IV SA/Po 184/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Pismem z [...] stycznia 2017 r. reprezentujący Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na postanowienie opisane w rubrum. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości postanowienie Starosty [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie przyznania A. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], zwrotu wydatków i wynagrodzenia związanych z usunięciem i dozorem pojazdów, opisanych w postanowieniu. Jednocześnie zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę co do istoty. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, przez SKO, a w razie nieuwzględnienia wniosku przez ów organ – o niezwłoczne rozpoznanie wniosku przez Sąd. Uzasadniając swój wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że zaskarżone postanowienie nakłada na Skarb Państwa ("SP") obowiązek zapłaty wynagrodzenia w znacznych kwotach, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki (obciążenie dotyczy łącznej kwoty 275.073,25 zł, wynikającej z trzech postanowień otrzymanych w dniu [...] grudnia 2016 r.). Kwoty te nie zostały zabezpieczone w budżecie Izby Administracji Skarbowej w [...], a Naczelnik Urzędu Skarbowego od dnia 1 kwietnia 2015 r. nie jest jednostką budżetową w tym ujęciu (urząd nie posiada konta budżetowego i nie jest też dysponentem środków, o którym mowa w ustawie o finansach publicznych). Plan finansowy dla Izby Administracji Skarbowej w [...] i wszystkich podległych jej urzędów skarbowych jest ustalony z góry, zgodnie ze złożonym u właściwego ministra zapotrzebowaniem uwzględniającym przewidywane na dany rok wydatki tej jednostki organizacyjnej. Nałożona wypłata kwot określonych w zaskarżonym postanowieniu nie została zaplanowana jako ewentualny wydatek. Nadto organ II instancji ustalił i obciążył Skarżącego kwotami wielokrotnie wyższymi niż uczynił to organ I instancji, tak samo jak w dwóch innych postanowieniach. Skarżący ocenił, że powyższe, jak również fakt, że obciążenie miało miejsce – zdaniem Skarżącego – bez podstawy prawnej, ma niewątpliwie świadczyć o tym, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarbu Państwa. Dalej strona skarżąca napisała, że wypłata spornych należności może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia, z uwagi na brzmienie art. 409 k.c. Najistotniejsze, zdaniem strony skarżącej, jest to, że obciążenie obowiązkiem wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów jest, jak wskazano w skardze, wadliwe i pozbawione mocy prawnej, i jako takie powinno zostać uchylone. Kwestia przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów oraz zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego była już rozpatrywana przez WSA w Poznaniu, m.in. w sprawach o sygn. akt: III SA/Po 1261/15 (wyrok prawomocny), IV SA/Po 528/16, IV SA/Po 529/16, IV SA/Po 527/16 oraz IV SA/Po 526/16. W zapadłych orzeczeniach, WSA jednoznacznie stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do obciążania Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego spornym wynagrodzeniem, a podmiotem zobowiązanym do wypłaty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów, również w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] września 2010 r., jest Starosta. Strona skarżąca oceniła, że w niniejszej sprawie oraz w sprawach, w których zapadły wyroki, są podobne, wręcz zbieżne stany faktyczne i prawne. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, nie informując o rozstrzygnięciu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W aktach administracyjnych załączonych do skargi brak rozstrzygnięcia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z taką sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania okoliczności świadczących o istnieniu przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przepisie spoczywa na wnioskującym. Powinien on we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) przedstawić takie możliwe konsekwencje jej wykonania, które mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane okoliczności powinny mieć charakter realny. Jeśli złożony wniosek nie pozwala na taką ocenę powołanych w nim okoliczności, to wyklucza jego merytoryczne rozpoznanie. Tym samym czyni niemożliwym wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Zatem przy braku odpowiedniego umotywowania wniosku skarżącego sąd administracyjny nie będzie uprawniony do podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Postanowieniem objętym skargą w niniejszej sprawie zobowiązano Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego do wypłaty na rzecz wskazanej osoby, zajmującej się zawodowo usuwaniem i dozorem pojazdów z dróg, określonej sumy pieniężnej. Naczelnik Urzędu Skarbowego we wniosku o wstrzymanie wykonania akcentuje okoliczność, że wykonanie obowiązku łączy się z uruchomieniem środków publicznych, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki – Urzędu Skarbowego, ani też zabezpieczone w puli środków do dyspozycji Izby Administracji Skarbowej w [...]. Wreszcie, w ocenie Naczelnika, za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przemawia to, że wypłata spornych należności może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia. Zarazem strona skarżąca podkreśliła swoją ocenę o braku postaw prawnych do wydania obu postanowień zapadłych w sprawie. Sąd w pierwszej kolejności zaznacza, że twierdzenie o braku formalnych możliwości rozdysponowania środkami określonymi w postanowieniu i przeszkodach w ich wypłacie nie zostało poparte bardziej wnikliwymi wyjaśnieniami ani stosownymi dokumentami. Nie wykazano, że Skarb Państwa reprezentowany w danym przypadku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (względnie Izbę Administracji Skarbową) nie posiada środków w budżecie na dokonanie wypłaty w celu wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie przedstawiono zwłaszcza jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na ograniczone możliwości finansowe Skarbu Państwa (danego Urzędu Skarbowego / Izby Administracji Skarbowej) i przyczyny, ze względu na które dokonanie dodatkowych wypłat mogłoby doprowadzić do powstania po stronie dysponenta znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Przyjęcie, iż uszczuplenie finansów spowodowane wypłatą środków mogłoby skutkować wstrzymaniem wykonania postanowienia możliwe byłoby jedynie wówczas, gdyby zagrażało funkcjonowaniu zobowiązanego podmiotu czy realizacji jego zadań. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w postanowieniu z 14 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 185/17 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: w skrócie: "CBOSA") – wydanym zresztą w nader podobnym stanie faktycznym i prawnym – że oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w oparciu o argumenty w nim zawarte, jak i informacje wynikające z akt sprawy, nie można wywieść, jaki wpływ na budżet Naczelnika Urzędu Skarbowego (obecnie: Izby Administracji Skarbowej) będzie miała wypłata środków w wysokości określonej w zaskarżonym postanowieniu (i to nawet jeżeliby kwotę tą sumować z pozostałymi kwotami określonymi w innych postanowieniach wydanych przez SKO wobec Naczelnika w tym samym przedmiocie). Z braku tych danych Sąd nie może określić, czy na skutek wykonania postanowienia mogą wystąpić okoliczności sprowadzające niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarbowi Państwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wskazano wyżej, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarto również argument, że wypłata określonych w nim należności może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia w przyszłości. Odnosząc się do takiego twierdzenia wskazać należy, że orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob. np. postanowienie NSA z 13.03.2014 r., I OZ 173/14, CBOSA). Wypłata zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów przedsiębiorcy, na którego rzecz je orzeczono, jak każde świadczenie finansowe jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego w razie uwzględnienia skargi środki te powinny zostać Skarbowi Państwa zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonego postanowienia. Wstrzymanie wykonania postanowienia z tego powodu można by rozważać jedynie wówczas, gdyby uprawdopodobnione zostało, iż uprawniony na podstawie postanowienia podmiot znajdowałby się w sytuacji finansowej, która zagrażałaby możliwości skutecznego dochodzenia zwrotnego wypłaconych kwot (np. trwała niewypłacalność). Takie okoliczności nie zostały jednak przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Argument o braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia także nie może znaleźć zastosowania przy ocenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Sąd podkreśla, że dopiero na rozprawie będzie kontrolowana legalność zaskarżonego postanowienia. W postępowaniu incydentalnym wszczętym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji (postanowienia) Sąd nie jest uprawniony do badania legalności decyzji (postanowienia). Zatem podnoszone we wniosku kwestie ewentualnego niezgodnego z prawem obciążenia SP - Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązkiem wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów pozostają poza przedmiotem oceny w tym postępowaniu (por. postanowienie NSA z dnia18 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1298/16 (CBOSA). Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że nie ma obecnie podstaw do uznania, iż wypłata przez Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego względnie Izby Administracji Skarbowej kwoty określonej w zaskarżonym postanowieniu może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Zdaniem Sądu nie można bowiem zidentyfikować zagrożenia w funkcjonowaniu Skarbu Państwa, które miałoby być powodowane wskazaną wypłatą. To samo dotyczy przyczyn, dla których ewentualnie utrudniona miałaby być odwracalność wypłaty środków określonych w zaskarżonym postanowieniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.