IV SA/Po 185/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-10-07
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie stanu zdrowia psychicznego wnioskodawcy ubiegającego się o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ materiał dowodowy dotyczący stanu zdrowia psychicznego wnioskodawcy był sprzeczny i wymagał uzupełnienia. Organ odwoławczy słusznie dostrzegł potrzebę zasięgnięcia dodatkowej opinii psychiatrycznej, aby ustalić, do jakiego typu domu pomocy społecznej powinien zostać skierowany wnioskodawca.Stan faktyczny
K. T., mieszkaniec Domu Pomocy Społecznej (DPS), zwrócił się z wnioskiem o przeniesienie do DPS w innym mieście, wskazując na powiązania rodzinne. Organ pierwszej instancji odmówił umieszczenia go w DPS w nowym miejscu, uznając, że jego stan zdrowia psychicznego (zespół uzależnienia od alkoholu z psychodegradacją) kwalifikuje go do DPS dla osób psychicznie chorych, a obecny DPS zapewnia mu odpowiednią opiekę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na sprzeczność między wywiadem środowiskowym a opinią o stopniu sprawności i potrzebę zasięgnięcia dodatkowej opinii psychiatrycznej. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono na rzecz adwokata B. R. od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej 1. oddala skargę, 2. zasądza na rzecz adwokata B. R. od Skarbu Państwa ( Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 ( dwieście czterdzieści )zł podwyższone o kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa i 80/100 ) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ I.Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ B.Popowska
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. K. T., mieszkaniec Domu Pomocy Społecznej (dalej DPS) w [...] zwrócił się do dyrekcji DPS z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeniesienie do DPS w [...]. Wskazał, że jest rodowitym [...], ma w tym mieście bliską rodzinę – dwie siostry i od kilku lat stara się o przyznanie mieszkania socjalnego w [...] (k. 1 akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2008 r.), działający z upoważnienia Prezydenta [...] (dalej Prezydent Miasta), na podstawie art. 155 ust. 1 i 3, art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. 115/08/728 ze zm. - dalej ustawa o pomocy społecznej bądź ups) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm. - dalej kpa) odmówił umieszczenia Wnioskodawcy w Domu Pomocy Społecznej w [...]. W uzasadnieniu wskazał, że DPS w [...] jest przeznaczony dla osób przewlekle somatycznie chorych. Z zaświadczenia lekarza rodzinnego wynika, że Wnioskodawca przejawia zaburzenia strefy emocjonalnej i wolicjonalnej, jest osobą z zespołem uzależnienia od alkoholu z psychodegradacją. Rodzaj schorzenia kwalifikuje Wnioskodawcę do DPS dla osób psychicznie chorych. Obecnie Wnioskodawca przebywa w DPS w [...] przeznaczonym dla osób przewlekle somatycznie chorych i przewlekle psychicznie chorych, zatem ma zapewnioną całodobową opiekę taką, jakiej wymaga. Brak jest zatem podstaw do umieszczenia wnioskodawcy w DPS w [...] (k. 15 akt administracyjnych).
W odwołaniu Wnioskodawca napisał, że nie zgadza się z opinią lekarzy z DPS w [...] dotyczącą stanu Jego zdrowia psychicznego. Opinie nie są do końca uzasadnione i prawdziwe. Kwestionowana decyzja jest krzywdząca. Nie zaprzecza, że jest osobą z zespołem uzależnienia od alkoholu, jednak obecnie Odwołujący się jest osobą niepijącą, abstynentem od 5 lat. W DPS w [...] mieszka od ponad 5 lat i w tym czasie zaledwie dwa razy był po poradę u lekarza psychiatry. Wyraził gotowość poddania się testom w celu wykazania prawdy o obecnym staniej Jego zdrowia (k. 116-16a akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r.) Samorządowe Kolegium w [...] (dalej Kolegium), na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję z dnia [...] października 2008 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu napisano, że każda osoba spełniająca warunki do umieszczenia jej w domu pomocy społecznej winna być kierowana do DPS odpowiedniego typu: dla osób przewlekle chorych somatycznie, dla osób przewlekle chorych psychicznie, dla osób w podeszłym wieku, dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, bądź dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie (art. 56 ups). Zatem osoba uznana za przewlekle psychicznie chorą winna być skierowana do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. Przeprowadzony wywiad środowiskowy i opinia dotycząca stopnia sprawności Wnioskodawcy pozostają w sprzeczności. Zasadne jest więc zasięgnięcie dodatkowej opinii lekarza psychiatry, w jakim DPS Wnioskodawca winien przebywać: przeznaczonym dla osób przewlekle psychicznie chorych czy też wystarczające będzie umieszczenie go w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych (k. 1-2 akt SKO).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Ocenił, że opinia bez konkretnego uzasadnienia, wystawiona przez kogokolwiek jest zwykłym pomówieniem; nadto od początku w "niewygórowanej" sprawie przeniesienia do innego DPS stwarzane są problemy i czynione utrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W myśl art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 kpa).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja kasatoryjna Kolegium, które trafnie wskazało, że znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy informacje na temat stanu zdrowia Skarżącego, pozostają ze sobą w sprzeczności. Między datą przeprowadzenia wywiadu środowiskowego a datą wystawienia opinii dotyczącej stopnia sprawności osoby ubiegającej się o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej minęło niespełna 2,5 miesiąca. Sąd z aprobatą zauważa, że Kolegium w żaden sposób nie próbowało przesądzić, która z informacji dotyczących stanu zdrowia Skarżącego jest trafna. Byłoby to – w świetle niekompletnego materiału dowodowego - działanie niedopuszczalne (art. 80 kpa). Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że celem uchylenia decyzji organu I instancji jest potrzeba zasięgnięcia dodatkowej opinii, czy Skarżący, ze względu na swój stan zdrowia winien przebywać w domu pomocy społecznej przeznaczonym dla osób przewlekle psychicznie chorych, czy też wystarczające będzie umieszczenie go w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych (art. 84 § 1 kpa). Zatem Kolegium dostrzegło – trafnie – potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego.
Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 8 Wydanie. C. H. Beck 2006, s. 601). Zgodnie z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Zatem postępowanie dowodowe jest zakończone dopiero wtedy, kiedy zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, przy czym organ administracji publicznej dokonuje oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa). W niniejszej sprawie niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części . W szczególności Prezydent Miasta może zwrócić się do Sądu Okręgowego w [...] o nadesłanie akt obu postępowań w przedmiocie częściowego ubezwłasnowolnienia oraz uchylenia częściowego ubezwłasnowolnienia (w tym akt I Ns 22/04; k. 17-18 akt sądowych). Opinia taka winna pochodzić od lekarza psychiatry – w szczególności może być to opinia lekarza psychiatry z listy Sądu Okręgowego właściwego dla [...] (np. lek. med. C. G., który wydał opinię z dnia [...] kwietnia 2004 r.). Biegły może przebadać Wnioskodawcę w miejscu Jego stałego pobytu, obserwując w szczególności sposób zachowania się Wnioskodawcy w naturalnym dlań otoczeniu. To organ I instancji sprawniej przeprowadzi wskazany dowód. Odnosząc brzmienie przytoczonych przepisów do niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że organ I instancji winien jednoznacznie ustalić stan zdrowia Skarżącego, prowadząc postępowanie w taki sposób, aby nie narazić się na zarzut przewlekłości postępowania. Mając na uwadze powyższe, należało ocenić, że Kolegium trafnie wydało decyzję kasatoryjną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ppsa i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 163/02/1348 ze zm.).
/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska
Za nieobecnego sędziego
/-/ B. Popowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło