IV SA/Po 224/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-07-08

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej w postaci umów zawartych przez gminę w ramach zamówień publicznych, oparta na twierdzeniu o tajemnicy przedsiębiorstwa, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej błędnie uznały, że umowy zawarte w ramach zamówień publicznych mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, uniemożliwiając tym samym dostęp do informacji publicznej. Umowy te, z mocy prawa zamówień publicznych, są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko przedsiębiorcy nie jest decydujące w kwestii charakteru informacji publicznej, a organy mają obowiązek samodzielnej oceny, czy przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa są spełnione.
Stan faktyczny
C. J. zwrócił się do Burmistrza K. o udostępnienie umów między miastem a zakładem I.M.s.c. dotyczących pełnienia zastępstwa inwestycyjnego w trakcie budowy pływalni, protokołów wykonania umów oraz faktur. Burmistrz, po uzyskaniu stanowiska przedsiębiorcy, odmówił udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na brak oceny z punktu widzenia ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Burmistrz ponownie odmówił, podtrzymując argumentację o tajemnicy przedsiębiorstwa. SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. W skardze do WSA C. J. zarzucił naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, argumentując, że informacje były już upublicznione i nie spełniają przesłanek tajemnicy przedsiębiorstwa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz C. J. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lipca 2004 r. sprawy ze skargi C.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz C. J. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Pismem z dnia [...] września 2003 roku C. J. zwrócił się do Burmistrza K. o udostępnienie mu informacji publicznej – umów między miastem i gminą K., a zakładem I.M.s.c. w O., dotyczących pełnienia przez ten podmiot gospodarczy zastępstwa inwestycyjnego w trakcie budowy krytej pływalni "W." w K., dokumentów (protokołów) poświadczających wykonanie umów oraz faktur wystawionych w związku z nimi. W ocenie Burmistrza umowy te mogą stanowić tajemnice przedsiębiorstwa dlatego zwrócił się do Z. I. M. do zajęcia stanowiska w sprawie. Pismem z [...] września 2003r. działający w imieniu wspólników prezes P. O. nie wyraził zgody na udostępnienie przedmiotowych dokumentów, argumentując, że zawierają informacje "prawno- handlowo- marketingowe". W tych okolicznościach decyzją z [...]r. nr [...]Burmistrz K. odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. W ocenie burmistrza ustawa z dnia 26 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. Ust. Nr 112 poz. 1198 ze zm.) realizując konstytucyjne prawo do informacji nie ma charakteru nieograniczonego. Jednym z ograniczeń jest tajemnica przedsiębiorców , a wynika to z treści art.5 ust. 2 ustawy. Co jest tajemnicą przedsiębiorstwa podlega ocenie przedsiębiorcy i jego stanowisko ma charakter decydujący w tej kwestii. Protokołów zaś o należytym wywiązywaniu się z umów nie sporządzono, bowiem prawidłowość wykonania prac potwierdzano zapłatą za faktury i ich drugostronny opis. W następstwie odwołania C. j. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...]r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy argumentował, że nie przeprowadzono oceny z punktu widzenia regulacji ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w szczególności jej art. 11. Ponownie rozpoznając sprawę burmistrz K. decyzją z dnia [...]. nr [...]wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 5 ust. 2 i art. 16 ustawy z 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej po raz kolejny odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej przez niego informacji publicznej podtrzymując dotychczasowe twierdzenia. Nadto burmistrz K. argumentował, że w odpowiedzi na wezwanie Spółka Cywilna-Z. I. M. w O. ponownie utrzymywała, że żądane informacje są tajemnicą przedsiębiorstwa także w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i, że podjęto działania dla zachowania ich poufności. Stanowisko przedsiębiorcy w tym zakresie jest dla organów wiążące. W odwołaniu C. J. utrzymywał, że żądane wiadomości mają charakter informacji publicznej i winny być mu udostępnione, że to do organu orzekających należy ocena czy informacja jest tajemnicą przedsiębiorstwa, czy też nie, a wynika to wprost z art. 11 ust. 4 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepis ten daje przymiot tajemnicy przedsiębiorstwa, informacją które mają charakter technologiczny, handlowy lub organizacyjny; po wtóre nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej oraz po trzecie nie podjęto w stosunku do tych informacji działań w celu zachowania poufności. Wszystkie te trzy przesłanki muszą nastąpić łącznie. Tymczasem informacje były upublicznione w prasie, a Spółka Cywilna nie podjęła działań w celu zachowania ich poufności. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium odwoławcze, decyzją z dnia [...]. [...]. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonych decyzji pierwszoinstancyjnych. W rzeczywistości organ odwoławczy podzielił wywody i argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. J. zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 1 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), a nadto uchybienia proceduralne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc postępowanie z naruszeniem art. 7, 77, 136 KPA. W zasadzie skarga odwołuje się do przywołanej już w odwołaniu argumentacji. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i burmistrz K. przeoczył, ze w przypadku takich kontraktów istnieją specjalne procedury mające właśnie chronić wydatkowane z kasy publicznej aktywa i zapewniać nadzór i kontrolę nad ich gospodarowaniem. Takie procedury wprowadziła między innymi ustawa z dnia 10 czerwca 1994r. o zamówieniach publicznych. Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowe kontrakty zawierane były pod rządem jej obowiązywania. Z art. 74a także wynika, że umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. W zasadzie już przepis art. 1 komentowanej ustawy wprowadza zasadę jawności umów w sprawie zamówień publicznych. Zestawiając regulacje tej ustawy zarecypowane także w aktualnie obowiązującym przepisie – ustawie z dnia 29.01.2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. Ust. Nr 19 poz.177) z przepisami ustawy z dnia 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, poz. 1198 ze zm.), pojęcie informacji publicznej ma szeroki zakres i odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do niej. Pojęcie to rozciąga się zarówno na fakt istnienia danej umowy jak i jej treść, a w konsekwencji także skutków wykonania bądź nie wykonania postanowień kontraktu. Skoro wszelka informacja w sprawach publicznych jest informacją publiczną w rozumieniu wyżej wymienionych ustaw, to także treść umów dotyczących majątku publicznego, także ma charakter informacji publicznej. To, że informacja ma charakter informacji publicznej nie oznacza jeszcze, iż możliwy jest do niej nieograniczony dostęp. Te ograniczenia zawiera między innymi przywołany przez organy orzekające art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), który z kolei odsyła między innymi do ochrony tajemnic ustawowo chronionych. Taka tajemnicą jest także tajemnica przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11, ust. 4 ustawy z dnia 1.09.2003r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ma rację skarżący, że informacja stanowi tajemnice przedsiębiorstwa, gdy spełnione są łącznie trzy następujące przesłanki. Wiadomość dotyczy informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych, posiadających wartość gospodarczą, nie ujawnionych do wiadomości publicznej, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zestawiając przywołane wyżej normy przyjąć należy za prawidłową wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez skarżącego. Ma bowiem on rację utrzymując, że niezbędne działania w celu zachowania poufności owej tajemnicy, w przypadku umów winny być podjęte w chwili ich zawierania, względnie także później w sytuacji, gdy informacja dotąd nie była ujawniona. Inaczej przepis ten musiałby mieć inne brzmienie. Organy orzekające nie zwróciły uwagi i nie ustosunkowały się do twierdzeń skarżącego, że informacje były już wcześniej upublicznione. Nie rozważono, że jeśli do tych umów doszło w warunkach ustawy o zamówieniach publicznych to z istoty takich umów wynika, że musiały być one zgodnie z ustawą jawne. Wyklucza to zatem możliwość późniejszego podjęcia działań w celu zachowania ich poufność w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. To z kolei przesądza, że wbrew wywodom Burmistrza i SKO żądana informacja nie odpowiada definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. Zresztą gdyby przyjąć tu argumentację organów orzekających w tej sprawie, to za każdym razem strona zawierająca umowę z organem administracji publicznej, wbrew wyraźnym zapisom ustawy, mogłaby uniemożliwić społeczna kontrolę gospodarowania publicznym mieniem. Takie rozumowanie przepisów sprzeczne jest z obowiązującym porządkiem prawnym i nie znajduje aprobaty sądu w tym składzie. Wbrew też ocenie zawartej w uzasadnieniu kwestionowanych rozstrzygnięć, to nie przedsiębiorca lecz organ administracji publicznej, od którego żąda się dostępu do informacji publicznej rozstrzyga czy informacja ma charakter publiczny w rozumieniu ustawy (u.d.i.p.) z dnia 6 września 2001r., czy też nie. Nie ma tu decydującego znaczenia ocena jednej ze stron takiego kontraktu. Należy bowiem podzielić także i to przekonanie skarżącego, że taki kontrahent jest w pewnym sensie zainteresowany nie upowszechnianiem wiadomości o treści porozumienia i sposobu w jaki realizuje umowę opłacaną ze środków publicznych. W tych okolicznościach zaskarżone rozstrzygnięcie sprzeczne jest z przywołanymi wyżej normami prawnymi, a postępowanie oraz lakoniczność uzasadnienia nie odpowiadającego standardom art. 107 § 3 KPA powoduje konieczność jego uchylenia oraz uchylenia rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 wyżej wymienionej ustawy (p.o p.p.s.a.). Nie orzeczono przy tym w trybie art.152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu. Zarówno wykonanie jak i wstrzymanie wykonania aktu rodzi dla skarżącego podobne skutki procesowe. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło