IV SA/Po 187/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postanawia odmówić prawa pomocy A.T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i dwoma córkami, a źródłem ich utrzymania jest dochód z zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia opiekuńczego w kwocie [...] zł. i dochód z pracy męża w kwocie [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej cały dochód przeznaczony jest na opłaty za wodę, prąd, podatek od nieruchomości, kanalizację, śmieci, gaz i rehabilitację dziecka: logopeda i wizyty lekarskie (ortopeda, alergolog). Wnioskodawczyni przedłożyła również wyciąg z własnego konta w Banku Pocztowym za okres 01.02.2012 – 29.02.2012 i zestawienie przychodów za 2012r., z którego wynika, że przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża w styczniu wynosił [...] zł. i w lutym [...] zł. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej, wezwano skarżącą do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącej i jej męża oraz dokumentów dotyczących lokat, kart kredytowych i kont należących do tych osób, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w przypadku dokonania rozliczenia za 2011r. należy przedłożyć zeznanie za lata 2010-2011, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy męża o wysokości zarobków. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przesłała zeznania podatkowe za 2009 i 2010r., fakturę za telefon za okres 24.02.2012r. – 23.03.2012r. na kwotę [...] zł., fakturę za energię elektryczną za okres 29.12.2012 – 27.02.2012r. na kwotę [...] zł., rachunek za konsultację ortopedyczną, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012r., kopię paragonu wystawnego przez Szpital w Ś. na kwotę [...] zł., dowód wpłaty za wywóz śmieci na kwotę [...] zł., dowód wpłaty opłaty za wywóz odpadów kopię przelewu za telefon, kopię dowodu przelewu za wywóz odpadów na kwotę [...] zł., kopię dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego Citroen Jumper wraz z dowodem ubezpieczenia OC, wyciąg z konta A.T. w Banku Pocztowym za okres 1.10.2011 – 16.04.2012r., wyciąg z konta należącego do M.T. w Banku PKO BP za okres 21.10.2011r. – 17.04.2012r., wyciąg z konta należącego do Usługi Stolarskie M.T. w Banku PKO BP za okres 18.03.2012 - 17.04.2012r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Strona winna poczynić zatem starania celem zabezpieczenia środków finansowych z dochodów uzyskiwanych w dłuższym okresie, niezbędnych do pokrycia choćby części wydatków. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia opłacenie pełnomocnika z wyboru. Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż skarżąca wraz z mężem dysponuje stałym dochodem w łącznej kwocie [...] zł. Z przesłanych dokumentów wynika, iż mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług stolarskich przynoszącą stały dochód. Świadczyć mogą o tym stałe wpływy na konto M.T. i konto firmy oraz liczne wpłaty własne M.T. Powyższe przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków świadczy o tym, iż sytuacja majątkowa w rodzinie skarżącej pozwala jej na opłacenie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. ja