W celu przeciwdziałania Covid-19 podjęto decyzję o wprowadzeniu szczególnych rozwiązań prawnych służących wykluczeniu potrzeby osobistego stawiennictwa w urzędach. Rozwiązanie, zasadą czyniące dokonanie rejestracji bez osobistego stawiennictwa wprowadzono też do przepisów znajdujących zastosowanie do powiatowych urzędów pracy w związku z ograniczeniem lub zawieszeniem funkcjonowania tych urzędów z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem Covid-19.
Skarżący w ustawowym terminie, tj. w 11 dniu od ustania zatrudnienia, złożył wniosek o dokonanie rejestracji, w trybie § 2 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2020 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w dacie składania tego wniosku dysponował on wszystkimi niezbędnymi do rejestracji dokumentami. Termin stawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy został jednak Skarżącemu wygenerowany przez system dopiero na dzień [...] sierpnia 2020 r.(a więc już po upływie 14 dni od dnia ustania jego zatrudnienia). Skarżący stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym przez organ terminie, w związku z czym Skarżącemu odmówiono przyznania zasiłku dla bezrobotnych, wskazując, że datą rejestracji jest data stawiennictwa w siedzibie urzędu i złożenia stosownych podpisów.
W ocenie Sądu poprzestanie w konkretnych okolicznościach badanej sprawy dotyczącej - dokonywanej w czasie pandemii rejestracji w celu "powrotu na zasiłek" - na literalnej wykładni § 8 rozporządzenia z 2020 r. należy uznać za wadliwe. W przepisie § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2020 r. wyłączono bowiem stosowanie § 8 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, stanowiąc, że "dokonanie rejestracji w rejestrze bezrobotnych i poszukujących pracy następuje w dniu przeprowadzenia przez pracownika powiatowego urzędu pracy rozmowy telefonicznej z osobą ubiegającą się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy". Sąd dostrzega literalne brzmienie wskazanych przepisów, ale mając na uwadze cel osiągnięciem, którego niewątpliwie kierował się prawodawca, a mianowicie zminimalizowanie skutków spowodowanych ograniczeniami związanymi z funkcjonowaniem powiatowych urzędów pracy, a także zasadę budowania zaufania do organów władzy publicznej przyjąć należało, że § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2020 r. formułuje pewną zasadę wprowadzoną w związku z przeciwdziałaniem Covid-19. Odstępstwo od zasady niestawiennictwa w siedzibie urzędu musi natomiast znajdować uzasadnienie. Konsekwencji ograniczeń, czy zawieszenia funkcjonowania powiatowych urzędów pracy z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem Covid-19 nie można bowiem przerzucać na bezrobotnych.
Zaakcentować trzeba też, że jakkolwiek organ wskazuje, że sporna rejestracja B. S. była kolejną, to jednak nie można nie zauważyć, że pouczenie Skarżącego o jego prawach i obowiązkach miało miejsce [...] stycznia 2020 r. (a więc 7 miesięcy przed sporną rejestracją i jeszcze przed wybuchem pandemii) oraz [...] sierpnia 2020 r., a więc w dniu stawiennictwa w siedzibie urzędu w dacie wygenerowanej przez system.
O ile, zatem wynik wykładni § 8 w zw. z § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2020 r. przeprowadzonej przy użyciu wyłącznie dyrektyw językowych nie budzi, co do zasady, wątpliwości Sądu w przypadku gdy rejestracja, w warunkach pandemii, dokonywana jest - po raz pierwszy, o tyle w przypadku ponownej rejestracji w związku z utratą zatrudnienia ("powrotu na zasiłek"), o czym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy, wykładania § 8 w zw. z § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2020 r. nie może prowadzić do wyników niezgodnych z wolą ustawodawcy. Istota terminu o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy, zwłaszcza z uwzględnieniem wyników wykładni przeprowadzonej przy użyciu dyrektyw systemowych, z uwzględnieniem przepisów służących przeciwdziałaniu Covid-19 musi prowadzić do wniosku, że chodzi o termin od ustania zatrudnienia w jakim osoba bezrobotna zgłasza się do urzędu pracy w celu rejestracji. Nie sposób poprzestać na literalnym brzmieniu przepisów rangi podustawowej i przyjąć, że wolą ustawodawcy było w sytuacji pandemii Covid-19, uzależnienie uzyskania prawa do zasiłku od stawiennictwa w siedzibie organu, i to niezależnie od realnych możliwości powiatowych urzędów pracy funkcjonujących przecież w ograniczonym zakresie z przyczyn epidemiologicznych.
Rozpoznając tę sprawę, Sąd miał też na względzie, że na temat istoty terminu przewidzianego w art. 73 ust. 5 ustawy wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że istota tego terminu sprowadza się do ustalenia, w jakim terminie od ustania zatrudnienia osoba bezrobotna - zgłosiła się - do urzędu pracy w celu rejestracji (por. wyrok NSA z dnia [...] marca 2019 r. sygn. I OSK [...]). Stanowisko to nawiązuje do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] marca 1998r. sygn. akt II SA [...], w którym wskazano, że "zainteresowany ponownym nabyciem prawa do zasiłku (zasiłku uzupełniającego) nie może zachowywać się bezczynnie i musi działać w ustawowo zakreślonym terminie. Termin ten dotyczy jednak czynności związanej z ponowną rejestracją, a więc tym samym znajduje się jednak na pograniczu między specjalnym postępowaniem a stwierdzeniem istnienia lub braku istnienia prawa do zasiłku uzupełniającego".
W badanej sprawie niekwestionowane pozostaje, że z dniem [...] lipca 2020 r. ustało zatrudnienie Skarżącego w Polskim Komitecie [...]. W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2020 r. (k.35v akt adm.) Skarżący, za pośrednictwem internetu, złożył wniosek o dokonanie rejestracji jako bezrobotny. Termin wizyty Skarżącego w powiatowym urzędzie pracy został wygenerowany automatycznie przez system na dzień [...] sierpnia 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w tej sytuacji Skarżący działał w zaufaniu do organów władzy publicznej.
B. S. dokonał zatem stosownego zgłoszenia przed upływem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 73 ust. 5 ustawy. Należy wskazać, że ciężar dochowania, jak i konsekwencje niedochowania terminu, o którym mowa art. 73 ust. 5 ustawy spoczywają w całości na bezrobotnym. Nie sposób jednak przyjąć, aby - w tym konkretnym przypadku - zgodne z wolą ustawodawcy było przerzucanie na bezrobotnego skutków ograniczeń w funkcjonowaniu powiatowych urzędów pracy z przyczyn związanych z Covid-19. Aby dokonać rejestracji, bezrobotny musiał skorzystać z jednego z określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2020 r. trybów rejestracji. Tak postąpił też Skarżący. Uwagę należy zwrócić przy tym na fakt, że w odniesieniu do rejestracji dokonywanej drogą elektroniczną (§ 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b) prawodawca jednolicie posługuje się sformułowaniem "wniosku o dokonanie rejestracji" w żaden sposób nie różnicując - na etapie składania wniosku - bezrobotnych składających wniosek w trybie § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz bezrobotnych składających wniosek w trybie § 2 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2020 r. Jednocześnie, dopuszczono nie dłuższy niż 7 dni roboczych termin na dostarczenie wszystkich wymaganych na potrzeby rejestracji dokumentów (§ 3 ust. 5 rozporządzenia z 2020 r.).
Podkreślenia wymaga nadto, że sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia - z istotą wymiaru sprawiedliwości oraz zasadą budowania zaufania do organów władzy publicznej - w ocenie Sądu sprawę niniejszą rozpoznającego, byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji w której bezrobotny dokonujący - w warunkach pandemii - zgłoszenia w określonym celu ("powrotu na zasiłek"), w ustawowym terminie, tj. w 11 dniu od ustania zatrudnienia, w trybie wskazanym przez prawodawcę (§ 2 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2020 r.), dysponujący w dacie składania wniosku wszystkimi niezbędnymi dokumentami miałby być uznany za osobę, która uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ustawy, z tej przyczyny, że weryfikacja jego wniosku w sposób określony przepisami rangi podstawowej była możliwa dopiero w 18 dniu od dnia ustania zatrudnienia.
W tej sytuacji, z opisanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku przyczyn, Sąd skargę uznał za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ponowne rozpoznanie wniosku Skarżącego z uwzględnieniem wykładni prawa przedstawionej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło