IV SA/Po 197/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-26
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że dochód trzyosobowej rodziny skarżącego w wysokości [...] zł uniemożliwia mu poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą pomocy finansowej. Skarżący przedstawił dowody dotyczące dochodów swojej rodziny (emerytura żony, świadczenie z MOPR dla wnuczki) oraz własnych, wskazując na brak innych źródeł utrzymania. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji, co skarżący uczynił, przedstawiając zaświadczenie z urzędu skarbowego i wyciąg z konta bankowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego, zasiłku celowego po warunkiem zwrot części lub całości kwoty postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 maja 2012r. oddalił skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego, zasiłku celowego po warunkiem zwrot części lub całości kwoty. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i wnuczką, a źródłem ich utrzymania jest emerytura żony wynosząca [...] zł. netto i świadczenie z MOPR uzyskiwane przez wnuczkę w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przesłał również zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości własnego dochodu za 2010r. i dochodu H.P. za 2011r. Skarżący przedstawił również wyciąg z konta bankowego za okres 01.12.2012 – 13.06.2012 i wyjaśnił, że nie uzyskuje żadnego dochodu z mieszkania odziedziczonego po matce (mieszka w nim syn).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż dochód trzyosobowej rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł., stwierdzić należy, że M.P. zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło