IV SA/Po 219/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy R.P., będący pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych? Czy M.P., strona postępowania, wykazał wystarczająco swoją trudną sytuację materialną, aby uzyskać prawo pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy R.P., ponieważ jako pełnomocnik nie jest stroną postępowania i nie posiada interesu prawnego w uzyskaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek M.P. o prawo pomocy został oddalony z powodu niewykazania jego trudnej sytuacji materialnej i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu, co uniemożliwiło obiektywną ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku R.P. i M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony w związku ze skargą M.P. na postanowienie odrzucające jego skargę na odmowę wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy obu wnioskodawcom. R.P. jako pełnomocnik nie miał interesu prawnego, a M.P. nie wykazał swojej sytuacji materialnej. Pełnomocnik wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, a sprawa została rozpoznana przez Sąd.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono R.P. przyznania prawa pomocy. 2. Odmówiono M.P. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. i M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego od załatwienia sprawy postanawia 1. odmówić R.P. przyznania prawa pomocy 2. odmówić M.P. przyznania prawa pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 lipca 2013r. odrzucił skargę M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. od załatwienia sprawy. W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego R.P. złożył w imieniu własnym oraz w imieniu skarżącego, sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 października 2013r. odmówił wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdzono, że w niniejszej sprawie R.P. występuje jako pełnomocnik skarżącego, w związku z czym działa on wyłącznie w imieniu i na rzecz skarżącego. W konsekwencji R.P. nie będąc stroną niniejszego postępowania nie ma interesu prawnego w uzyskaniu prawa pomocy a tym samym nie może być one mu przyznane.
Natomiast co do wniosku złożonego przez skarżącego M.P. wskazano, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w piśmie uzupełniającym ten wniosek skarżący twierdzi, że znajduje się w trudnej sytuacji, otrzymywał zasiłek rentowy z KRUS w wysokości [...] zł., jest niezdolny do pracy i mieszka w domu, który należy do osób trzecich. Skarżący pomimo wezwania nie podał kim są dla niego osoby, w których domu zamieszkuje. Skarżący, mimo wezwania, nie podał również w jakiej wysokości ponosi pozostałe koszty miesięcznego utrzymania, nie złożył zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, nie podał czy posiada pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, nie wyjaśnił z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w Spółce [...] Sp. z o.o. oraz w Spółce [...]Sp. z o.o. w organizacji, nie podał czy posiada poza w.w spółkami udziały w innych spółkach, nie wyjaśnił czy w okresie ostatnich pięciu lat posiadał jakieś nieruchomości, jeżeli tak to jakie, czy zbył te nieruchomości, jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób, nie podał czy prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi został zajęty jego majątek, rachunek bankowy, nie przedłożył dokumentów o zajęciu majątku i rachunku bankowego, nie podał jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana. Skarżący nie przedłożył również odpisu decyzji KRUS, z której wynika kiedy, na jaki okres została przyznana skarżącemu renta, wnioskodawca nie wyjaśnił również czy poza dochodem z tytułu renty uzyskuje inne dochody, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, nie przedłożył również dokumentów, z których wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Skoro więc wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył wszystkich żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, to referendarz przyjął, że nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowo-finansowego strony, a zatem wniosek należało oddalić.
Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył więc, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ramach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż z treści formularza o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie wynika, że został on złożony przez pełnomocnika skarżącego (R.P.) w imieniu własnym i w imieniu skarżącego (M.P.).
Mając powyższe na uwadze oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R.P. stwierdzić należy, iż nie ma on statusu strony w sprawie, a co za tym idzie niedopuszczalnym jest przyznanie mu prawa pomocy. Powyższe wynika bowiem wprost z treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznane może być tylko stronie tego postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego (por. postanowienie NSA z 25 września 2008 r., I OZ 709/08), który może złożyć wniosek w tej sprawie według reguł określonych w art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym M.P. wskazać należy, że z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w ocenie Sądu nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało bowiem wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu z dnia 18 września 2013 roku. W piśmie z dnia 1 października 2013 r., pełnomocnik skarżącego odnosząc się do sytuacji majątkowej MP. wskazał, iż jest on w trudnej sytuacji gdyż do tej pory jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie z KRUS w kwocie [...] zł. pełnomocnik poinformował również, iż skarżący jest niezdolny do pracy, chodzi pieszo, zajmuje lokal należący do osób trzecich i zalega z opłatami za ten lokal.
Oceniając powyższe stwierdzić należy, iż samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pomimo wezwania nie przedłożył bowiem żadnych informacji i dokumentów objętych wezwaniem przesłanym celem ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Powyższe dotyczy w szczególności odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., odpisów z wszystkich kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, podania informacji czy posiada pojazdy podlegające obowiązkowi rejestracji, kosztów miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki, podania z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w spółce [...] Sp. z o.o. oraz w spółce [...] Sp. z o.o. w organizacji, podania czy posiada lub posiadał w okresie ostatnich pięciu lat jakieś nieruchomości, podania do kogo należy dom, w którym mieszka, podania czy przeciwko skarżącemu prowadzone są postępowania egzekucyjne. Powyższego M.P. nie wykonał pomimo, że na nim jako wnioskodawcy ciążył obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., tzn. że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło