IV SA/Po 227/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-04-09
Skład orzekający: Wojciech Rowiński, Monika Świerczak, Jacek Rejman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu mieszkalnego, który w części był wynajmowany na cele mieszkaniowe, a następnie zaprzestano tego najmu, spełnia przesłankę wykorzystywania lokalu wyłącznie na cele mieszkaniowe, uprawniającą do 99% bonifikaty od opłaty przekształceniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel lokalu, który w części był wynajmowany na cele mieszkaniowe, a następnie zaprzestano tego najmu, spełnia przesłankę wykorzystywania lokalu wyłącznie na cele mieszkaniowe, uprawniającą do 99% bonifikaty od opłaty przekształceniowej. Organy administracji nie zbadały prawidłowo stanu faktycznego, ograniczając się do bezrefleksyjnego przyjęcia stanowiska organu pierwszej instancji i nie przeprowadzając merytorycznego postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Skarżący A. P. ubiegał się o 99% bonifikatę od opłaty przekształceniowej, powołując się na orzeczoną wobec niego niepełnosprawność. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania 99% bonifikaty, przyznając jedynie 75%, argumentując, że część lokalu była wykorzystywana na działalność gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że lokal był wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe, a najem jednego pokoju nie stanowił działalności gospodarczej. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty przekształceniowej użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 8 września 2022 r. o nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2025 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. P. (dalej "skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 8 września 2022 r., nr [...], odmawiającej przyznania bonifikaty 99% od jednorazowej opłaty przekształceniowej, przyznającej bonifikatę 75% w wysokości [...] zł od powierzchni wykorzystywanej w celu mieszkaniowym, z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium podniosło, że w związku ze zgłoszonym przez skarżącego zamiarem jednorazowego wniesienia opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie: obręb Ł., ark. Mapy 31, działka nr [...] i [...] o powierzchni łącznej 378 m˛, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], Prezydent Miasta P. w dniu 15 grudnia 2021 r., w trybie art. 7 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. 2024, poz. 386 ze zm., dalej "ustawa przekształceniowa") poinformował na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty z tytułu przekształcenia (nr sprawy: [...]).
Odwołujący we wniosku wyraził zamiar jednorazowego wniesienia opłaty przekształceniowej za przedmiotowy lokal oraz wniósł o udzielenie przysługującej mu bonifikaty, a nadto oświadczył, że jest on wykorzystywany w celu prowadzenia działalności gospodarczej w części wynoszącej 14,5 m˛.
W dniu 18 sierpnia 2022 r. organ I instancji wydał skarżącemu zaświadczenie o wniesieniu jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, które jest podstawą do złożenia wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wpisu roszczenia o opłatę.
W dniu 29 sierpnia 2022 r. A. P. złożył pismo oznaczone jako wniosek - korekta wniosku, w którym zwrócił się o uwzględnienie faktu, iż nie prowadzi działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu od dnia 12 sierpnia 2022 r.
Decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia 8 września 2022 r., odmówiono A. P. przyznania bonifikaty 99% od jednorazowej opłaty przekształceniowej, przyznając jednocześnie bonifikatę 75% w wysokości [...] zł od powierzchni wykorzystywanej w celu mieszkaniowym, z tytułu przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ I instancji przytoczył art. 9a ustawy oraz Uchwałę Nr [...] Rady Miasta P. z dnia 3 grudnia 2019 r. w sprawie warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów i wysokości stawki procentowej tej bonifikaty. Organ I instancji uznał, że skoro bonifikata od opłaty jednorazowej w wysokości 99% przysługuje osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność, (a takową jest odwołujący), lecz dotyczy to właścicieli lokali mieszkalnych służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a odwołujący oświadczył, że część lokalu wykorzystywał na potrzeby działalności gospodarczej, to nie przysługuje mu bonifikata w wysokość 99%, lecz w wysokości 75%.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. P., wskazując że na dzień wydania decyzji nieruchomość była w całości wykorzystywana na własne cele, lokal nigdy nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy praw przedsiębiorców, a organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny.
Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 7 ww. ustawy z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, a właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa).
Jednocześnie ustawa w art. 9 ust. 4 przewiduje, że w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Tym samym wysokość oraz warunki udzielania bonifikat w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej zostały scedowane przez ustawodawcę na jednostki samorządu terytorialnego.
