IV SA/Po 221/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi R. O. na czynność materialno-techniczną Inne z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie zawiadomienia o reklamowaniu z urzędu postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu wpis w wysokości [...]) złotych. Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Pismem z dnia 08 lutego 2019 r. R. O. –B. wniósł do tut. Sądu skargę na czynność materialno-techniczną Inne z dnia 18 grudnia 2018 r. polegającą na wpisaniu/zamieszczeniu w ewidencji wojskowej prowadzonej przez WKU w P. informacji o reklamowaniu Skarżącego z urzędu. Organowi zarzucono naruszenie - przepisu art. 116 ust. 4 pkt 1c i ust. 7 w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie reklamowania od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (Dz.U.2004.210.2136 z późn. zm., dalej jako "Rozporządzenie"), polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący zajmuje stanowisko Sekretarza Gminy S. i zwolnieniu skarżącego z obowiązku pełnienia służby wojskowej, pomimo że organ ten nie dysponował wystarczającymi informacjami do prawidłowego określenia zajmowanego przez niego stanowiska pracy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - przepisów art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami faktycznego i formalnego zajmowania przez skarżącego stanowiska referenta prawnego Urzędu Miasta i Gminy S.. Skarżący wskazał, że dnia 15.12.2014 r. pracodawca skarżącego — Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu- rozwiązał z zachowaniem okresu wypowiedzenia z nim umowę o pracę na stanowisku sekretarza gminy. Umowa rozwiązała się w dniu 31.03.2015 r. Dnia 5.10.2018 r. Sąd Okręgowy w P. w wyroku o sygn. VII Pa [...], oddalił apelację pracodawcy skarżącego — Urząd Miasta i Gminy w S. - od wyroku Sądu Rejonowego w P. o sygn. akt. VP [...] z dnia 30.08.2017 r. w którym Sąd ten przywrócił skarżącego do pracy na poprzednich warunkach na stanowisko sekretarza gminy i koordynatora ds. kontroli zarządczej. Dnia 22.10.2018 r. skarżący stawił się w pracy jednak pracodawca oddelegował go do innej pracy. Skarżącemu powierzono stanowisko referenta prawnego w Biurze Radców Prawnych Urzędu Miasta i Gminy S., w okresie od 22.10.2018 r. do 29.03.2019 r. W rezultacie z woli pracodawcy pracownika nie dopuszczono do stanowiska sekretarza gminy, i w dacie zawiadomienia o reklamowaniu z urzędu, nie zajmuje on żadnego stanowiska przewidzianego w zał. Nr [...] do rozporządzenia RM z dnia 21.09.2004 r. W odpowiedzi na skargę organ uznał ją za bezzasadną. Wskazano, że podstawą reklamowania z urzędu jest pisemne zawiadomienie (imienny wykaz osób) przekazane przez uprawniony podmiot (art.116 ust. 5 ustawy) Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania bez dodatkowego dokumentowania i nie prowadzi się w takiej sprawie postępowania administracyjnego. Ustawodawca jednoznacznie określił, że w przypadku reklamowania jest to czynność materialno-techniczna polegająca na wpisaniu lub zamieszczeniu w ewidencji wojskowej faktu reklamowania (art. 116 ust. 7 w/w ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i oraz 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 2 a cyt. artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Przedmiotem niniejszej skargi jest czynność materialno-techniczna dokonana przez Inne w dniu 18.12.2018 r. polegająca na wpisaniu w ewidencji wojskowej, nadesłanej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia, informacji o reklamowaniu z urzędu R. O. -B.. W ocenie Sądu, wskazany w skardze przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem nie mieści się ono w żadnej z wyróżnionych w przywołanym art. 3 § 2 p.p.s.a. kategorii form działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie każda czynność organu musi się mieścić w zakresie działalności administracji publicznej, a w konsekwencji nie każda czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone wprost w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1998 r. II SA 1155/97; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009). Zgodnie z art. 116 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2018.1459 t.j.) nie powołuje się do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osób, które zostały zwolnione z obowiązku pełnienia tej służby w drodze reklamowania. Reklamowania, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wojskowy komendant uzupełnień, a w przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej (ust 2.). 3. Reklamowanie prowadzi się również w czasie pokoju. 4. Reklamowanie następuje: 1) z urzędu i dotyczy osób, które: a) wykonują mandat posła, senatora lub radnego, b) zajmują kierownicze stanowiska państwowe określone w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1998 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1000) lub stanowiska organów administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, c) ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa; 2) na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do czynnej służby wojskowej, o której mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa. Podstawę reklamowania z urzędu stanowi pisemne zawiadomienie (imienny wykaz osób) przekazane przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarię Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz kierowników urzędów jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. a, lub kierowników urzędów państwowych lub urzędów jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców, pracodawców lub innych podmiotów uprawnionych do zatrudnienia lub nawiązania stosunku służbowego w stosunku do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b i c (ust. 5). Reklamowanie stanowi czynność materialno-techniczną podlegającą wpisowi lub zamieszczeniu w ewidencji wojskowej (ust. 7). Zgodnie z § 5 Rozporządzenia, Wojskowy komendant uzupełnień, na podstawie zawiadomień, o których mowa w § 4 ust. 1, i w oparciu o dane zawarte w ewidencji wojskowej: 1) zwalnia osoby ujęte w zawiadomieniu z obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny; 2) informuje podmioty wskazane w § 4 ust. 1 i 4 o dokonanym reklamowaniu, przesyłając im jeden egzemplarz zawiadomienia wraz z adnotacją o reklamowaniu. W przedmiotowej sprawie skarżący wyrokiem Sądu z dnia 30 sierpnia 2017 r. V P [...] został przywrócony do pracy na poprzednich warunkach na stanowisko sekretarza gminy i koordynatora ds. kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta i Gminy S.. Jak wynika ze skargi oraz pisma Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 23 stycznia 2019 r. Skarżący jest zatrudniony na stanowisku sekretarza gminy, jednakże czasowo (do dnia 29 marca 2019 r.) zostało mu powierzone wykonywanie innej pracy. Powyższe w żadnej mierze nie skutkuje zmianą stanowiska pracy oraz otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia. Burmistrz potwierdził, że Skarżący jest zatrudniony na stanowisku, o którym mowa w ust. 12 pkt 5 w załączniku nr [...] do Rozporządzenia, co obligowało go do reklamowania od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Czynności z zakresu administracji publicznej mogą podlegać kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy będą dotyczyły uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ujmując rzecz inaczej kontroli sądowoadministracyjnej będą podlegały czynności stanowiące działania faktyczne, ale tylko takie które w wyniku ich realizacji wywołują następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem (por. M. Jaśkowska, Akty i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako przedmiot kontroli, [w:] J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz (red.), Polski model, s. 168). Tymczasem z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Czynność podjęta przez organ poprzez wpis do ewidencji wojskowej nie kształtuje uprawnień lub obowiązków strony. Czynność taka jest jedynie odzwierciedleniem sytuacji faktycznej - zatrudnienia skarżącego na stanowisku sekretarza gminy, co automatycznie powoduje, że stanowisko to podlega reklamacji z urzędu. W przypadku reklamowania jest to czynność materialno-techniczna polegająca na wpisaniu lub zamieszczeniu w ewidencji wojskowej faktu reklamowania (art. 116 ust. 7 w/w ustawy). W przypadku zaś ustania przyczyny reklamowania, wygasa ono z mocy prawa (art.116 ust.9 w/w ustawy). W myśl natomiast art.116 ust.8 w/w ustawy tylko odmowa dokonania reklamowania na wniosek lub jej uchylenie, w czasie pokoju stanowi decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego. W świetle wskazanych okoliczności, skoro skarga na czynność w przedmiocie wpisania do ewidencji wojskowej faktu reklamowania nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to uznać ją należało za niedopuszczalną, zatem Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.