IV SA/Po 204/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. W. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu wniosku S. W., na podstawie art. 61a §1 i §2, art. 123 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, odmówiło wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2015 roku (znak:[...]). W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że S. W. nie wykazał interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia 30 stycznia 2013 roku nr [...] S. W., pismem opatrzonym datą [...] lutego 2022 roku (prezentata organu z dnia [...] marca 2022 roku), skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. W treści skargi wskazano, iż decyzja w sprawie warunków zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Warunki zabudowy zostały wydane w oparciu o argumenty z orzecznictwa sądowego, które nie zostały podzielone przez sąd drugiej instancji. Warunki zabudowy zostały uzgodnione przez urbanistkę działającą na zlecenie Gminy T. . Warunki zabudowy wydane zostały po 9 miesiącach, a umorzenie postępowania w sprawie warunków zabudowy nastąpiło zanim plan miejscowy stał się prawomocny i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Wojewody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). W świetle art. 145 §1 pkt 1-3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sprawy ze skarg, których przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż powołane w treści skargi. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest postanowienia organu administracji publicznej rozstrzygające o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydane na podstawie art. 61a § 1 i §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.). Adresat nie skorzystał z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 w związku art. 144 K.p.a.) i wniósł skargę w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a. Wskazane rozstrzygniecie jest aktem, który zakończył postępowanie administracyjne bez merytorycznego rozpoznawania kwestii objętych zakresem przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wskazanych w treści art. 156 § 1 pkt 1-7 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonego do sądu administracyjnego nie były kwestie dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy z rażącym naruszeniem prawa, to przedmiotem rozpoznania i wyrokowania w postępowaniu sądowoadministracyjnego nie mogą być kwestie dotyczące nieważności decyzji o warunkach zabudowy o numerze [...] Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest, i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22). Oczekiwania zgłaszane w skardze wykraczają poza kompetencje sądu administracyjnego aktualizowane przedmiotem zaskarżonego aktu, tj. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Analiza akt sprawy ujawniła jednak, że zaskarżone postanowienie jest obarczone wadą, która uzasadnia jego usuniecie z obrotu prawnego. W treści podania z dnia [...] lipca 2020 roku wnioskodawca zawarł żądanie i wskazał, że występuje o stwierdzenie wydania z rażącym naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy numer [...] Treść żądania wskazanego we wniosku o wszczęcie postępowania jest dla organu wiążąca. W części wstępnej oraz w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało, że S. W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla budowy hali produkcyjno-usługowo-biurowo-magazynowej z funkcją produkcji nie zaliczoną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko(wypalane kształtowe blach stalowych gazowo i plazmowo) na terenie działek nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina T. . Tymczasem z sentencji wydanego rozstrzygnięcia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło "odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] marca 2015 roku (znak:[...])". Stwierdzić zatem należy, że przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia (art. 107 § 1 pkt 5 w związku z art. 126 K.p.a.) nie koresponduje z treścią jego uzasadnienia, a do tego nie dotyczy żądania wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 126 K.p.a.), które zgodnie z art. 63 § 2 K.p.a. zawarte zostało we wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2020 roku Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia (pkt 1 wyroku). O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi ([...] zł).