IV SA/Po 221/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-26
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Makosz-Frymus, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty drogowej w pojeździe, podczas gdy opłata została uiszczona, ale kierowca nie miał przy sobie dowodu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracyjne błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego. Ustawa o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym od 28 września 2003 r., rozróżnia sytuację wykonywania transportu bez uiszczenia opłaty od sytuacji braku dowodu uiszczenia opłaty w pojeździe. W przypadku przedstawienia dowodu uiszczenia opłaty za krótszy okres, organ powinien był zbadać jego wiarygodność, a nie automatycznie nakładać karę za brak dowodu w pojeździe, która dotyczy kart opłat miesięcznych, półrocznych i rocznych.Stan faktyczny
Właściciel firmy PPH "S." został ukarany karą pieniężną w wysokości 3000 zł za brak opłaty drogowej podczas kontroli pojazdu należącego do firmy. Skarżący argumentował, że opłata została uiszczona, a kierowca jedynie zapomniał zabrać dowód jej posiadania z firmy. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, uznając naruszenie przepisów. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie dowodu uiszczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i orzekł o zakazie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] w przedmiocie opłaty drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ja decyzję Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2003r. nr[...], 2. zasadza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego P. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/E. Makosz-Frymus
Komendant Miejski Policji w K. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] nałożył karę pieniężną na właściciela firmy PPH "S." z siedzibą w Ż. w wysokości 3000 złotych.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że podczas kontroli drogowej samochodu marki Star 200 o numerze rejestracyjnym [...] należącym do firmy PPH "S." w dniu 27 października 2003 r., kierowanego przez J. B., stwierdzono brak opłaty po drogach krajowych, która to opłata wymagana jest na podstawie §3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r. nr 150 poz. 1684 ze zm.).
W konsekwencji organ stwierdzając naruszenie przez adresata decyzji przepisów prawa materialnego a mianowicie art. 92 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i pozycji 1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. nr 149, poz. 1452) nałożył karę opisaną we wstępie.
W odwołaniu od decyzji właściciel firmy PPH "S." - P. S. jakkolwiek przyznał, że kontrolowany w dniu 27 października 2003 r. pojazd stanowi jego własność, to z treści art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym wynika, że to kierowca pojazdu samochodowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego do kontroli organu dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Takiego obowiązku przepisy nie nakładają na przedsiębiorcę.
Jednak generalnym zarzutem odwołania było to, że faktycznie odwołujący posiadał siedmiodniową kartę opłaty ważną od 22.10.2003 r. do 29.10.2003 r. nr [...] dotyczącą pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], której uwierzytelnioną kopię załączono do odwołania, a jednie kierowca zapomniał ją z firmy zabrać.
W wyniku rozpoznania odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...].12.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w pełni podzielił jej argumentację zarówno odnoszącą się co do stanu faktycznego jak i prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organowi administracyjnemu błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżący nie dokonał opłaty, natomiast już przy odwołaniu P. S. wykazał, że opłaty dokonał, a jednie kierowca nie posiadał dowodu podczas poruszania się po drodze pojazdem.
Zarzucając organowi iż nie odniósł się do zarzutów odwołania skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona.
Bezspornym jest, że kontrola samochodu należącego do skarżącego miała miejsce w dniu 27 października 2003 r. W tym samym dniu zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie. Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego określa ustawa z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zmianami). Nowelizacja ustawy o transporcie drogowym nastąpiła ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452). Artykuł 16 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej ustawę stanowi, że zmiany, oprócz enumeratywnie wymienionych przepisów zaczynają obowiązywać od dnia 28 września 2003 r., zatem wydając decyzje w niniejszej sprawie organy administracyjne I i II instancji winny stosować przepisy obowiązujące w tym zakresie od dnia 28 września 2003 r. Komendant Miejski Policji w K., w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].11.2003 r. wskazał jako "przepis naruszony" art. 92 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z poz. 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 23.07.03 (Dz. U. nr 149 poz. 1452) określając w pisemnym uzasadnieniu, że naruszony został przepis par. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. (Dz. U nr 115, poz. 999 ze zm.) w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Przywołany w uzasadnieniu decyzji I instancji art. 92 ust. 4 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Organ I instancji wskazał w swojej decyzji na pozycję 1.4.1 załącznika, gdzie została przewidziana kara w wysokości 3.000 złotych za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych". Takiej wysokości kara pieniężna została w decyzji wymierzona skarżącemu. Uszło jednak uwadze organowi administracji, że załącznik do ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2003 r. nr 149, poz. 1452) przewiduje wśród wyszczególnionych naruszeń pod poz. 1.4.1. "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" a pod poz. 1.4.2. "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej..." z tym, że to naruszenie i kara dotyczy tylko karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Taka konstrukcja przepisu wskazuje wyraźnie, że ustawodawca wbrew poglądom prezentowanym w zaskarżonych decyzjach, przewiduje sytuacje w których:
- transport jest wykonywany bez opłaty, lub
- opłata została dokonana lecz brak na to dowodu w pojeździe w momencie kontroli.
Skoro przepisy wyraźnie rozróżniają powyżej opisane sytuacje, organy administracyjne były zobowiązane odnieść się do dowodu jaki załączono do odwołania, a mianowicie opłaty przedstawionej przez P. S., za okres od 22.10.2003 do 29.10.2003 r. Analiza przepisu załącznika pod pozycją 1.4.2. wskazuje, że ustawodawca przewidział wyłącznie karę za brak dowodu opłaty w pojeździe karty opłaty miesięcznej, półrocznej, rocznej. Zakładając racjonalność ustawodawcy należy stwierdzić, że dla sytuacji braku opłaty w pojeździe za okresy krótsze przepisy nie przewidują żadnej kary, jeżeli dowodem posiadania opłaty wykonujący transport w postępowaniu administracyjnym się wykaże, a tylko nie udowodnienie posiadania opłaty pozwala na zastosowanie przepisu z poz. 1.4.1. Ta racjonalność ustawodawcy i wola odmiennych regulacji prawnych wynika z porównania przepisów załącznika do ustawy z 23 lipca 2003 r. i poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 03.07.2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U.z 2002 r. nr 115, poz. 999). Stosując przepisy z poz. 1.4.1 organ nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności dokumentowi przedstawionemu przez P. S. w szczególności, czy i w jakim zakresie karta okazana przez skarżącego nie odpowiada wymogom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 nr 150, poz.1684 ze zm.).
W powyższych okolicznościach, uznając, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić obie decyzje. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy orzeczono o zakazie wykonania zaskarżonej decyzji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ G. Radzicka /-/E. Makosz-Frymus
MK
Powołane przepisy
art. 92 ust. 1art. 9 ust. 4 ustawyart. 87 ust. 1 ustawyart. 92 ust. 4 ustawyart. 92 ust. 4art. 145 §1 pkt 1art. 200 ustawyart. 152
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło