IV SA/Po 1933/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skarg adwokat J. G. o wznowienie postępowań zakończonych postanowieniami starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 i z 14 marca 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 w przedmiocie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: odrzucić skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 13 maja 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 oddalił skargę K. Z. na decyzję Wojewody z 22 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Postanowieniem z 22 czerwca 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przyznał od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokat J. G. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę 240 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł stawki podatku VAT. Wyrokiem z 17 listopada 2022 r. o sygn. akt II OSK 1878/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. Z. od ww. wyroku WSA w Poznaniu i oddalił wniosek I. Z. i M. Z. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Postanowieniem z 14 marca 2023 r. o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przyznał od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokat J. G. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu kwotę 120 zł powiększoną o kwotę 27,60 zł stawki podatku VAT. Pismem z 15 maja 2024 r. adwokat J. G. wniosła do WSA w Poznaniu skargę "o wznowienie postępowania w przedmiocie kosztów postępowania z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie". Jako podstawę wskazała art. 190 § 4 Konstytucji RP i art. 272 § 1 p.p.s.a. oraz okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 lutego 2024 r. o sygn. SKO 90/22 orzekł, że § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego adwokat wniósł o wznowienie postępowań w zakresie ww. postanowień WSA w Poznaniu i ich zmianę poprzez zasądzenie wskazanych w skardze kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Powyższe skargi o wznowienie postępowania, jako niedopuszczalne, podlegają odrzuceniu. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy ("Wznowienie postępowania") można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniach z 24 kwietnia 2024 r. o sygn. akt: I SA/Wa 697/24, I SA/Wa 698/24 i I SA/Wa 699/24, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w cytowanym przepisie chodzi o zakończenie postępowania wszczętego przed sądem administracyjnym na skutek wniesienia skargi w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. albo wniosku, o jakim mowa w art. 63 p.p.s.a., tj. o zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego. Powołany przepis dotyczy prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Do takich orzeczeń należą wyroki, tj. orzeczenia, które rozstrzygają sprawę merytorycznie (art. 132 p.p.s.a.) oraz postanowienia, które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 160-165, art. 173 § 1 p.p.s.a.) [por. postanowienia NSA: z 22.06.2006 r., I GZ 2/06; z 10.02.2016 r., I OZ 1736/15; z 17.02.2016 r., I OZ 1738/15; z 13.05.2009 r., II OZ 393/09; por. także: K. Sobieralski, Przedmiotowy zakres dopuszczalności wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym, "Samorząd Terytorialny" 2002, nr 10, s. 24 i n.; P. Gołaszewski, Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Warszawa 2015, s 529; B. Adamiak, J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Wolters Kluwer, s. 466]. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 lutego 2023 r. o sygn. akt II GZ 168/22 wyjaśnił, że w art. 270-285 p.p.s.a. brakuje bezpośredniej podstawy prawnej do wzruszenia w trybie wznowienia postępowania prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania, a tym samym brak jest także podstawy prawnej do wznowienia prawomocnie zakończonej sprawy wskutek wzruszenia wspomnianego orzeczenia, tj. postanowienia niekończącego postępowania w sprawie. Wydane w ramach sprawy o sygn. akt IV SA/Po 1933/20 przez starszego referendarza sądowego postanowienia przyznające adwokat J. G. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie kończą postępowania sądowego, lecz są jedynie orzeczeniami o charakterze incydentalnym (wpadkowym). Wniosek o przyznanie wynagrodzenia nie stanowi bowiem wniosku z art. 63 p.p.s.a. – nie wszczyna odrębnej sprawy sądowoadministracyjnej. Postępowanie z takiego wniosku nie ma przymiotu samodzielności i odrębności, lecz jest związane ze skargą do sądu administracyjnego. Dodatkowo Sąd zauważa, że w judykaturze można również spotkać takie stanowisko, w myśl którego skoro zgodnie z art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania – zależnie od podstawy wznowienia – właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie bądź sąd, który ostatnio orzekał w sprawie, to wznowione może być tylko postępowanie, w którym wydano orzeczenie sądu. Referendarz sądowy nie jest sądem. Tym samym skarga o wznowienie postępowania nie może być wykorzystana do wzruszenia postanowienia referendarza sądowego (zob. postanowienie WSA w Warszawie z 18.04.2024 r., III SA/Wa 1731/23). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.