IV SA/Po 1859/20

WyrokWSA w Poznaniu2021-03-18

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów w przypadku budowy budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także czy prawidłowo ustalono okres powstania tego budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym okres powstania samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności map polowych i zdjęć fotogrametrycznych. W związku z tym, że budowa obiektu o wskazanych parametrach wymagała pozwolenia na budowę, a takiego nie uzyskano, organy zasadnie zastosowały przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 P.b.), wstrzymując roboty i nakładając obowiązki legalizacyjne. Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu przedstawienia dokumentów i wyznaczające nowy termin było zgodne z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji (PINB) wstrzymujące roboty budowlane i nakładające obowiązek przedstawienia dokumentów dotyczących budowy budynku gospodarczego. Organ I instancji ustalił, że budynek powstał między 2002 a 2004 rokiem, co wymagało pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Organ II instancji uchylił postanowienie w części dotyczącej terminu przedstawienia dokumentów, wyznaczając nowy termin. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia dotyczące okresu powstania budynku oraz sposób prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia dalszych robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę w całości. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Z. S. na postanowienie P. I. N. B. w S. (dalej PINB lub organ I instancji) z [...] marca 2020 r. znak [...], którym wstrzymano prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego oznaczonego na załączniku graficznym nr [...] o wymiarach w rzucie [...] x [...] m i wysokości max [...] m, znajdującego się na działce nr ewid.[...] w obr. S. , gm. S. oraz nałożono obowiązek przedstawienia w terminie do [...] czerwca 2020 r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki ozn. nr ewid. gruntów [...] i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. – dalej P.b.) oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu przedstawienia dokumentów i w tej części orzekł o obowiązku przedstawieniu dokumentów w terminie do [...] października 2020 r. a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w wyniku przekazanych informacji, organ I instancji przeprowadził kontrolę w sprawie legalności i prawidłowości realizacji budynków gospodarczych usytuowanych na dz. nr ewid. gr. [...] obr. S. gm. S., w granicy z dz. nr ewid. gr. [...]. W trakcie czynności kontrolnych ustalono m.in., że na ww. działce znajduje się budynek oznaczony na potrzeby prowadzenia postępowania przez PINB numerem [...]. To obiekt jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, o dachu jednospadowym i wymiarach: [...] m x [...] m i wysokość maks. [...] m. Przedmiotowy obiekt wykonany został w technologii tradycyjnej murowanej z dachem o konstrukcji metalowej, pokrytym blachą trapezową. Ww. obiekt pełni funkcję gospodarczo-garażową, związaną z gospodarką rolną i znajduje się w kompleksie zabudowy zagrodowej. Wg oświadczenia Z. S., przedmiotowy obiekt istniał już w [...] r. (w momencie nabycia nieruchomości); nie przedłożono żadnych dokumentów związanych z jego realizacją. Natomiast wg oświadczenia P. Z. przedmiotowy budynek gospodarczy powstał ok. [...] r. Zawiadomieniem z [...] września 2019 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości wybudowanych trzech budynków gospodarczych zgodnie z załącznikiem graficznym, usytuowanych na działce nr ewid.[...] w obr. S. , gm. S. będących własnością Z. S.. Pismem z [...] października 2019 r. Wójt Gminy S. wskazał, że w zasobach archiwalnych organu nie znaleziono dokumentów związanych z wybudowaniem trzech budynków gospodarczych znajdujących się na dz. nr [...]. Starosta S. przy piśmie z [...] października 2019 r. dołączył kopie szkiców polowych wykonanych z [...] r. (na którym znajduje się obiekt o aktualnych rozmiarach); z [...] r. (obiekt o innych rozmiarach, opisany jako "wiata"); z [...] r. (obiekt o innych rozmiarach) i z [...] r. (brak obiektu). Z pozyskanych przez organ I instancji zdjęć fotogrametrycznych (znajdujących się w aktach sprawy znak: [...]) wykonanych dla analizowanego obszaru wynika, że budynku gospodarczego nr [...] nie ujęto na zdjęciu wykonanym w sierpniu [...] r. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. PINB zawiadomił, że z postępowania w sprawie legalności i prawidłowości wybudowanych trzech budynków gospodarczych oznaczonych na załączniku graficznym nr [...], usytuowanych na działce nr ewid. gruntów [...] w obr. ewid. gruntów [...], gm. S., prowadzonym pod sygnaturą [...], wydzielono postępowanie administracyjne dotyczące legalności budynku gospodarczego oznaczonego na załączniku graficznym nr [...], prowadzone od tej pory pod nowym znakiem sprawy: [...] Następnie PINB w dniu [...] marca 2020r. działając na podstawie art. 48 ust. 2 oraz art. 3 pkt 1 i 2 p.b. wydał wskazane na wstępie postanowienie. W związku z zażaleniem wniesionym przez Z. S. (dalej również Skarżący) WWINB zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie przekazanych z zażaleniem akt sprawy o protokół z kontroli z dnia [...] września 2019 r., dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli z dnia [...] września 2019 r. oraz trzech zdjęć, o których wspominał Skarżący w zażaleniu. Ww. dokumenty zostały przekazane przez PINB przy piśmie z [...] sierpnia 2020 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z [...] września 2020 r. nr [...] stwierdził, że przedmiotowy obiekt pełni funkcję gospodarczo-garażową, związaną z gospodarką rolną i znajduje się w kompleksie zabudowy zagrodowej. Wg oświadczenia właściciela, przedmiotowy obiekt istniał już w [...] r. (w momencie nabycia nieruchomości), lecz nie przedłożono żadnych dokumentów związanych z jego realizacją. Natomiast wg oświadczenia P. Z., przedmiotowy budynek gospodarczy powstał ok. [...] r. Na podstawie pisma Starosty [...] z [...] października 2019 r. oraz dołączonych do niego map polowych dla działki nr [...], PINB ustalił, że budynek gospodarczy nr [...] został pierwszy razy zmierzony w [...] r. (na szkicu polowym z [...] r. w miejscu budynku nr [...] nie znajduje się żaden obiekt) a w zasobach archiwalnych organu nie odnaleziono żadnych akt dotyczących ww. budynku. W aktach organu I instancji znajdują się także lotnicze zdjęcia fotogrametryczne. Ww. budynek nie został ujęty na zdjęciu wykonanym w [...] r. Ponadto, z udostępnionych przy ww. piśmie Starosty [...] map polowych wynika, że w tym samym miejscu na przestrzeni kilkudziesięciu lat ([...] r., [...] r., [...] r.) znajdowały się obiekty o innych kształtach. Zatem obiekt zostały wybudowany pomiędzy [...] r. a [...] r. Wobec powyższych dokumentów w ocenie WWINB zarzuty Skarżącego dotyczące błędnego ustalenia przez PINB okresu powstania budynku nr [...], są nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji zasadnie, zdaniem WWINB, zawiadomieniem z [...] września 2019 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości wybudowanych trzech budynków gospodarczych zgodnie z załącznikiem graficznym, usytuowanych na działce ozn. nr ewid. gruntów [...], w obr. ewid. gruntów [...], gm. S. będących własnością Z. S.; następnie zakres sprawy dotyczący budynku nr [...] został wyodrębniony i stał się przedmiotem nowego postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działka jest działką siedliskową a przedmiotowy budynek ma powierzchnię zabudowy [...] m2 i wysokość maksymalną [...] m. Powołując się na treść art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. WWINB stwierdził zatem, że realizacja ww. obiektu wymagała od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił, że Starosta S. nie wydawał pozwolenia na budowę dla budynku gospodarczego nr [...]. W ocenie WWINB organ I instancji prawidłowo zatem oparł zaskarżone postanowienie na art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. Dalej WWINB wyjaśnił, że postępowanie legalizacyjne charakteryzuje się tym, że jest dobrowolne (nie przymusowe) więc warunkiem jego pozytywnego dla Strony przeprowadzenia jest wykonanie w terminie nałożonych przez organ nadzoru budowlanego obowiązków, w przeciwnym razie organ ten zobowiązany będzie do wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę części obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. WWINB wyjaśnił, że dalsze działania organu nadzoru budowlanego uzależnione będą od zachowania Skarżącego. Wydanie postanowienia w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej uzależnione jest od tego czy inwestor przedłoży dokumenty wymienione we wcześniejszym postanowieniu i czy organ będzie mógł zatwierdzić projekt budowlany. Z. S., kwestionując postanowienie WWINB, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 48 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 2 P.b., poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że organ I instancji prawidłowo zastosował ww. przepisy pomimo że powinien do legalizacji przedmiotowego obiektu zastosować art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm. - dalej prawo budowlane z 1974), 2. art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 P.b., poprzez jego niezastosowanie, 3. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy ich zastosowanie powinno prowadzić do działań organu administracji architektoniczno- budowlanej opisanych w pkt. 1 i pkt. 2. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza: . art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy, . art. 6, art. 7, art. 8, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezbadanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy okoliczność, na której podstawie organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie została udowodniona, a mianowicie w jakim okresie powstał budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania. . art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie należało uchylić w całości postanowienie organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, . art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w toku sprawy dowodów oraz prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie należało uchylić w całości postanowienie organu I instancji oraz przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. W uzasadnieniu skargi odnosząc się do ustaleń organów orzekających w sprawie Skarżący podniósł, że kształt tego obiektu nie uległ zmianie od co najmniej połowy lat [...] ubiegłego wieku. Ponadto gdyby nawet kształt ww. obiektu ulegał zmianie, to nie przesądza to o tym, że powstawał w tym miejscu co jakiś czas nowy obiekt. Dotychczasowy obiekt mógł ulegać częściowej rozbiórce, czy też ewentualnie rozbudowie. W pierwszym przypadku oznaczałoby to, że mamy obiekt wybudowany przed [...] r., który uległ częściowej rozbiórce, natomiast w drugim przypadku, że mamy również obiekt budowlany wykonany przed [...] r., który uległ późniejszej rozbudowie, zatem samo wykonanie obiektu powinno być poddane legalizacji na podstawie prawa budowlanego z [...] r., a ewentualna rozbudowa powinna być legalizowana na podstawie p.b., jeśli organ ustaliłby, że po tej dacie miała ona miejsce. Organy obu instancji nie wyjaśniły jednak tej istotnej kwestii. Skarżący zauważył ,że organ II instancji twierdzi również, że na zdjęciu lotniczym wykonanym w [...] r., nie widać przedmiotowego obiektu. W okresie tym jednak była dokonywana wymiana dachu dlatego z tego powodu na tym zdjęciu nie widać przedmiotowego obiektu. Skarżący podkreślił, że organy obu instancji nie skorzystały z innych dowodów przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, które oferował tj. wyjaśnień strony czy też zeznań świadków. Do akt sprawy złożył również fotografie przedmiotowego budynku świadczące o tym, że istniał on już przed [...] r. Powyższe oznacza, że wydanie przez organy obu instancji swoich postanowień jest efektem tego, iż nie zebrały one i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nie podjęły wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego załatwienia sprawy, czym naruszyły art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej, wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., decyzje administracyjne wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową. Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia I instancji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy nadzoru budowanego I i II instancji prawidłowo ustaliły również stan faktyczny sprawy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Bezspornie Z. S. jest właścicielem nieruchomości nr ewid.[...] w obr. S. , gm. S., na której znajduje kompleks zabudowy zagrodowej, w skład której wchodzi będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, o dachu jednospadowym i wymiarach: [...] m x [...] m i wysokość maks. [...] m wykonany w technologii tradycyjnej z dachem o konstrukcji metalowej, pokrytym blachą trapezową, który pełni funkcję gospodarczo- garażową, związaną z gospodarką rolną. Stan faktyczny sprawy organy ustaliły w oparciu o następujące dokumenty: . pismo Starosty [...] z [...] października 2019 r. oraz dołączone do niego mapy polowe dla działki nr [...], z których wynika, że budynek gospodarczy nr [...] został pierwszy razy zmierzony w dniu [...] października 2013 r. (na szkicu polowym z [...] września 2002 r. w miejscu budynku nr [...] nie znajduje się żaden obiekt) a w zasobach archiwalnych organu nie odnaleziono żadnych akt dotyczących ww. budynku, . zdjęcia fotogrametryczne z roku [...], [...] i [...] z obszaru należącej do skarżącego działki, z których wynika, że przedmiotowy budynek w dniu [...] sierpnia 2004 r. jeszcze nie istniał, . kopii mapy zasadniczej aktualizowanej w dniu [...] września 2002 r. i przyjętej do zasobu powiatowego w dniu [...] września 2002 r., w której w miejscu przedmiotowego obiektu wykonanego w technologii tradycyjnej murowanej z dachem o konstrukcji metalowej, pokrytym blachą trapezową, który pełni funkcję gospodarczo- garażową znajdowała się wiata. Treść powyższych dokumentów, w ocenie Sądu, pozwala w sposób nie budzący wątpliwości przyjąć, że przedmiotowy obiekt gospodarczo-garażowy wykonany w technologii tradycyjnej murowanej powstał pomiędzy [...] a [...] r. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy wbrew stanowisku skarżącego był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy i nie wymagał uzupełnienia. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego dotyczących powstania budynku przed [...]., wskazać należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wskazanego powyżej, nie wynika, aby w miejscu posadowienia przedmiotowego obiektu znajdował się budynek wykonany w tej samej technologii, tym samym przeznaczeniu (wcześniej była wiata) oraz tych samych kształtów. Powyższego ustalenia nie mogą podważyć przedłożone przez skarżącego wraz z zażaleniem zdjęcia – nie wynika z nich gdzie i kiedy zostały wykonane. W tym miejscu wskazać należy, iż ze szkicu polowego z [...] września 2002 r. wynika, że w miejscu budynku nr [...] nie znajduje się żaden obiekt, a stan odzwierciedlony w kopii mapy zasadniczej aktualizowanej w dniu [...] września 2002 r. i przyjętej do zasobu powiatowego w dniu [...] września 2002 r., w miejscu przedmiotowego obiektu jest wiata o innych kształtach i rozmiarach niż obiekt obecnie istniejący. Zdjęcie lotnicze z [...] sierpnia 2004 r. w sposób jednoznaczny obrazuje brak spornego obiektu. Zasadnie zwrócił uwagę WWINB, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 p.b, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do [...] m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż [...] m. W aktach organu I instancji znajduje się wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że na dz. nr ewid.[...] składają się: grunty orne, sady i grunty rolne zabudowane. Zatem przedmiotowa działka słusznie została zakwalifikowana jako siedliskowa. Z akt organu I instancji wynika, że przedmiotowy budynek jest jednokondygnacyjny i niepodpiwniczony natomiast powierzchnia zabudowy wynosi [...] m2 i wysokość maksymalną [...] m. Zatem realizacja ww. obiektu wymagała od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę. Kontynuując, należy wskazać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu prawa materialnego art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2 p.b. odnoszącego się do samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wobec powyższego w myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Natomiast na mocy art. 48 ust. 2 p.b. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W przedmiotowym postanowieniu organ nadzoru budowlanego, nie stwierdzając naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w stopniu, w jakim uniemożliwiałoby to doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, mając również na uwadze, że na tym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, prawidłowo wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b. oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym miejscu należy wskazać, ze zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Wobec uznania przez organ II instancji, że organ I instancji w sposób prawidłowy zastosował przepisy prawa materialnego oraz procesowego i minął wskazany w zaskarżonym postanowieniu termin przedstawienia dokumentów, zasadne było uchylenie postanowienia w części wskazującej ww. termin oraz wyznaczenie innego terminu, a w pozostałej części utrzymanie postanowienia w mocy. Nadto, na wykonanie powyższych obowiązków organ I instancji zakreślił termin wykonania obowiązków zgodnie z art. 48 ust. 2 zd. 1 p.b. W tym miejscu należy zaznaczyć, że co do zasady budowa obiektu budowlanego, w tym prowadzenie robót budowlanych, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych albo pomimo wniesionego sprzeciwu do takiego zgłoszenia, skutkuje nakazem rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 1 p.b.). Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, dlatego organy zobowiązane są rozważyć wcześniej wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy prawa, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (por. wyr. WSA w Olsztynie z 29.08.2017 r., sygn. akt II SA/Ol 526/17, LEX nr 2350837). Takim przepisem jest właśnie art. 48 ust. 2 p.b., który wskazuje przesłanki jakie łącznie należy spełnić by samowolę budowlaną, o ile to możliwe, przy spełnieniu ustawowych przesłanek, przeprowadzić przez proces legalizacji celem doprowadzenia robót budowanych aż do stanu zgodnego z prawem. Przy czym podkreślić należy, że przed podjęciem decyzji o wszczęciu postępowania legalizacyjnego zawsze konieczne jest szczególnie staranne i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia w stopniu spełniającym wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. Część faktyczna uzasadnienia zawiera wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły. Część prawna uzasadnienia zawiera natomiast konieczne rozważania wyjaśniające podstawę prawną postanowienia, w tym wykładnię i sposób zastosowania przepisów prawa materialnego. Organy nadzoru budowlanego obu instancji rozpoznały co do istoty kwestie będące przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Mając, zatem na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym wad procesowych postępowaniu, które spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił w całości, jako nieuzasadnioną, jak orzekł w wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło