IV SA/Po 200/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-14

Skład orzekający: sędzia WSA Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała w sposób wiarygodny przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a jedynym kryterium oceny wniosku jest kryterium finansowe. Fakt zaciągnięcia kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu kredytów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. wniosła skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca uiściła go i złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową i rodzinną. Po kolejnym wezwaniu do doprecyzowania sytuacji, skarżąca złożyła zmodyfikowany wniosek. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca złożyła sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd.
Rozstrzygnięcie
Postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 200/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 200/16 w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie IV SA/Po 200/16 Uzasadnienie A. Z. wniosła skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł skarżąca uiściła wpis a następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Opisując swą sytuację finansową skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwójką własnych dzieci oraz konkubentem i czwórką jego dzieci, a jej majątek stanowi dom o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł.), nieruchomość rolna o pow. [...] ha, nieruchomość związana z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. [...] m2, samochód osobowy o wartości [...] zł. oraz samochód dostawczy o wartości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że posiada kredyt hipoteczny w wysokości [...] zł., zadłużenie w ZUS ok. [...] zł. oraz zadłużenie podatkowe ok. [...] zł. Wnioskodawczyni przedstawiła, że źródłem utrzymania jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. i renta konkubenta w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni uzyskiwany dochód w całości przeznaczany jest na utrzymanie ośmioosobowej rodziny. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. (odebranym w dniu [...] kwietnia 2016r.), wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont (w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą) i kart kredytowych należących do skarżącej i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2014r. i 2015r. wraz z dowodem ich złożenia, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, określenia przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej, przedłożenia kopii deklaracji w podatku VAT i PIT złożonych w okresie styczeń – kwiecień 2016r., udokumentowania wysokości zadłużenia w ZUS i zaległości podatkowych, określenia należności aktualnie egzekwowanych, tytułów prawnych egzekwowanych należności, zastosowanych środków egzekucyjnych, a ponadto udokumentowania wysokości kwot wyegzekwowanych w okresie od 1 stycznia 2016r., przesłania szczegółowych informacji (umów kredytowych i harmonogramów spłat) dotyczących zaciągniętych kredytów w tym wysokości pożyczonych kwot, przeznaczenia kredytu i wysokości rat, oraz określenie sposobu użytkowania nieruchomości rolnej w tym oszacowanie ewentualnego dochodu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni złożyła zmodyfikowany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym zmieniła poprzedni wniosek wskazując, że prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie wraz z dwójką własnych dzieci a posiadana nieruchomość rolną o pow. [...] ha stanowi łąkę. Dodatkowo wnioskodawczyni podała, że budynki magazynowe i gospodarcze mają wartość [...] zł, zaś posiadany samochód marki BMW ma wartość [...] zł. Skarżąca zmieniła również oświadczenie w zakresie uzyskiwanych dochodów prezydując, iż uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł oraz alimenty w kwocie [...] zł. Uzyskiwany dochód w całości przeznaczy jest na utrzymanie oraz spłatę kredytu wynoszącego [...] zł oraz spłatę zadłużenia w ZUS i Urzędzie Skarbowym w łącznej kwocie ok. [...] zł. Do powyższego pisma skarżąca załączył wyciąg z ewidencji działalności gospodarczej potwierdzający, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży detalicznej z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, kopie deklaracji VAT 7 za styczeń i luty 2016r., PIT 36 za 2014r., oraz zestawienie rat i odsetek za okres kwiecień – wrzesień 2016r. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r. odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. A. Z. pismem z dnia [...] maja 2016 r. złożyła sprzeciw na ww. postanowienie z dnia 10 maja 2016 r. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, że Sąd wziął pod uwagę stan sprzed kilku lat, gdy wnioskodawczyni była zdrowa i miała zdolność kredytową. Wskazała, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i spłaca raty określone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i nie jest w stanie ponieść żadnych innych kosztów bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Sąd w pełni podziela argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i podkreśla, iż skarżąca nie wyjaśniła swej sytuacji finansowej jak i sytuacji rodzinnej w wiarygodny sposób. W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazano, że fakt zaciągniętego kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ). Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, iż skarżąca zadeklarowała spłatę kredytu, której rata przewyższa deklarowany dochód. Odnosząc się do argumentów zawartych w sprzeciwie Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego. W ocenie Sądu referendarz dokonał rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącej na podstawie przedstawionych przez nią dokumentów. Skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dokumentów, które mogłyby wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu. Skarżąca nie wykazała w sposób wiarygodny, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie tak całkowitym jak i częściowym. W związku z powyższym żądanie uchylenia zaskarżonego aktu jest bezzasadne i referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło