IV SA/Po 191/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-05-15
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost – Durchowska, Izabela Bąk – Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną z decyzją przyznającą te świadczenia, a organ ma obowiązek weryfikować status dłużnika alimentacyjnego w postępowaniu o zwrot?Ratio decidendi
Decyzja o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest decyzją ściśle związaną z decyzją przyznającą te świadczenia. Kwestia statusu dłużnika alimentacyjnego jest kontrolowana w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia, a dłużnik nie jest stroną tego postępowania. Obowiązek zwrotu świadczeń wynika z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a organ ma obowiązek wydać decyzję o zwrocie po zakończeniu okresu świadczeniowego.Stan faktyczny
Wójt wydał decyzje zobowiązujące skarżącego do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego dzieciom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Skarżący kwestionował obowiązek zwrotu, twierdząc, że nie jest dłużnikiem alimentacyjnym, ponieważ nie został prawomocnie skazany za niepłacenie alimentów. Sąd administracyjny połączył trzy sprawy do wspólnego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska WSA Izabela Bąk – Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. sprawy ze skarg W. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...],[...],[...] w przedmiocie zwrotów należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargi, 2. przyznaje adwokatowi T. G. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
I. Decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...], Wójt [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") – działając na podstawie art. 2 pkt. 3, 8, 10 i 11, art. 3 ust. 7, art. 9-art. 12, art. 25 oraz art. 27 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228; dalej: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów", w skrócie "u.p.o.u.a.") – orzekł zwrot przez W. W. (dalej: "Dłużnik" lub "Skarżący") należności w łącznej wysokości 5.593,10 zł, z tytułu wypłaconych N. W. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2011-2012 na podstawie:
– decyzji z [...] listopada 2011 r., nr [...] (kwota 400 zł miesięcznie na okres od 01 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r.),
– decyzji z [...] czerwca 2012 r., nr [...] (zmieniającej decyzję przyznającą świadczenie w okresie od 03 lutego 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. i przyznającej świadczenie w kwocie 500 zł miesięcznie, z wyrównaniem za luty w kwocie 93,10 zł oraz za miesiące marzec-maj w kwocie po 100 zł),
– decyzji z [...] października 2012 r., nr [...] (kwota 500 zł za okres od 01 września 2012 r. do 30 września 2012 r.),
powiększonej o ustawowe odsetki naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu do dnia spłaty, na wskazane w decyzji konto.
W uzasadnieniu Wójt wyjaśnił, że na mocy ww. decyzji wypłacono uprawnionej N. W. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie 5.593,10 zł. Do dnia wydania nin. decyzji Dłużnik nie dokonał żadnych wpłat. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 1a u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty. Zgodnie z art. 27 ust. 2 u.p.o.u.a., organ właściwy wierzyciela wydaje po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu. Organ I instancji zastrzegł, że wpłaty wraz z ustawowymi odsetkami należy dokonać w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Wysokość odsetek naliczonych na dzień wydania decyzji wynosiła 399,41 zł.
Od opisanej decyzji Dłużnik złożył odwołanie nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji i stwierdzając, że nie jest dłużnikiem alimentacyjnym, gdyż nie został prawomocnie skazany za niepłacenie alimentów.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" lub "organ II Instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.
W uzasadnieniu SKO przytoczyło brzmienie art. 27 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. i zaznaczyło, że w dniu 30 września 2012 r. zakończył się okres świadczeniowy. Organ I instancji zobowiązany był zatem do wydania zaskarżonej decyzji w sprawie zwrotu należności z tytułu świadczeń otrzymanych przez osobę uprawnioną w okresie świadczeniowym 2011–2012 r. SKO podkreśliło, że zakwestionowana decyzja dotyczy jedynie zasadności zwrotu długu, oraz że dłużnik alimentacyjny może w odrębnym postępowaniu ubiegać się o umorzenie tych należności.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Dłużnik, który napisał, że sąd nie był w stanie prawomocnie zasądzić alimentów na nie jego dzieci, zatem nie może być on dłużnikiem alimentacyjnym. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SA/Po 191/13.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
II. Kolejną decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...]– wydaną na tej samej podstawie i z analogicznym uzasadnieniem, jak w opisanej wyżej decyzji nr [...] – Wójt orzekł zwrot przez Dłużnika należności w łącznej wysokości 5.593,10 zł z tytułu wypłaconych A. W. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2011-2012, na podstawie:
– decyzji z [...] listopada 2011 r., nr [...] (kwota 400 zł miesięcznie na okres od 01 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r.),
– decyzji z [...] czerwca 2012 r., nr [...] (zmieniającej decyzję przyznającą świadczenie w okresie od 03 lutego 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. i przyznającej świadczenie w kwocie 500 zł miesięcznie, z wyrównaniem za luty w kwocie 93,10 zł oraz za miesiące marzec-maj w kwocie po 100 zł),
– decyzji z [...] października 2012 r., nr [...] (kwota 500 zł za okres od 01 września 2012 r. do 30 września 2012 r.),
powiększonej o ustawowe odsetki naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu do dnia spłaty, na wskazane w decyzji konto.
Od opisanej decyzji Dłużnik złożył odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji oraz stwierdzając, że nie jest dłużnikiem alimentacyjnym, gdyż nie został prawomocnie skazany za niepłacenie alimentów.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...], SKO – działając na tej samej podstawie i z analogicznym uzasadnieniem, jak w opisanej wyżej decyzji nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.
Na tę decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Dłużnik, który napisał, że sąd nie był w stanie prawomocnie zasądzić alimentów na nie jego dzieci, zatem nie może być on dłużnikiem alimentacyjnym. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SA/Po 192/13.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
III. Kolejną decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...]– wydaną na tej samej podstawie i z analogicznym uzasadnieniem, jak w opisanej wyżej decyzji nr [...]– Wójt orzekł zwrot przez Dłużnika należności w łącznej wysokości 11.186,20 zł, z tytułu wypłaconych U. W. na dzieci: A. W. i N. W., świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2011-2012, na podstawie:
– decyzji z [...] listopada 2011 r., nr [...] (kwoty po 400 zł miesięcznie na każde z dzieci, na okres od 01 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r.),
– decyzji z [...] września 2012 r. nr [...] (zmieniającej decyzję przyznającą świadczenie w okresie od 03 lutego 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. i przyznającej świadczenie w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde z dzieci, z wyrównaniem za luty w kwotach po 93,10 zł oraz za miesiące marzec-maj w kwotach po 100 zł),
powiększonej o ustawowe odsetki naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu do dnia spłaty, na wskazane w decyzji konto, przy czym wysokość odsetek naliczonych na dzień wydania decyzji wynosiła 772,42 zł.
Od opisanej decyzji Dłużnik złożył odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji oraz stwierdzając, że nie jest dłużnikiem alimentacyjnym, gdyż nie został prawomocnie skazany za niepłacenie alimentów.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...], SKO – działając na tej samej podstawie i z analogicznym uzasadnieniem, jak w opisanej wyżej decyzji nr [...]– utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył Dłużnik, który napisał, że sąd nie był w stanie prawomocnie zasądzić alimentów na nie jego dzieci, zatem nie może być dłużnikiem alimentacyjnym. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SA/Po 193/13.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 191/13, tut. Sąd połączył sprawy o sygn. akt: IV SA/Po 191/13, IV SA/Po 192/13 i IV SA/Po 193/13 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, pod sygnaturą akt IV SA/Po 191/13.
Na rozprawie w dniu 15 maja 2013 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski i żądania skarg, a także zgłosił wniosek o zwrot nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ponadto złożył do akt załącznik do protokołu, w którym zarzucił SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 i art. 15 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji wobec braku przeprowadzenia postępowania dowodowego i błędnym uznaniu, że decyzja w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną z decyzją przyznającą te świadczenia. Nadto zarzucił SKO naruszenie przepisów postępowania – art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Organ nie zweryfikował, czy faktycznie Skarżący jest wierzycielem alimentacyjnym. Z uzasadnień decyzji obu organów nie wynika, na jakiej podstawie Skarżący jest osobą, od której organ może żądać zwrotu kwot wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego. Skoro Skarżący kwestionuje obowiązek alimentacyjny, to konieczne jest poczynienie ustaleń w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargi podlegają oddaleniu, gdyż wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonych decyzji SKO oraz poprzedzających je decyzji Wójta, Sąd doszedł do przekonania, iż akty te nie naruszają prawa w stopniu istotnym. Sąd wprawdzie dostrzegł pewne uchybienia przepisom postępowania, do jakich doszło przy ich wydaniu, jednak, w ocenie Sądu, naruszenia te nie miały wpływu na wynik odnośnych spraw, przez co nie mogły stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia skarg (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił art. 27 u.p.o.u.a. W świetle ust. 1 tego artykułu dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przepis ust. 2 tego artykułu stanowi zaś, że organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Analiza powyższych przepisów pozwala na stwierdzenie, że dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z odsetkami, zaś organ ma obowiązek wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń, w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z tego funduszu. Z oczywistych względów postępowanie takie jest wszczynane przez organ z urzędu.
Podkreślić trzeba, że wszystkie trzy łącznie tu rozpatrywane i rozstrzygane sprawy (zarejestrowane pierwotnie pod odrębnymi sygnaturami akt: IV SA/Po 191/13, IV SA/Po 192/13 i IV SA/Po 193/13), mają ten sam stan prawny oraz podobny stan faktyczny. Nie budzi wątpliwości, że dwoje pełnoletnich dzieci Skarżącego (N. oraz A.) wcześniej było adresatami odrębnych decyzji przyznających świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zaś trzecia z decyzji dotyczyła przyznania świadczeń niepełnoletnim dzieciom Skarżącego (A. i N.) łącznie, reprezentowanym przez matkę. Wójt, przyznając świadczenia z funduszu, wydał zatem trzy odrębne decyzje administracyjne, adresowane do dzieci Skarżącego. Skoro zaistniały trzy oddzielne sprawy administracyjne, to po zakończeniu okresu świadczeniowego Wójt wydał trzy odrębne decyzje administracyjne w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osoby uprawnione świadczeń. Dla porządku Sąd zaznacza, że daty wszystkich decyzji instancyjnych w kontrolowanych sprawach są takie same. Poszczególne decyzje przyznające, a potem podwyższające przyznane świadczenia z funduszu alimentacyjnego również były wydawane w tych samych datach dla wszystkich dzieci Skarżącego.
Z uwagi na niepełność uzasadnień kontrolowanych decyzji, zwłaszcza tych wydanych przez organ I instancji, Sąd najpierw odniesie się do zarzutów podniesionych w skargach oraz w złożonym na rozprawie załączniku do protokołu. Godzi się zaznaczyć, że umotywowanie stanowiska Sądu o pozostawieniu zaskarżonych decyzji w obrocie prawnym wymaga odwołania się nie tylko do samej treści zaskarżonych decyzji, ale także do materiałów zgromadzonych w aktach dołączonych przez organ do przekazanych skarg.
Wbrew stanowisku pełnomocnika Skarżącego, decyzja w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną (i to ściśle) z decyzją przyznającą te świadczenia. Sąd w pełni podziela pogląd, że decyzja, która zostaje wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a., jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu przedmiotowych należności (tak np. wyrok NSA z 28.06.2011 r., I OSK 337/11, CBOSA). Podkreślić tu trzeba brak przeciwnego stanowiska w orzecznictwie. Nie ma zatem racji pełnomocnik, gdy pisze o obowiązku sprawdzenia przez organ, czy skarżący faktycznie jest dłużnikiem alimentacyjnym. Ta kwestia jest kontrolowana w postępowaniu dotyczącym przyznania świadczenia. Co istotne, dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania dotyczącego przyznania świadczenia. Gdyby zatem, w trakcie okresu świadczeniowego np. ustał obowiązek alimentacyjny, to obowiązkiem osoby uprawnionej jest niezwłoczne zawiadomienie o takim zdarzeniu organu administracji. Kontynuując ten hipotetyczny wątek, taki zarzut miałby wpływ na wysokość zwracanej należności, musiałby jednak być należycie udokumentowany. Z tego względu na marginesie tylko Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych załączonych do skarg są kserokopie trzech wyroków zaocznych Sądu Rejonowego w Kaliszu z 09 marca 2012 r. (sygn. akt: III RC 77/12, III RC 78/12 i III RC 79/12), zmieniających rozmiar obowiązku alimentacyjnego Skarżącego względem czworga jego dzieci, opatrzonych klauzulą wykonalności.
Przenosząc na grunt niniejszej sprawy stanowisko o związanym charakterze decyzji wydawanych w trybie art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. Sąd wskazuje, że wszystkie decyzje przyznające świadczenia poszczególnym dzieciom Skarżącego znajdują się w aktach administracyjnych załączonych do skarg. Umożliwia to kontrolę decyzji pierwszoinstancyjnych, mimo że Wójt w ich uzasadnieniu, z naruszeniem art. 8 i art. 11 k.p.a., ograniczył się do wskazania numerów decyzji przyznających świadczenia oraz łącznej kwoty świadczeń wypłaconych każdemu z dzieci (tudzież matce dzieci niepełnoletnich), bez przedstawienia stosownego rozliczenia. Dopiero lektura akt administracyjnych pozwala zweryfikować sumy wypłaconych świadczeń. Wypłacone przez organ kwoty poszczególnych świadczeń w przypadku obojga pełnoletnich dzieci Skarżącego kształtują się następująco: 4x400 zł + 493,10 zł + 7x500 zł = 5.593,10. Wypłacone kwoty nie są "okrągłe", gdyż w trakcie okresu świadczeniowego, od 03 lutego 2012 r., podwyższono wszystkim dzieciom Skarżącego wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego, proporcjonalnie do liczby dni w lutym 2012 r. W przypadku dwojga nieletnich dzieci Skarżącego, zastępowanych przez matkę, otrzymany wynik trzeba pomnożyć przez dwa. Sąd podkreśla, że wszystkie trzy decyzje pierwszoinstancyjne w ocenianych sprawach zawierają przede wszystkim kluczową informację, że "wpłaty [Dłużnika – uw. Sądu] dokonane do dnia sporządzenia decyzji: 0,00 zł". W związku z tym zasadnie organ I instancji wydał decyzje zobowiązujące Skarżącego, jako dłużnika alimentacyjnego, do zwrotu całości świadczeń wypłaconych wcześniej dzieciom Skarżącego.
Sąd podziela pogląd pełnomocnika Skarżącego o braku należytego uzasadnienia faktycznego w wydanych decyzjach, zwłaszcza pierwszoinstancyjnych. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W prawidłowo uzasadnionej decyzji zobowiązującej dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń powinny być zawarte m.in. wszystkie wyliczenia dochodzonej kwoty. Co do zasady nie jest bowiem rolą organu wyższego stopnia, a tym bardziej sądu administracyjnego, przeprowadzanie takich wyliczeń w oparciu o akta administracyjne załączone do skargi. Brak stosownej kalkulacji stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Opisanych wyżej uchybień nie usunął organ odwoławczy, który ograniczył się do powtórzenia argumentów decyzji Wójta z podkreśleniem, że decyzje dotyczą jedynie zasadności zwrotu długu. Opisane naruszenie przepisów postępowania nie miało jednak wpływu na wynik sprawy – a tym samym nie może skutkować uwzględnieniem skargi – gdyż w aktach administracyjnych znajdują się materiały pozwalające zweryfikować prawidłowość ustalonych w decyzji kwot do zwrotu. Chodzi tu przede wszystkim o dokumenty zatytułowane "Sposób naliczenia odsetek dla dłużnika alimentacyjnego", zawierające tabele z danymi m.in. co do kwot i dat poszczególnych wypłat na rzecz osób uprawnionych oraz stopy naliczanych odsetek. W ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby treść tych tabel wciągnąć do treści uzasadnienia decyzji organu I, a w ostateczności II instancji, co uczyniłoby te uzasadnienia pełnymi. Inna sprawa, że Skarżący nie kwestionuje wysokości kwot do zwrotu, lecz samą zasadę obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń, błędnie utożsamiając fakt bycia dłużnikiem alimentacyjnym dopiero z momentem skazania wyrokiem karnym za niepłacenie alimentów.
Sąd nie podziela natomiast zarzutu pełnomocnika Skarżącego odnośnie do braku należytego uzasadnienia prawnego decyzji. Wójt przywołał w swoich decyzjach zarówno podstawę prawną, jak i treść kluczowych przepisów – decyzja zawiera zatem wymagane uzasadnienie prawne.
Wbrew argumentom pełnomocnika, z decyzji SKO jednoznacznie wynika zaś, że organ II instancji dało wiarę wszystkim twierdzeniom organu I instancji. Zastrzeżenia Sądu budzi tylko, jak to już wyżej wskazano, zbyt powierzchowne uzasadnienie decyzji przez organ I instancji. Mimo trafności zarzutów pełnomocnika Skarżącego w tym zakresie, należy jednak stwierdzić, że lektura akt załączony do skarg jednoznacznie potwierdza zasadność wydania wobec Skarżącego decyzji zobowiązujących do zwrotu określonych w nich należności.
Podsumowując, zarówno decyzja organu I instancji, jak i decyzja organu II instancji nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, tj. oddalił skargę.
O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło