IV SA/Po 209/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchyla zaskarżone postanowienie Sygn. akt IV SA/Po [...] U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Wojewoda (dalej: Wojewoda) na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: K.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania B. N. (dalej: skarżący) z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta P. decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W decyzji tej strony zostały pouczone o przysługującym prawie i trybie wniesienia od niej odwołania. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji organu administracji wydanej w I instancji można wnieść do organu administracji wyższego stopnia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Wymieniona decyzja została doręczona skarżącemu dnia 16 listopada 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W dniu 30 listopada 2017 r. upływał termin do wniesienia odwołania, natomiast odwołanie od powyższej decyzji wniesione zostało dnia 4 grudnia 2017 r., a więc po upływie terminu. Termin czternastodniowy do wniesienia odwołania jest terminem prekluzyjnym dla strony. Jego niedotrzymanie (uchybienie) powoduje pewne ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego, w tym przypadku odwołania - wskutek czego decyzja staje się ostateczna. Z uwagi na to, że skarżący, wnosząc odwołanie po upływie ustawowego terminu, nie wystąpił o przywrócenie terminu do jego wniesienia w trybie przewidzianym w art. 58 § 1 K.p.a., Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie powyższe skarżący w ustawowym terminie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze napisał, że decyzji Prezydenta o wymeldowaniu nie odebrał 16 listopada 2017 r., a odwołanie napisał 4 grudnia 2017 r., natychmiast po powzięciu informacji o tejże decyzji. Jednocześnie wniósł o przywrócenie przez Sąd terminu. Pełnomocnik z urzędu skarżącego, uzupełniając jego skargę zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 134 K.p.a. w zw. z art. 57 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez uznanie, że skarżący naruszył termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2017 r., podczas gdy zdaniem skarżącego nie naruszył on przewidzianego w ustawie terminu na złożenie odwołania, albowiem zdaniem skarżącego nie otrzymał tego pisma dnia 16.11.2017 r. Pracownik Aresztu Śledczego potwierdził swym podpisem odbiór pisma przez skarżącego dopiero 21 listopada 2017 r., a nie zaś 16 listopada 2017 r. 2. art. 134 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez uznanie, że skarżący dokonał naruszenia terminu do wniesienia odwołania na od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2017 r., podczas gdy Pracownik Aresztu Śledczego potwierdził swym podpisem odbiór pisma przez skarżącego dopiero 21 listopada 2017 r., a nie zaś 16 listopada 2017 r. 3. art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. 4. art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., w zw. z art. 8 K.p.a., w zw. z art. 9 K.p.a., w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez uznanie, że skarżący dokonał naruszenia terminu do wniesienia odwołania na od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2017 r., a nadto iż nie złożył wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania, podczas gdy organ I Instancji nie pouczył skarżącego o konieczności złożenia wniosku [o przywrócenie terminu] do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy był do tego zobowiązany. Nadto podkreślił, że należy, iż skarżący dokonał tej czynności w niezwłocznie po jego pouczeniu tj. składając wniosek o przywrócenie terminu w skardze złożonej dnia 22 stycznia 2018 r. Wskazując na powyższe, pełnomocnik wniósł o: 1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wobec złożonego przez skarżącego odwołania w terminie, a nadto na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, wnoszę o uchylenie decyzji organu I instancji w całości; 2. na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku, w sprawie opłat za czynności adwokackie, przyznanie wyznaczonemu adwokatowi z urzędu wynagrodzenia — kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu — według norm przepisanych, oświadczając w tym zakresie, że ww. wynagrodzenie nie zostało opłacone nawet w części. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest, w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2017 r. Odwołanie to można było wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest przedwczesne. Zwrócić należy uwagę, że skarżący już w piśmie datowanym na dzień 24 grudnia 2017 r. (wpływ do Urzędu Miasta P. dnia 3 stycznia 2018 r.) podniósł, ze odwołanie wniósł w prawidłowym terminie. Do W. Urzędu Wojewódzkiego dotarło ono dopiero dnia 8 stycznia 2018 r., a więc na dzień przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie zmienia to jednak faktu, że znajdujące się w aktach organu I instancji potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 13 listopada 2017 r. budzi wątpliwości: obok daty 16 listopada 2017 r., na której oparł się Wojewoda figuruje na nim także data 21 listopada 2017 r. umieszczona obok podpisu funkcjonariusza aresztu śledczego doręczającego przesyłkę skarżącemu. Ta rozbieżność obligowała organ orzekający do podjęcia działań w celu jej wyjaśnienia. Jeśli bowiem datą doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta P. byłby dzień 21 listopada 2017 r., to odwołanie wniesione przez niego dnia 4 grudnia 2017 r. byłoby złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Niewyjaśnienie rozbieżności dat na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki przez skarżącego skutkuje uznaniem, ze zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 K.p.a. obligującego organ do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i art. 77 § 1 K.p.a. zobowiązującego organ do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Uchybienie to w sposób oczywisty mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewoda zwróci się do administracji Aresztu Śledczego w P. o wyjaśnienie rozbieżności na potwierdzeniu odbioru przesyłki przez skarżącego i jednoznaczne wskazanie daty, w jakiej doręczono mu decyzję Prezydenta miasta P. z dnia [...] listopada 2017 r. Marginalnie zauważyć należy, że w ocenie Sądu nie zaistniały przesłanki do odroczenia rozprawy ze względu na sygnalizowane przez pełnomocnika trudności w kontakcie ze skarżącym po opuszczeniu przezeń zakładu karnego. Skarżący poinformowany został o osobie i adresie ustanowionego dla niego pełnomocnika (k. 45 i 50 akt), mógł się z nim zatem skontaktować po opuszczeniu zakładu karnego. Brak inicjatywy skarżącego w tym zakresie nie może tamować postępowania przed Sądem. Za niecelowe uznać należy także rozważanie kwestii przywrócenia terminu, skoro skarżący konsekwentnie twierdzi, że termin został zachowany. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.