SKO wskazało, że stosowną uchwałę podjęła Rada Miasta P. w dniu 3 grudnia 2019 r. Nr [...] w sprawie warunków udzielania bonifikaty od opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów i wysokości stawki procentowej tej bonifikaty. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 1 tejże Uchwały bonifikatę, o której mowa w § 2 ust. 1 i ust. 2, stosuje się, jeżeli spełniony jest m.in. następujący warunek: wnioskodawca w dniu zgłoszenia zamiaru jednorazowego wniesienia opłaty z tytułu przekształcenia nie posiada zadłużenia wobec Miasta P., związanego z nieruchomością będącą przedmiotem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności tego gruntu, z tytułu:
a) opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego,
b) rocznych opłat przekształceniowych.
Treść Uchwały szczegółowo określa warunki, jakie muszą być spełnione aby 75% bonifikata mogła zostać przyznana. Odwołujący spełnia powyższe warunki i dlatego organ I instancji w pkt. 2 decyzji przyznał 75% bonifikatę.
Z uwagi na fakt, iż A. P. jest osobą, w stosunku do której orzeczono niepełnosprawność, wniósł on o udzielenie 99% bonifikaty.
Zgodnie bowiem z art. 9a ww. ustawy, bonifikata od opłaty jednorazowej w wysokości 99% przysługuje osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność, (a takową jest Odwołujący), w stosunku do właścicieli lokali mieszkalnych służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Jak zauważyło Kolegium, A. P. oświadczył w toku postępowania, że przedmiotowy lokal jest wykorzystywany w celu prowadzenia działalności gospodarczej w części wynoszącej 14,5 m˛. W korekcie wniosku z dnia 29 sierpnia 2022 r. Odwołujący wskazał, że od dnia 12 sierpnia 2022 r. lokal jest wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe. Z powyższego wynika, że do dnia 11 sierpnia 2022 r. lokal ten był wykorzystywany nie tylko w celach mieszkaniowych.
W ocenie organu II instancji użyte w art. 9a sformułowanie "wyłącznie" oznacza, że wykorzystywanie lokalu do innych niż mieszkalne cele, powoduje utratę prawa do 99% bonifikaty. Podkreślić należy, że wykorzystywanie części lokalu na cele działalności gospodarczej nie wyklucza wykorzystania pozostałej części lokalu na cele mieszkaniowe. Jednakże wolą ustawodawcy było aby w takiej sytuacji opłaty przekształceniowe były inne niż w przypadku gdy lokal jest wykorzystywany także na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zdaniem Kolegium gdy dany lokal mieszkalny nie jest wykorzystywany w całości (w 100%) na cele mieszkaniowe, to jego właściciel traci prawo do 99% bonifikaty. W sytuacji, gdy Odwołujący zaprzestał w sierpniu 2022 r. wykorzystywania części lokalu do prowadzenia działalności gospodarczej, to przyznanie bonifikaty 99% nie jest możliwe.
W konsekwencji w ocenie SKO słusznie zauważył organ I instancji, że Odwołującemu nie mogła zostać przyznana 99% bonifikata opłaty przekształceniowej za przedmiotową nieruchomość.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Sądu A. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Sądem według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzucono
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania polegającej na stosowaniu w postępowaniu formularzy o nieprecyzyjnej treści, w szczególności formularza GN-17, który nie rozróżnia pojęcia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy prawo przedsiębiorców i art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz nie zawierają pozycji pozwalającej określić jaka powierzchnia przedmiotowego lokalu jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe, pomijanie uzupełniających wyjaśnień Strony i opieranie się wyłącznie na treści owych wadliwych formularzy.
- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie podjęcie działań zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej, w szczególności w zakresie celu na jaki był wykorzystywany przedmiotowy lokal, w tym czy prowadzony do 11.08.2022 r. najem miał charakter działalności gospodarczej i czy był to najem na cel mieszkaniowy, oraz na jaki cel był wykorzystywany lokal w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i pominięcie w szczególności wyjaśnień Skarżącego zawartych w treści wniosku Skarżącego z dnia 28.12.2021 oraz w treści pisma z sierpnia 2022 r. wskazujących, że przedmiotowy lokal jest wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe, a od 12.08.2022 wyłącznie na własne cele mieszkaniowe Skarżącego.
- art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego na dzień wydania decyzji, lecz oparcie się wyłącznie na informacjach zawartych we wniosku Skarżącego z dna 13.04.2021 r.
- art. 10 ust. 1 oraz art. 79a k.p.a. poprzez niezawiadomienie Strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem, a co za tym idzie nie poinformowanie go również o niespełnieniu przesłanek do uwzględnienia jego żądania zgodnie z wnioskiem oraz o sposobie wykazania przesłanek niezbędnych do uzyskania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem.
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy SKO winno uchylić decyzję Prezydenta P. i orzec co do istoty sprawy.
2) naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 7 ust. 8a w zw. z ust. 8 ustawy przekształceniowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I Instancji, choć nie określała ona wysokości opłaty jednorazowej oraz kwoty do zapłaty.
- art. 8a ustawy przekształceniowej, a także § 2 ust. 5 uchwały RM. I nie umniejszenie opłaty przekształceniowej, względnie nie orzeczenie zwrotu nadpłaty opłaty przekształceniowej, podczas gdy na dzień wydania decyzji w I Instancji Skarżący uiścił roczne opłaty przekształceniowe za lata 2019 - 2021 w wysokości [...] zł
- art. 9a ustawy przekształceniowej poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji był właścicielem lokalu mieszkalnego, wobec którego orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności, a lokal był wykorzystywany wyłącznie na własne cele mieszkaniowe.
- § 2. ust. 1 w zw. z § 3 ust. 5 Uchwały Rady Miasta P. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decydujący do wydania rozstrzygnięcia jest inny stan faktyczny niż ten istniejący w czasie wydania rozstrzygnięcia, a także że wynajem jednego pokoju na cele mieszkaniowe innej osoby należy uznać za wykorzystanie tej części lokalu na inny cel niż mieszkaniowy, a także zarzucono naruszenie tego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzyznaniu bonifikaty 75 % dla opłaty od całej powierzchni nieruchomości choć zawsze była ona wykorzystywana wyłącznie na cele mieszkaniowe, a od 12.08.2022 roku tylko na cele mieszkaniowe Skarżącego, co Organ winien był przyjąć jako stan faktyczny stanowiący podstawę wydania rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z uchybieniem prawa.
Podstawą zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu pierwszej instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r., poz. 904 ze zm.) – dalej ustawa przekształceniowa.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tejże ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przy czym, z ust. 2 art. 1 ustawy przekształceniowej wynika, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez starostę wykonującego zasadnie z zakresu administracji rządowej - w przypadku gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa (art. 4 ust. 1 pkt 1). Organ ten wydaje zaświadczenie z urzędu - nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia przekształcenia albo na wniosek właściciela - w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, albo na wniosek właściciela lokalu uzasadniony potrzebą dokonania czynności prawnej mającej za przedmiot lokal albo właściciela gruntu uzasadniony potrzebą ustanowienia odrębnej własności lokalu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 4 ust. 2 pkt 1, 2 i 3).
W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4). Przepis ten stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji.
Z dalszych przepisów wynika, że właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa) (art. 7 ust. 7 zd. 1). Wówczas właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty:
1) po uwzględnieniu bonifikaty, o której mowa w art. 9 ust. 3, albo bonifikaty określonej w zarządzeniu wojewody,
2) w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7 (art. 7 ust. 8).
I znowu, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji (art. 7 ust. 8a).
Zgodnie natomiast z art. 9a ust. 1 Właściwy organ udziela, na wniosek, bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99%:
1) osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym lub znacznym, oraz osobom, w stosunku do których orzeczono niepełnosprawność przed ukończeniem 16 roku życia, lub zamieszkującym w dniu przekształcenia z tymi osobami opiekunom prawnym lub przedstawicielom ustawowym tych osób,
2) członkom rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512),
3) inwalidom wojennym i wojskowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1100 oraz z 2024 r. poz. 1243),
4) kombatantom oraz ofiarom represji wojennych i okresu powojennego w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2039),
5) świadczeniobiorcom do ukończenia 18 roku życia, u których stwierdzono ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, o których mowa w art. 47 ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, 858, 1222, 1593 i 1615), lub ich opiekunom prawnym
- będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych tych osób.
2. W razie zbiegu praw do bonifikat, o których mowa w art. 9 i art. 9a, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla właściciela gruntu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, że A. P. (skarżący) jest osobą, w stosunku do której orzeczono niepełnosprawność w stopniu znacznym. W dniu 29 sierpnia 2022 r. skarżący złożył pismo oznaczone jako "wniosek - korekta wniosku", w którym zwrócił się o uwzględnienie faktu, iż nie prowadzi działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu od dnia 12 sierpnia 2022 r. oraz wniósł on o udzielenie 99% bonifikaty.
W aktach sprawy znajduje się dokument który potwierdza rozwiązanie umowy zawartej w dniu 1.01.2021 r. pomiędzy skarżącym, a najemcą o najem pokoju w lokalu przy ul. [...] w P.. Rozwiązanie umowy najmu nastąpiło z dniem 12.08.2022r.
Zatem w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji tj. 8 września 2022 r. skarżący spełniał wszystkie przesłanki, które wynikają z art. 9a ustawy.
Ponadto należy podkreślić, że lokal skarżącego nigdy nie był wykorzystywany do innych celów niż mieszkalne. Nawet bowiem, kiedy skarżący podnajmował jeden pokój to był on wykorzystywany wyłącznie na cele mieszkaniowe. Najem nie miał więc charakteru działalności gospodarczej.
Sąd zauważa, że organy w ogóle nie badały czy skarżący kiedykolwiek zarejestrował na nieruchomości działalność gospodarczą.
Zresztą w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że samo zarejestrowanie na nieruchomości działalności gospodarczej lub spółki prawa handlowego np. sp. z o.o. nie oznacza od razu, że nieruchomość jest faktycznie wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 10 stycznia 2022 r. sygn. I SA/Wa 1213/21, z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. I SA/Wa 1741/20, z dnia 13 maja 2020 r. sygn. I SA/Wa 827/20, z dnia 29 maja 2020 r. sygn. I SA/Wa 867/20).
Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze przedmiotu gdzie wskazuje się, że okoliczność, że w budynku zarejestrowana jest działalność gospodarcza, bądź jest on wskazany jako siedziba spółki prawa handlowego nie niweczy jego podstawowej funkcji mieszkalnej, a tym samym grunty zabudowane takimi budynkami wpisują się w cel ustawy polegający na wspieraniu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli (zob. Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Wolters Kluwer 2019 r.).
Z ujętej w art. 1 ust. 2 definicji gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe wynika wyłącznie, że relewantny jest rodzaj wzniesionego na gruncie budynku (jego prawna kwalifikacja), a nie sposób jego faktycznego stałego wykorzystywania. Przepis ten nie wyklucza zresztą objęcia przepisami ustawy gruntów zabudowanych budynkami o charakterze mieszanym, mieszkaniowo-usługowym, o ile jego powierzchnia usługowa nie przekracza powierzchni mieszkalnej. Okoliczność, że w lokalu mieszkalnym (w budynku wielorodzinnym) zarejestrowana jest działalność gospodarcza, bądź kilak takich działalności, czy też, że jest on wskazany jako siedziba spółki prawa handlowego - nie niweczy automatycznie jego podstawowej funkcji mieszkalnej, a tym samym grunty zabudowane takimi budynkami wpisują się w cel ustawy polegający na wspieraniu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli (tak wyrok WSA w Warszawie z 29.05.2020 r., I SA/Wa 867/20, LEX nr 3052152).
Reasumując, w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji zaniechał zbadania powyższych okoliczności i nie udzielił dodatkowej 99% bonifikaty dla osób uprawnionych, choć skarżący spełniał wszelkie wymogi. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło w istocie żadnych własnych ustaleń ani rozważań, które wskazywałyby na ponowne przeanalizowanie całości sprawy. Nie mieści się w standardach procedury administracyjnej działanie organu odwoławczego, który bez odniesienia się do okoliczności rozpoznawanej sprawy i bez przeprowadzenia wnikliwych ustaleń, co do sposobu wykorzystywania lokalu mieszkalnego skarżącego, ogranicza się jedynie do bezrefleksyjnego przyjęcia stanowiska organu I instancji i przytoczenia przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Co w tej sprawie szczególnie istotne, obowiązek poczynienia odpowiednich ustaleń i wyjaśnienia sprawy spoczywa nie tylko na organie pierwszej instancji, ale również na organie odwoławczym, co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Nie uszło również uwadze Sądu, iż odwołanie rozpatrywane było przez SKO w P. przez 28 miesięcy. Brak jest w aktach dowodów, które wskazywałyby na wykonanie przez SKO obowiązku, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Mając na względzie opisane powyżej uchybienia, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą - stosownie do art. 153 p.p.s.a. - zobowiązane do uwzględnienia oceny prawnej oraz wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, mając na uwadze, że Skarżący kwalifikuje się do przyznania przedmiotowej bonifikaty w całości.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło