IV SA/Po 23/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-20
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Jerzy Stankowski, Ewa Makosz-Frymus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzony dynamicznym pomiarem nacisku osi, została nałożona prawidłowo, a postępowanie było wolne od wad formalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień skutkujących koniecznością jej uchylenia. Stwierdzono, że pomiar nacisku osi wykonany dynamiczną wagą był prawidłowy, a kara pieniężna została nałożona zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym braku należytej reprezentacji strony i nieustosunkowania się do zastrzeżeń kierowcy, uznano za niezasadne lub niemające wpływu na wynik sprawy. Sąd dopuścił możliwość odstąpienia od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron w sytuacji, gdy wymagałoby to nadmiernych zakłóceń funkcjonowania organów celnych.Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. została obciążona karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzony przez Dyrektora Urzędu Celnego na podstawie dynamicznego pomiaru nacisku osi. Spółka odwołała się, kwestionując prawidłowość pomiaru, podstawy prawne decyzji oraz naruszenia przepisów kpa. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, w tym doręczenia decyzji osobie nieuprawnionej i braku ustosunkowania się do zastrzeżeń kierowcy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Jerzy Stankowski (spr.) NSA Ewa Makosz-Frymus Protokolant sekr. sąd. Monika Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. Spedycja i Transport Międzynarodowy na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej; oddala skargę /-/ J. Stankowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus MW
IV SA/Po 23/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] IV 2002 r., nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.), w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 kpa. Dyrektor Urzędu Celnego obciążył spółkę L. sp. z o.o. karą pieniężną w wysokości 720 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa. W uzasadnieniu orzeczenia Dyrektor Urzędu Celnego stwierdził, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono na podstawie kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] IV 2002 r. o godz. 11.35 i potwierdzonej zapisem protokołu nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożył prokurent samoistny L. sp. z o.o. J. B. podnosząc, że zgodnie z dokumentami przewozu towar na naczepie, w której stwierdzono przekroczenie nacisku na oś napędową był załadowany poprawnie i z zachowaniem niezbędnych parametrów. Odwołujący się podważył prawidłowość pomiaru z powodu braku możliwości zweryfikowania prędkości pojazdu i z uwagi na prawdopodobieństwo dodania gazu przez kierowcę w momencie przejazdu drugiej, ciągnącej osi przez wagę. Zdaniem prokurenta w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku NSA III RN 9/2000 decyzja Dyrektora Urzędu Celnego pozbawiona jest podstaw prawnych, albowiem opiera się na rozporządzeniach wydanych niezgodnie z delegacją ustawową zawartą w ustawie o drogach publicznych. W odwołaniu zarzucono też organowi naruszenie przepisów kpa. o konieczności umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji oraz doręczenie decyzji kierowcy, który nie jest osobą upoważnioną do odbioru tego rodzaju decyzji.
Decyzją z dnia [...] IX 2002 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 kpa. oraz na podstawie art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i 2b, art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych, § 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, a także na podstawie art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 20 III 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002 r., nr 41, poz. 365 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że kara pieniężna została nałożona w dniu 8 IV 2002 r. na przejściu granicznym w O., po przeprowadzeniu pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu o nr rejestracyjnym [...], należącego do przedsiębiorstwa L. Sp. z o.o. z O. i stwierdzeniu przekroczenia na drugiej osi pojazdu dopuszczalnych norm nacisku ustalonych w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że pomiaru nacisku osi na podłoże dokonano na wadze dynamicznej typu RPT 97-114, posiadającej ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze, a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi. Nałożenie kary pieniężnej odbyło się zgodnie z art. 40b ust. 2 i art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, a jej wysokość jest automatycznie obliczana przez oprogramowanie, które jest integralnym elementem systemu ważenia i przetwarzania danych. Organ II instancji szczegółowo ukazał techniczne etapy procesu ważenia oraz system zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia. Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania. W uzasadnieniu podkreślono też, że kierowca nie mógł być obserwatorem wszystkich czynności związanych z pomiarem, gdyż część z nich musiał sam wykonywać. Był on jednak osobiście obecny przy pomiarze odległości pomiędzy osiami pojazdu oraz otrzymał protokół z ważenia, w którym mógł zawrzeć swoje uwagi i spostrzeżenia. Odnosząc się do powołanych przez stronę orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. P. 7/98 oraz wyroku SN III RN 9/2000 (a nie jak wskazała Odwołująca się - NSA) Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenia te nie odnoszą się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono również, że kara za przejazd pojazdem nienormatywnym jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś, przekonania kierowcy co do wielkości nacisku czy też ewentualnej winy kierowcy, a pobór opłaty ma charakter obligatoryjny.
Skargę na powyższą decyzję w imieniu L. Sp. z o.o wniósł dyrektor spółki J. B. zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie art. 10 § 1, art. 40 § 1, art. 45 i art. 108 § 1 kpa. Skarżąca wskazała, że decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji. Skarżąca podkreśliła też, że w decyzjach organów obu instancji nie ustosunkowano się do zastrzeżeń kierowcy, jakie wniósł on w związku z przeprowadzeniem ważenia do protokołu kontroli pojazdu. W skardze podkreślono też, że we wszystkich dotychczasowych sprawach, w których nakładano karę pieniężną na Skarżącą, przekroczenie dopuszczalnego nacisku stwierdzano zawsze na drugiej osi pojazdu, która jest osią napędową, w konsekwencji czego w trakcie ruszania pojazdu wykazuje znacznie większy nacisk niżby wynikało to z wagi położonego na nią ładunku. Nigdy natomiast nie stwierdza się przekroczenia dopuszczalnej wagi ładunku, co sugerować by mogło, że towar jest nieprawidłowo rozłożony w skrzyni ładunkowej. Skarżąca podniosła również, że urządzenia kontrolne wagi nie zapewniają sygnalizacji o błędzie, gdy pojazd przejeżdża przez wagę ze zmienną prędkością, jeśli tylko prędkość ta mieści się w odpowiednich granicach. Zarzucono też organowi I instancji bezzasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako załącznik do skargi przedstawiono opinię prawną dotyczącą stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydaną przez Instytut Studiów Podatkowych M. i Wspólnicy, zgodnie z którą stosowanie wag dynamicznych do wyznaczania masy i nacisku osi pojazdów było zgodne z obowiązującymi przepisami do dnia 20 VI 2002 r. pod warunkiem, że odbywało się z zachowaniem określonych w tych przepisach wymagań i warunków dotyczących konstrukcji i użytkowania tych wag.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację podkreślając, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 10 kpa. skoro odpowiedzialny za prawidłowe załadowanie towaru kierowca samochodu strony skarżącej brał udział w ważeniu pojazdu, a następnie podpisał protokół. Skoro treść protokołu była znana stronie, a oczywistym jest, że w wyniku ważenia zostało wszczęte postępowanie administracyjne to miała ona wszelkie możliwości składania wniosków dowodowych. Nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności Dyrektor Izby Celnej uzasadnił potrzebą zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa.
W dniu 14 V 2003 r. L. Sp. z o.o. wniosła pismo uzupełniające skargę, w którym podniosła, że Dyrektor Izby Celnej w kolejnych decyzjach dotyczących nałożenia kary pieniężnej zgodził się ze Skarżącą, że dodanie gazu przez kierowcę w trakcie przejeżdżania przez wagę ma wpływ na wynik ważenia osi napędowej. Skarżąca wskazała, że dotychczas wszystkie kary pieniężne zostały na nią nałożone w związku z przekroczeniem nacisku właśnie na oś napędową a kierowca podczas przejazdu przez wagę musi przyspieszać aby utrzymać wymaganą prędkość.
Kolejne pismo procesowe zostało złożone przez pełnomocnika Skarżącej adwokata D. S. w dniu 9 VIII 2004 r. Pełnomocnik zarzucił Naczelnikowi Urzędu Celnego w O. naruszenie art. 7, 10 i 61 § 3 kpa. poprzez nie poinformowanie strony o wszczęciu postępowania i o zamiarze wydania decyzji, przez co strona była pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W konsekwencji nie można więc uznać za podstawę do wydania decyzji protokołu z ważenia pojazdu, który - jako okoliczność faktyczna - może być na podstawie art. 81 kpa. uznana za udowodnioną tylko i wyłącznie wtedy, kiedy strona miała możliwość wypowiedzenia się o niej. Nie można uznać, że kierowca zatrudniony u Skarżącej jest jej przedstawicielem. Pełnomocnik Skarżącej wniósł także o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej do załączenia do akt sprawy upoważnienia do wydania decyzji dla osoby pod nią podpisaną czyli dla Kierownika Zmiany oraz dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 12 XII 2005 r. o przedstawienie stosownego upoważnienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w O. bądź Dyrektora Urzędu Celnego dla Kierownika Zmiany, którego popis widnieje pod decyzją z dnia [...] IV 2002 r., nr [...], Zastępca Naczelnika Urzędu Celnego w O. wskazał, że zakres obowiązków i uprawnień kierownika zmiany W. N. jest określony w Kartach zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy wydanych na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] XII 1997 r., nr [...]i art. 284 ustawy z dnia 9 I 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. nr 23, poz. 117 ze zm.). W zakresie ustalonym dla kierownika zmiany w pkt IV Karty, funkcjonariusz posiadał uprawnienia do podejmowania i wydawania decyzji oraz podpisywania pism w ramach właściwości rzeczowej, w zakresie spraw załatwianych w toku służby. Naczelnik Urzędu Celnego w Zielonej Górze zaznaczył też, że w dniu wydawania decyzji organem administracji państwowej był Dyrektor Urzędu Celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień, które pociągałyby za sobą konieczność jej uchylenia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 III 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 71, poz. 838 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 mogły być pobierane m.in. za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Z kolei art. 13 ust. 2a stanowił, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość - w myśl ust. 2b powołanego artykułu - określał załącznik do ustawy. Przy pomiarze nacisku dla pojedynczej osi napędowej w rozumieniu § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 IV 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44, poz. 432), stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w § 5 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, w związku z czym Dyrektor Urzędu Celnego nałożył na Skarżącą - zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy o drogach publicznych - karę pieniężną w wysokości 720 zł. Kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Skarżąca zakwestionowała w pismach z dnia 2 VIII 2004 r. i 5 XII 2005 r. umocowanie kierownika zmiany W. N. do podpisania w imieniu Dyrektora Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] IV 2002 r., nr [...]. Zarzut ten, jako najpoważniejszy, gdyż skutkujący ewentualnym stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sąd rozpatrzył w pierwszej kolejności. Skarżąca podniosła, że nie ulega wątpliwości kompetencja naczelnika urzędu celnego do wydana takiej decyzji, a organ ten mógł jedynie na podstawie art. 268a kpa. upoważnić pracownika kierowanej przez niego jednostki do załatwiania w jego imieniu spraw w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Ustawą z dnia 20 III 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i utworzono organ naczelnika urzędu celnego (art. 3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych (art. 5 ust. 1). Należy jednak zauważyć, że cytowana ustawa weszła w życie w dniu 1 V 2002 r., a więc po wydaniu decyzji w I instancji. W czasie wydania orzeczenia organem administracji państwowej w sprawach celnych był właśnie dyrektor urzędu celnego. Odpowiadając na wezwanie Sądu o przedstawienie stosownego upoważnienia dla Kierownika Zmiany podpisanego pod decyzję organu I instancji Naczelnik Urzędu Celnego w O. przedstawił 2 dokumenty: decyzję nr [...] Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] VI 2002 r. i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] XII 1997 r., nr [...]. Ze względu na datę wydania decyzji w I instancji miarodajna dla oceny prawidłowej delegacji kompetencji mogła być jedynie druga z wymienionych decyzji. Na jej podstawie upoważniono Zastępców Dyrektora Urzędu Celnego i Naczelników Oddziałów do podejmowania w imieniu Dyrektora decyzji, jak i wykonywania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem organizacyjnym Urzędu. Kompetencję tę ograniczono jednocześnie do wskazanych w decyzji przepisów Kodeksu celnego. W § 2 decyzji określono, że Zastępcy Dyrektora i Naczelnicy Oddziałów mogą przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym, zgodnie z podziałem kompetencji określonym Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie z dnia 14 XII 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w O. określił, iż Kierownik Zmiany był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I.1 Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu celnego.
Zasadniczy nurt argumentacji Skarżącej sprowadza się do kwestionowania poprawności ważenia i sposobu przeprowadzenia postępowania od strony formalnej. Skarżąca podnosi, że kara pieniężna została nałożona za przekroczenie obciążenia na osi napędowej, które zawsze zwiększa się przy dodawaniu gazu przez kierowcę. Przejeżdżając przez wagę kierowca nie może zaś utrzymać wymaganej prędkości bez przyspieszania. Wagi są wyposażone w aparaturę kontrolującą zachowanie odpowiedniej prędkości, ale nie mogą gwarantować, że prędkość ta jest stała. Ewentualne przyspieszenia nie powodują wystąpienia ostrzeżenia o błędzie ważenia, a kierowca nie został poinformowany o wpływie, jaki wywierają one na wynik pomiaru nacisku na osie.
Z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano przy pomocy dynamicznej wagi samochodowej typu RPT-97-114, przystosowanej do ważenia pojazdów. Waga ta posiada ważne świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze w dniu 9 X 2001 r., a wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 28 IV 2001 r., nr ZT 314/97. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru stalowego tzw. ruletki, posiadającej świadectwo legalizacji wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze dnia 19 XI 2001 r., a warunki dokonywania pomiaru odpowiadały parametrom określonym w świadectwie legalizacji wagi.
Wydając to świadectwo Naczelnik Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze powołał zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 XII 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz. 40), które m.in. określa konstrukcję, wykonanie i zainstalowanie wagi, a także jej właściwe stosowanie. Sąd stwierdza, że opisany szczegółowo przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a nie zakwestionowany przez Skarżącą opis przebiegu ważenia odpowiada warunkom określonym w cytowanym zarządzeniu. Dotyczy to w szczególności sygnalizacji o błędzie ważenia z powodu nadmiernej prędkości pojazdu (§ 2 ust. 9 zarządzenia) a także sposobu poinformowania kierowcy o wymaganiach dotyczących przejazdu przez wagę (§ 7 ust. 5 zarządzenia). Nie są w tym zakresie słuszne zarzuty zawarte w przedstawionej przez Skarżącą opinii prawnej dotyczącej stosowania wag dynamicznych do kontroli nacisku osi pojazdów i zespołów pojazdów wydanej przez Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy. Należy jeszcze raz podkreślić, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, a każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia. Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszania w granicach prędkości od 2 do 6 km/h. Na marginesie należy zauważyć, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większa prędkością i większym przyspieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszaniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie. Ponadto trzeba pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z dnia 12 II 1998r., sygn. akt II SA 1409/97). Bez znaczenia dla sprawy okazał się też zawarty w opinii zarzut, jakoby zarządzenie nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 XII 2000 r. utraciło moc w dniu 30 VI 2002 r., jako że ważenie pojazdu odbyło się w dniu 8 IV 2002 r.
Sąd nie znalazł również podstaw do uznania zarzutów Skarżącej dotyczących rzekomych uchybień formalnych polegających na nie ustosunkowaniu się do zastrzeżeń kierowcy wobec sposobu ważenia. Obecny podczas kontroli kierowca pojazdu nie zgodził się z decyzją i zarzucił organowi I instancji, że nie zezwolono na ponowne ważenie. Mając na uwadze jakość techniczną wagi, jej wyposażenie w szereg zabezpieczeń gwarantujących prawidłowość procesu ważenia a także wskazane wyżej świadectwa legalizacji trzeba stwierdzić, że żądanie ponownego ważenia jest bezzasadne i organ nie miał obowiązku dokonywania kolejnego pomiaru. Należy też uznać, że protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła także, że nie była należycie reprezentowana i nie mogła wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd stwierdza, że podczas ważenia istotnie brak było osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wszelkie zarzuty strona mogła bowiem podnieść w odwołaniu i zostały one rozpatrzone przez organ II instancji. Ponadto trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie organy mogły odstąpić od bezwzględnego przestrzegania zasady wysłuchania stron zgodnie z art. 10 § 2 kpa. Wymaganie prawidłowej reprezentacji strony, które w zaistniałym kontekście sytuacyjnym nie byłoby racjonalne, pociągnęłoby za sobą dodatkowo niezwykle dotkliwe zakłócenia funkcjonowania organów celnych, co bez wątpienia groziłoby niepowetowanymi szkodami materialnymi w rozumieniu art. 10 § 2 kpa. Tym samym również i ten zarzut Skarżącej okazał się bezzasadny.
Brzmienie art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia jest obligatoryjne. Jest ono również niezależne od ewentualnej winy sprawcy przekroczenia ciężaru czy też od zachowania wymaganej masy całkowitej pojazdu, a jedynym i decydującym kryterium nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu (por. wyrok NSA z 23 IV 1999 r., sygn. akt II SA 1838/98, wyrok NSA z 13 V 1998 r., sygn. akt II SA 358/98, wyrok NSA z 15 I 1998 r., sygn. akt II SA 1189/97, wyrok NSA z 23 I 1998 r., sygn. akt II SA 1327/97). Dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma też znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku (por. wyrok NSA z 22 IV 1998 r., sygn. akt II SA 1421/97). W tej sytuacji należy uznać, że wydanie zaskarżonego orzeczenia było zasadne.
Uzasadnione wątpliwości Skarżącej wzbudziło jak się okazuje nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 kpa. Sąd stwierdza, iż istotnie trudno w sprawie przekonująco argumentować, że rygor ten był konieczny ze względu na zaistnienie jednej z taksatywnie wskazanych w art. 108 § 1 przesłanek: potrzeby ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, innego interesu społecznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony. Ponadto należy zauważyć, że to organ winien był przekonująco uzasadnić nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, czego jednak nie uczynił. Należy jednak zauważyć, że nie jest to uchybienie, które miało wpływ na wynik sprawy, w związku z czym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mogło ono prowadzić do uchylenia decyzji.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/J. Stankowski /-/E. Makosz-Frymus
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło