IV SA/Po 22/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 maja 2013 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...], 2. przyznaje adwokat K. B. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie [...] ([...]) zł podwyższone o kwotę [...] ([...]) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej IV SA/Po 22/13 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami prawa zabudowy działki zlokalizowanej w [...] przy ulicy [...] [...] nr ewidencyjny działki [...] w zakresie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej studni, szamba, ogrodzenia od strony działek [...], [...], [...]. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że w wyniku dogłębnej analizy przesłanek wznowienia postępowania organ nie stwierdził zaistnienia którejkolwiek z tych, które wymienia art. 145 § 1 pkt 1 do 8 K.P.A i art. 145 a K.P.A, a okoliczność na którą powołała się wnioskodawczyni H. S. iż sąsiad B. K. wybudował dom na jej działce nie odpowiada żadnej z przesłanek wymienionych wyżej przepisów. W zażaleniu od postanowienia H. S. zakwestionowała w całości stanowisko organu I instancji. W wyniku rozpoznania zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] po uzupełnieniu postępowania poprzez wezwanie żalącej do wskazania podstaw prawnych do wznowienia postępowania dnia [...] maja 2012 r., a także uzyskania oświadczenia od żalącej w formie protokołu sporządzonego w biurze organu [...] października 2012 r. dotyczącego między innymi terminu w jakim H. S. dowiedziała się o podstawach wznowienia – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że organ I instancji zasadnie odmówił wznowienia postępowania bowiem o przesłankach na podstawie których żąda wznowienia dowiedziała się 2 lata przed złożeniem wniosku. Dalej organ stwierdził, że H. S. żądała wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.P.A., a organ pierwszej instancji niezasadnie przeanalizował wszystkie przesłanki z art. 145 § 1 K.P.A. Toteż organ odwoławczy odniósł się wyłącznie do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.P.A. i stwierdził, że postępowanie nie wykazało aby przy wydaniu decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2011 r. nr [...], dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, czy też że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Dodatkowo organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem jednomiesięcznego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. S. zakwestionowała postanowienia organów obu instancji, zarzucając, że uczestnik B. K. pobudował sporne urządzenia na jej działce, przekroczył kubaturę obiektu i żądała zwrotu [...] m2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić jednakże nie z powodów wyeksponowanych w skardze, przy czym powody dla których Sąd uchylił zaskarżone postanowienia dotyczą naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 149 § 3 KPA w brzmieniu ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r. nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia i oznacza, że podstawą do odmowy mogą być tylko względy formalne, a nie merytoryczne. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 KPA lub art. 145 a § 2 K.P.A., a w zakresie żądania wznowienia postępowania opartego na przesłance naruszenia równego traktowania, w terminie określonym w art. 145 b § 2 K.P.A. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych wystąpi wówczas gdy: - strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej - gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną - gdy żądanie opiera się na podstawach z art. 156 § 1 KPA. Natomiast niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży osoba fizyczna, czy prawna - niebędąca stroną - niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Natomiast merytoryczne badanie przyczyn wznowienia następuje już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jednakże aby doszło do wszczęcia postępowania i badania przesłanek wznowienia, przesłanki te muszą zostać wskazane we wniosku o wznowienie postępowania. Samo zaś badanie oznacza sprawdzenie czy przesłanki wskazane we wniosku spełniają hipotezę normy prawnej określonej w art. 145 § 1 K.P.A. Jeżeli jednak strona występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia, nie uzasadnia wniosku, bądź wskazuje na argumenty które nie mogą stanowić przesłanek wznowienia, organ winien odmówić wznowienia bowiem stanowi to przeszkodę formalną do wznowienia postępowania. Uwzględniając powyższe rozważania w kontrolowanej sprawie, w której akta administracyjne są wspólne ze sprawą IV SA/Po 21/13, Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych brak jest wniosku o wznowienie postępowania. Uniemożliwia to kontrolę czy i jaką podstawę prawną swego żądania wskazywała skarżąca, a z treści uzasadnienia postanowienia wynika jedynie, że wniosek H. S. wpłynął [...] lutego 2012 r. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wstępnej kontroli wniosku, w szczególności nie badał czy wniosek złożono w terminie. Dokonał natomiast analizy przesłanek wznowienia, która to analiza byłaby dopuszczalna dopiero po wznowieniu postępowania. Te uchybienia proceduralne, uszyły uwadze organu odwoławczego. Wprawdzie organ odwoławczy wezwał żalącą się do sprecyzowania, która z przesłanek art. 145 § 1 K.P.A. jako podstawę swego żądania wskazuje, i zajął się kwestią zachowania terminu do złożenia wniosku, jednakże po wskazaniu przez H. S. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.P.A. również dokonał ich analizy w uzasadnieniu postanowienia, w sytuacji kiedy nie wszczęto postępowania wznowieniowego. Również lakonicznym i pobieżnym było ustalenie zachowania terminu do złożenia wniosku, bowiem skoro niespornym jest, że wniosek dotyczy decyzji PINB wydanej w daniu [...] października 2011 r. to w dniu [...] października 2012 r. nie upłynęło 2 lata, o którym to terminie żaląca zeznała do protokołu, gdyż w takiej sytuacji wiedza o okolicznościach odpowiadająca przesłankom z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.P.A winna być wykorzystana przez H. S. przy wydawaniu decyzji PINB w dniu [...] października 2011 r. w którym to postępowaniu żaląca się uczestniczyła na prawach strony. Skoro więc organ odwoławczy uznał, że zarzuty żalącej wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego i powziął wątpliwości co do zachowania terminu, nie powinien utrzymywać w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. będącego przedmiotem zażalenia lecz winien orzec kasatoryjnie, wskazując na obowiązek badania podstaw formalnych wniosku bo tylko brak tych podstaw i uchybienie terminowi w złożeniu wniosku pozwala na wydanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 K.P.A. Ubocznie należy również wskazać, że orzeczenie wydawane przez organ I instancji winno wskazywać w rozstrzygnięciu datę i nr decyzji (postanowienia) indywidualizujący dany akt. Natomiast w trakcie kontroli sprawy Sąd stwierdził, że na przestrzeni lat organ I instancji rozstrzygając różne żądania strony posługuje się takimi samymi numerami sprawy, a częstokroć wydaje pod tym samym numerem różne rozstrzygnięcia w różnych sprawach i to w tej samej dacie. Zdaniem Sądu takie postępowanie nie jest prawidłowe i może powodować trudności w identyfikacji aktu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy administracji publicznej w pierwszej kolejności winny skontrolować przesłanki formalne wniosku o wznowienie postępowania – w niniejszym postępowaniu przede wszystkim przedmiotowe, a także skontrolować zachowanie terminu do złożenia wniosku wznowieniowego. Brak zachowania terminu, bądź brak przyczyn przedmiotowych winno skutkować wydaniem postanowienia w trybie art. 149 § 3 K.P.A. Natomiast ewentualna kontrola przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.P.A. może nastąpić po uprzednim wznowieniu postępowania. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 250 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji wyroku. MZ