IV SA/Po 217/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-10-04

Skład orzekający: WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska, NSA Paweł Miładowski, As. sąd. Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia decyzji organu I instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie zastosowało art. 149 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r., uznając postępowanie odwoławcze za bezprzedmiotowe. Przepis ten ma charakter materialnoprawny i przewiduje wygaśnięcie decyzji z mocą od daty wejścia w życie ustawy (ex nunc), a nie procesowy. Ponadto, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, stosuje się przepisy nowej ustawy, co oznacza, że SKO powinno rozpoznać odwołanie na podstawie przepisów ustawy z 2004 r.
Stan faktyczny
A. T. złożył odwołanie od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznającej mu zasiłek celowy w wysokości 60 zł, kwestionując jego wysokość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia decyzji organu I instancji na mocy art. 149 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 2004 r. A. T. złożył skargę do WSA, zarzucając lekceważenie jego potrzeb i przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski As. sąd. Izabela Kucznerowicz ( spr. ) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w IV wydziale na rozprawie w dniu 4 października 2006 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję /-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski KB/ Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia G. decyzją z dnia [...] r. nr [...]na podstawie art. 2, art. 4 i art. 32 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm. zwanej dalej ustawą) w zw. z art. 43 ust. 1 i 3 ustawy i art. 130 § 4 kpa przyznał A. T. zasiłek celowy w wysokości 60 zł z przeznaczeniem na środki czystości, na miesiąc marzec 2004 r. Odwołanie od decyzji złożył A. T. kwestionując wysokość przyznanego zasiłku i zarzucając, że kwota 60 zł nie wystarcza na pokrycie jego potrzeb. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 149 ust. 1 w zw. z art. 150 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej umorzyło postępowanie odwoławcze. Organ uznał, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe bowiem art. 149 ust 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. stwierdza, że z dniem wejścia w życie ustawy, wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.). Skoro więc decyzja I instancji wygasła stąd bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. Skargę na decyzję złożył A. T. zarzucając podobnie jak w odwołaniu, że organy administracyjne lekceważą jego potrzeby, przyznają zbyt niską pomoc i załatwiają sprawy przewlekle. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. W postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działania organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Przepis art. 149 ustawy stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8. Organ odwoławczy wadliwie zastosował przepisy art. 149 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 ze zm.) i uznał, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe (art. 150 KPA). Art. 149 ust 1, który mówi, że ,, z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) ...’’ jest przepisem materialno-prawnym, nie zaś procesowym. Przewiduje on wygaśnięcie wszystkich decyzji, lecz ze skutkiem ex nunc, tj. z datą wejścia w życie ustawy z 2004 r. i dotyczy on decyzji określającej prawo do świadczeń po 1 maja 2004 r.. Wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenia powoduje, że ustaje obowiązek wypłacania świadczeń na przyszłość. Jest też oczywistym, że dotyczy to decyzji ostatecznych na mocy których strona nabyła prawo. Spod kontroli nie są wyłączone nawet decyzje negatywne (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8.03.2005 r. sygn. P15/04). Stąd przepis art. 149 ust 1 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Z uwagi na to, że decyzja organu I instancji zapadła pod rządami ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. i nie nabyła ona przymiotu ostatecznej na skutek złożonego odwołania – w sprawie miał zastosowanie przepis art. 150 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który stanowi, że do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy tj. 1.05.2004 r. stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Znaczy to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie winno stosować przepisy art. 39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z tych też powodów wadliwy jest w niniejszej sprawie wywód dotyczący bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit ,,a’’ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy, ponieważ zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. /-/I.Kucznerowicz /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło