IV SA/Po 2/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 03 września 2008 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus Po kolejnym (czwartym) rozpoznaniu wniosku J. A. o przyznanie dodatku mieszkaniowego Wójt Gminy W. odmówił decyzją z dnia [...].09.2007 r. nr [...] przyznania dodatku mieszkaniowego. U podstaw odmowy legły następujące ustalenia faktyczne. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego J. A. złożył 2 stycznia 2007 r. Wnioskodawca zamieszkuje w domu jednorodzinnym, w którym brakuje instalacji, ciepłej wody, centralnego ogrzewania, instalacji gazu. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Normatywna powierzchnia dla gospodarstwa jednoosobowego wynosi 35 m², a dla osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga oddzielnego pokoju 50 m ². Powierzchnia użytkowa zajmowanego przez wnioskodawcę domu wynosi 51,35 m². Dochód miesięczny J. A. wynosi 750,65 zł, a 15% z tej kwoty wynosi 112,60 zł. Wydatków na zimną wodę, śmieci i ścieki wnioskodawca nie wykazał. Ponieważ J. A. nie wykazał tytułu prawnego do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, a jego siostra I. T.- właścicielka domu zaprzeczyła, aby łączyła ją jakakolwiek umowa (najmu, użyczenia) z wnioskodawcą- zdaniem organu nie ma podstaw do przyznania dodatku mieszkaniowego J. A. Odwołanie od decyzji złożył J. A. Powołując się na wcześniejsze oświadczenie siostry I. T., która wyjaśniła, że nie zawierała z bratem umowy najmu, zdaniem odwołującego daje to podstawę do przyjęcia, że pomiędzy nim a siostrą mogło dojść do zawarcia umowy użyczenia, gdyż brak konfliktów pomiędzy rodzeństwem wskazuje, że w praktyce funkcjonuje między stronami umowa użyczenia. Zarzucając organowi pierwszej I instancji naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].11.2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego oraz uregulowań ustawy o dodatkach mieszkaniowych z dnia 21 czerwca 2001 r. (Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm. dalej u.d.m., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że J. A. nie należy do żadnej kategorii osób o których mowa w art. 2 ust. 1 u.d.m., a jednym z warunków przyznania dodatku jest wykazanie tytułu prawnego do lokalu. W ocenie organu zarzut odwołującego, że łączy go z siostrą umowa użyczenia pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem siostry, gdyż zawarcie jakiejkolwiek umowy (najmu, użyczenia) pozostawałoby w sprzeczności z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...].04.1993 r. nr [...], który nakazał inwestorce rozbiórkę budynku, obecnie zajmowanego przez J. A. po wybudowaniu nowego domu. Organ odwoławczy podkreślił, że ewentualne kwestie umowy łączącej rodzeństwo, czy też jej braku należą do sfery prawa cywilnego, a organy administracji publicznej nie mogą zastępować w tym zakresie sądu powszechnego. Organ odwoławczy stwierdził również, że odwołujący nie spełnia również warunku z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. tzn. że jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującego na przysługujący lokal zamienny albo socjalny, gdyż z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że wniosek J. A. z 17 maja 2007 r. w sprawie przydziału lokalu socjalnego nie został pozytywnie rozpatrzony. Uznając więc, że odwołujący nie spełnia wymogów do przyznania dodatku mieszkaniowego, organ odwoławczy utrzymał decyzję I organu w mocy. Skargę od decyzji SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył J. A. Zdaniem skarżącego pomimo, że od daty złożenia wniosku jego sytuacja faktyczna nie uległa zmianie, a powodem uchylenia kolejnych decyzji organu I instancji było naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, i mimo, że organ I instancji nie wykonał wytycznych organu odwoławczego, decyzja odmowna została utrzymana w mocy. W ocenie skarżącego, organy winny go powiadomić przed wydaniem decyzji o treści oświadczenia złożonego przez siostrę i pozwolić mu na ustosunkowanie się do złożonego oświadczenia, tym bardziej, że użyta terminologia przez siostrę wskazuje na ingerencję osób trzecich przy składaniu oświadczenia. W konkluzji skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.- dalej u.d.m.). Powyższa ustawa w sposób jednoznaczny określa kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wnioskodawca by otrzymać świadczenie musi łącznie spełniać następujące warunki: 1) odpowiednia powierzchnia użytkowa lokalu 2) określony miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego Jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu. Wedle art. 5 ust. 1 pkt 1 u.d.m. normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla 1 osoby. Natomiast jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m². Nadto dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo, 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (art. 5 ust. 1 pkt 5 u.d.m.). Skarżący bez wątpienia spełnia przesłankę powierzchni normatywnej. W niniejszej sprawie powierzchnia normatywna z uwagi na fakt, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną wynosi 50 m2, a zajmowany przez niego lokal zgodnie z pismem z dnia 26.02.2007 r. Starostwa Powiatowego w T. wynosi 51,35 m2 . Przekroczenie powierzchni normatywnej o 1,35 m2 i tak uzasadniałoby przyznanie dodatku w świetle art. 5 ust. 5 pkt 1 u.d.m. gdyż powierzchnia lokalu zajmowanego przez skarżącego nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30 %. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego, za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Właściciel domu jednorodzinnego jest obowiązany dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające wielkość powierzchni użytkowej i stan wyposażenia technicznego budynku. Definicję dochodu zawiera art. 3 ust. 3 u.d.m. stanowiąc, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Organ I instancji błędnie przyjął obliczenie dochodu Skarżącego, wliczając do dochodu dodatek pielęgnacyjny. Organ wyliczył, iż dochód brutto skarżącego, w okresie ostatnich 3 miesięcy poprzedzających datę złożenie wniosku wynosił 750, 65 zł, na którą składa się kwota renty oraz dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (wyrok NSA z dnia 19.04.2007 I OSK 744/06), kwestia zróżnicowania sposobu finansowania, podstaw prawnych czy też nazewnictwa (zasiłek, dodatek) nie powinna wpływać na możliwość odliczania uzyskiwanych z tego tytułu kwot od dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. Skoro przyjęto, iż świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego nie podlegają wliczeniu do dochodu, stanowiącego podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego, to w odniesieniu do dodatku pielęgnacyjnego, którego cel jest identyczny (a stanowi go umożliwienie pokrycia zwiększonych wydatków, wynikających z niepełnosprawności i niemożności samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych), brak jest podstaw aby nie było ono traktowane identycznie. W tym miejscu należy stwierdzić, iż powyższe uchybienie organu I instancji, w świetle orzeczenia organu II instancji odmawiające przyznania dodatku w oparciu o inne przesłanki niż dochód skarżącego, nie miało wpływu na wynik sprawy i nie uzasadnia wzruszenia zaskarżonej decyzji. Skarżący bowiem nie spełnia kryterium dotyczącego posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z akt sprawy wynika, że J. A. nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego przez siebie lokalu mieszkalnego, którego właścicielem jest Jego siostra- I. T. Pani I. T. w piśmie z dnia 16.03.2007 r. oświadcza, że nie zawierała z bratem J. żadnej umowy najmu dotyczącej mieszkania, które w przyszłości przeznaczone jest do rozbiórki, a brat zamieszkuje je tylko w wyniku Jej dobrej woli (k.26 akt administracyjnych). Natomiast pismem z dnia 06.09.2007 r., podniosła, iż nie zawierała żadnej umowy użyczenia, ani w formie pisemnej, ani w ustnej (k.97 akt adm.). Sam skarżący w pismach do Wójta Gminy podkreślał, iż zajmuje mieszkanie w domu jednorodzinnym bez tytułu prawnego (k. 58, 61, 81akt adm.). J. A. nie jest również osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny. W aktach sprawy znajduje się pismo sekretarza Gminy W.- działającego z upoważnienia Wójta z dnia 27 czerwca 2007 r. (k. 74 akt), z którego wynika, że J. A. "nie kwalifikuje się do przydziału lokalu socjalnego". Wobec powyższego, w świetle wyżej powołanego przepisu ustawy o dodatkach mieszkaniowych Skarżący nie spełnia niezbędnego do przyznania dodatku mieszkaniowego kryterium posiadania tytułu wymienionego w art. 2 ust 1 u.d.m. Na marginesie należy dodać, iż organy obu instancji pouczyły stronę o prawie zapoznania się, wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów oraz złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem decyzji, natomiast Skarżący z tego prawa nie skorzystał (k. 29). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus MK